Tài liệu Hiện trạng và giải pháp chống gian lận thương mại trong điều kiện hiện nay: ... Ebook Hiện trạng và giải pháp chống gian lận thương mại trong điều kiện hiện nay
85 trang |
Chia sẻ: huyen82 | Lượt xem: 1353 | Lượt tải: 0
Tóm tắt tài liệu Hiện trạng và giải pháp chống gian lận thương mại trong điều kiện hiện nay, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
Môc lôc
Lêi më ®Çu. 5
Ch¬ng I: Tæng quan vÒ gian lËn th¬ng m¹i 8
I. GLTM, c¸c hinh thøc GLTM: 8
1. Gian lËn th¬ng m¹i:. 8
2. Sù cÇn thiÕt ph¶i x¸c ®Þnh mét téi danh - téi GLTM: 10
3. C¸c h×nh thøc GLTM: 11
II. Mèi quan hÖ gi÷a bu«n lËu vµ GLTM: 14
III. T¸c ®éng cña GLTM: 15
1. T¸c ®éng tíi toµn bé nÒn KTQD: . 15
2. T¸c ®éng tíi trËt tù an toµn x· héi: 17
3. T¸c ®éng ®Õn doanh nghiÖp vµ ngêi tiªu dïng:. 18
4. T¸c ®éng ®Õn sù qu¶n lý cña Nhµ níc 19
Ch¬ng II: Thùc tr¹ng GLTM ë ViÖt Nam
I. T×nh h×nh GLTM ë ViÖt Nam: 20
1. T×nh h×nh chung trong c¶ níc. 20
1.1. TuyÕn biªn giêi ViÖt - Trung. 21
1.2. TuyÕn biªn giíi ViÖt - Lµo 22
1.3. TuyÕn biªn giíi T©y nam 22
1.4. Trªn tuyÕn ®êng Bé 23
1.5. Trªn tuyÕn ®êng BiÓn - §¶o 25
1.6. Trªn tuyÕn ®êng hµng kh«ng 27
1.7. TuyÕn ®êng Bu ®iÖn 28
1.8. GLTM trong néi ®Þa 28
1.9. §èi tîng tham gia vµo ho¹t ®éng bu«n lËu vµ GLTM 30
1.10. NhËn ®Þnh chung 31
2. Thùc tr¹ng t¹i mét sè cöa khÈu vµ ®Þa ph¬ng. Mét sè mÆt hµng bu«n lËu vµ GLTM phæ biÕn 32
2.1. Thùc tr¹ng t¹i mét sè cöa khÈu ®Þa ph¬ng 32
2.2. Mét sè mÆt hµng bu«n lËu vµ GLTM phæ biÕn 41
II. Nguyªn nh©n vµ thñ ®o¹n cña bän bu«n lËu vµ GLTM 43
1. Thñ ®o¹n cña bän bu«n lËu vµ GLTM 43
1.1. Nh÷ng thñ ®o¹n qua ®êng chÝnh ng¹ch 43
1.2. Nh÷ng thñ ®o¹n theo ®êng kh«ng chÝnh ng¹ch 48
2. Nguyªn nh©n cña tÖ n¹n bu«n lËu vµ GLTM 51
2.1. Nguyªn nh©n kh¸ch quan 51
2.2. Nguyªn nh©n chñ quan 54
III. Chèng GLTM - KÕt qu¶ vµ h¹n chÕ 57
1. KÕt qu¶ ®¹t ®îc 57
2. H¹n chÕ 57
IV. Nh÷ng thuËn lîi vµ khã kh¨n trong c«ng t¸c chèng GLTM 61
1. ThuËn lîi 61
2. Khã kh¨n 62
Ch¬ng III: Mét sè gi¶i ph¸p chèng GLTM ë ViÖt Nam 65
I. Quan ®iÓm vÒ chèng GLTM 65
1. Quan ®iÓm ph¸p chÕ XHCN 65
2. Quan ®iÓm quÇn chóng 66
3. Quan ®iÓm toµn diÖn vµ ®ång bé 67
II. Mét sè gi¶i ph¸p chèng GLTM ë ViÖt Nam 67
1. Hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt 67
2. VÒ kinh tÕ 68
3. C¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh 68
4. VÒ tæ chøc ®iÒu hµnh 70
5. Tuyªn truyÒn gi¸o dôc n©ng cao ý thøc gi¸c ngé n©ng cao ®êi sèng cho nh©n d©n 71
6. T¨ng cêng phèi hîp gi÷a c¸n bé ngµnh trong c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM 72
7. X©y dùng lùc lîng chèng bu«n lËu vµ GLTM trong s¹ch 74
8. Trang bÞ m¸y mãc thiÕt bÞ hiÖn ®¹i cho lùc lîng chèng bu«n lËu vµ GLTM 75
9. KiÓm tra sau th«ng quan 76
10. §Èy m¹nh s¶n xuÊt trong níc 76
11. Mét sè gi¶i ph¸p cô thÓ cÇn ®îc thùc hiÖn 77
III. KiÕn nghÞ 80
1. KiÕn nghÞ vÒ x· héi ho¸ c«ng t¸c ®Êu tranh chèng GLTM 80
2. KiÕn nghÞ hîp t¸c quèc tÕ trong ®Êu tranh chèng GLTM 81
KÕt luËn 83
Tµi liÖu tham kh¶o 85
-----o0o-----
Lêi nãi ®Çu
Kinh tÕ thÞ trêng vµ nh÷ng ®Æc trng cña nã còng nh sù tù do kinh doanh trong kinh tÕ thÞ trêng ®· më ra nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ho¹t ®éng kinh doanh, thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn, thóc ®Èy quan hÖ giao th¬ng bu«n b¸n gi÷a c¸c quèc gia ph¸t triÓn mét c¸ch m¹nh mÏ. ViÖt Nam lµ mét ®Êt níc ph¸t triÓn ®i lªn tõ mét nÒn kinh tÕ nghÌo nµn l¹c hËu, c¬ së vËt chÊt kü thuËt yÕu kÐm kh«ng ®ñ ®iÒu kiÖn cÇn thiÕt cho nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn. Tríc t×nh h×nh ®ã Nhµ níc ta ®· chuyÓn híng ph¸t triÓn kinh tÕ, tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch ho¸ tËp trung sang nÒn kinh tÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý ®iÒu tiÕt VÜ m« cña Nhµ níc theo ®Þnh híng XHCN. C¬ chÕ kinh tÕ më ®· t¹o ra nh÷ng ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho ViÖt Nam trong tiÕn tr×nh héi nhËp víi c¸c quèc gia trong khu vùc vµ trªn thÕ giíi ®ång thêi thóc ®Èy nÒn kinh tÕ trong níc ph¸t triÓn. ViÖt Nam cã thÓ nhËp m¸y mãc trang thiÕt bÞ, nguyªn vËt liÖu... cña níc ngoµi kÕt hîp víi c¸c yÕu tè n¨ng lùc s¶n xuÊt trong níc ®Ó ph¸t triÓn s¶n xuÊt vµ ®¸p øng nhu cÇu trong níc. Tuy nhiªn do s¶n xuÊt trong níc cßn nhiÒu yÕu kÐm c¸c s¶n phÈm s¶n xuÊt phÇn nhiÒu cã chÊt lîng thÊp, gi¸ thµnh vµ chi phÝ cao, kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña s¶n phÈm víi hµng ho¸ cña níc ngoµi thÊp do vËy ®Ó b¶o vÖ s¶n xuÊt trong níc Nhµ níc ph¶i ®Æt ra hµng rµo thuÕ quan. MÆt tr¸i cña chÝnh s¸ch nµy lµ lµm cho tÖ n¹n bu«n lËu vµ GLTM diÔn ra mét c¸ch trµn lan ë hÇu kh¾p c¸c cöa khÈu, ®Þa ph¬ng trong c¶ níc.
Tríc t×nh h×nh nµy ë níc ta ®ang ®Æt ra nh÷ng vÊn ®Ò hÕt søc nãng báng vµ phøc t¹p. ë ®©y trªn tuyÕn ®êng nµo còng cã hµng lËu, hµng gi¶, ®iÒu nµy g©y ra nh÷ng khã kh¨n vµ thiÖt h¹i nghiªm träng cho c¶ s¶n xuÊt vµ tiªu dïng trong níc. Do vËy mçi chóng ta ph¶i cã sù nh×n nhËn ®óng ®¾n vµ ®Çy ®ñ vÒ vÊn ®Ò nµy ®Ó kh«ng tiÕp tay cho gian th¬ng vµ phèi hîp cïng víi c¬ quan chøc n¨ng thùc hiÖn c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM mét c¸ch cã hiÖu qu¶.
§èi tîng nghiªn cøu ®Ò tµi: Gian lËn th¬ng m¹i trong ho¹t ®éng kinh doanh vµ qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ.
Ph¹m vi nghiªn cøu: Giíi h¹n trong lÜnh vùc ngo¹i th¬ng th«ng qua ho¹t ®éng xuÊt khÈu vµ nhËp khÈu hµng ho¸.
NhËn thøc ®îc tÇm quan träng cña vÊn ®Ò nµy trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ cña ®Êt níc còng nh trong sù nghiÖp c«ng nghiÖp ho¸ - hiÖn ®¹i ho¸ nªn em ®· chän ®Ò tµi: “HiÖn tr¹ng vµ gi¶i ph¸p chèng gian lËn th¬ng m¹i trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay”. Néi dung chÝnh cña ®Ò tµi nµy gåm 3 ch¬ng:
Ch¬ng I: “Tæng quan vÒ gian lËn th¬ng m¹i” nªu lªn mét c¸ch kh¸i qu¸t c¸c kh¸i niÖm gian lËn th¬ng m¹i ®ång thêi nªu ra nh÷ng t¸c ®éng cña bu«n lËu vµ gian lËn th¬ng m¹i ®èi víi kinh tÕ cña ViÖt Nam.
Ch¬ng II: “Thùc tr¹ng t×nh h×nh gian lËn th¬ng m¹i ë ViÖt Nam” ph¶n ¸nh nh÷ng khã kh¨n, thuËn lîi, nh÷ng thµnh tùu ®¹t ®îc vµ nh÷ng h¹n chÕ tån t¹i trong qu¸ tr×nh ph¸t triÓn kinh tÕ cña ViÖt Nam trong thêi gian qua.
Ch¬ng III: “Mét sè gi¶i ph¸p chèng gian lËn th¬ng m¹i” ®Ò cËp ®Õn c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ gian lËn th¬ng m¹i cña c¸c cÊp, bé, ngµnh, c¬ quan chøc n¨ng cña ViÖt Nam.
Ph¬ng ph¸p mµ em ¸p dông cho viÖc x©y dùng ®Ó tµi nµy lµ sù kÕt hîp nh÷ng kiÕn thøc ®· ®îc tÝch luü trong qu¸ tr×nh häc tËp víi viÖc ph©n tÝch nh÷ng quan s¸t thu thËp ®îc trong thùc tÕ; kÕt hîp gi÷a viÖc tæng hîp c¸c tµi liÖu, s¸ch b¸o víi viÖc tham kh¶o ý kiÕn cña mét sè chuyªn gia trong ngµnh.
Do tr×nh ®é vµ kinh nghiÖm cña b¶n th©n cßn h¹n chÕ, nguån tµi liÖu vµ th«ng tin cßn h¹n hÑp nªn ch¾c ch¾n sÏ kh«ng tr¸nh khái nh÷ng h¹n chÕ vµ thiÕu sãt. Bëi vËy, em rÊt mong nhËn ®îc sù ®¸nh gi¸, gãp ý ch©n thµnh cña c¸c thÇy c« gi¸o, c¸c b¹n sinh viªn vµ nh÷ng ngêi quan t©m ®Õn nh÷ng vÊn ®Ò mµ em ®Æt ra trong bµi viÕt nµy.
Nh©n ®©y, em xin bµy tá sù c¶m ¬n ch©n thµnh tíi ThÇy gi¸o PGS.TS Hoµng Ngäc ThiÕt, ngêi ®· trùc tiÕp híng dÉn em tËn t×nh trong suèt qu¸ tr×nh thùc hiÖn vµ hoµn thiÖn kho¸ luËn nµy. §ång thêi, em còng xin tr©n thµnh c¶m ¬n Côc Qu¶n Lý ThÞ Trêng Bé Th¬ng M¹i ®· gióp em cã ®îc nh÷ng th«ng tin cÇn thiÕt, nh÷ng tµi liÖu bæ Ých vµ nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u ®Ó em cã thÓ hoµn thµnh ®îc bµi viÕt nµy.
Ch¬ng I:
tæng quan vÒ gian lËn th¬ng m¹i
I. Gian lËn th¬ng m¹i, c¸c h×nh thøc GLTM:
1. Gian lËn th¬ng m¹i: (Commercial Fraud)
GLTM lµ nh÷ng hµng vi dèi tr¸, m¸nh khoÐ, lõa läc trong Th¬ng m¹i nh»m môc ®Ých thu ®îc mét kho¶n lîi bÊt chÝnh nµo ®ã, mµ lÏ ra nh÷ng kho¶n lîi thu ®îc nµy hä kh«ng ®îc hëng. VÝ dô: Hµng xÊu nãi lµ hµng tèt ®Ó lõa ngêi mua nh»m môc ®Ých b¸n ®îc gi¸ cao, b¸n ®îc nhiÒu hµng. Hµng cã thuÕ suÊt cao nhng ®îc chñ hµng che giÊu, nguþ trang vµ khai víi c¬ quan thuÕ lµ hµng cã thuÕ suÊt thÊp, hµng nhiÒu nhng khai b¸o lµ hµng Ýt ®Ó trèn mét phÇn hoÆc toµn bé sè tiÒn thuÕ ph¶i nép Nhµ níc. Hµnh vi gian lËn nµy lµ chñ hµng (bao gåm hoÆc ngêi mua, hoÆc ngêi b¸n, hoÆc c¶ ngêi mua vµ ngêi b¸n) lõa dèi c¬ quan Nhµ níc cã tr¸ch nhiÖm kiÓm tra, kiÓm so¸t hµng ho¸. Hµng cÊm, hµng Nhµ níc qu¶n lý vµ h¹n chÕ lu th«ng nhng ®îc chñ hµng dïng thñ ®o¹n qua m¾t c¸c c¬ quan qu¶n lý...
Nh vËy, GLTM tríc hÕt ph¶i lµ hµnh vi gian lËn nãi chung, nhng hµnh vi gian lËn nµy ph¶i ®îc thÓ hiÖn trong lÜnh vùc Th¬ng m¹i th«ng qua ®èi tîng thÓ hiÖn lµ hµng ho¸, dÞch vô. Chñ thÓ cña nh÷ng hµnh vi GLTM lµ c¸c chñ hµng, cã thÓ lµ ngêi mua, ngêi b¸n, còng cã thÓ lµ c¶ ngêi mua vµ ngêi b¸n. Môc ®Ých cña hµnh vi GLTM lµ nh»m thu lîi bÊt chÝnh do thùc hiÖn trãt lät hµnh vi lõa ®¶o, dèi tr¸.
GLTM lµ mét hiÖn tîng X· héi mang tÝnh lÞch sö v× chØ khi cã s¶n xuÊt hµng ho¸, khi c¸c s¶n phÈm ®îc mang ra trao ®æi trªn thÞ trêng, cã ngêi mua, ngêi b¸n nh»m thùc hiÖn phÇn gi¸ trÞ ®îc kÕt tinh trong hµng ho¸ th× GLTM còng míi xuÊt hiÖn. S¶n xuÊt hµng ho¸ ngµy cµng ph¸t triÓn, thÞ trêng ngµy cµng më réng, c¸c s¶n phÈm ®a ra trao ®æi bu«n b¸n trªn thÞ trêng ngµy cµng nhiÒu, tÝnh chÊt vµ chñng lo¹i hµng ho¸ ngµy cµng ®a d¹ng, phong phó, ®a c«ng dông th× GLTM còng cµng tinh vi, phøc t¹p vµ mang tÝnh toµn cÇu.
GLTM ë ViÖt nam ta kh«ng ph¶i lµ vÊn ®Ò míi, tõ xa xa «ng cha ®· ®óc kÕt hµnh vi GLTM thµnh c©u “Bu«n gian b¸n lËn” ®Ó chØ nh÷ng mÆt tr¸i cña viÖc bu«n b¸n, ®Ó mäi ngêi c¶nh gi¸c víi thñ ®o¹n, m¸nh khoÐ, lõa dèi kh¸ch hµng cña c¸c gian th¬ng. Ngµy nay thùc hiÖn c«ng cuéc ®æi míi cña §¶ng vµ Nhµ níc, trong ®iÒu kiÖn thùc tÕ cña níc ta, §¶ng ta ®· kh¼ng ®Þnh ph¶i ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ hµng ho¸ nhiÒu thµnh phÇn, vËn ®éng theo c¬ chÕ thÞ trêng cã sù qu¶n lý cña Nhµ níc. ChÊp nhËn c¬ chÕ thÞ trêng, tÊt yÕu ph¶i chÊp nhËn c¹nh tranh. C¹nh tranh lµ sù ®Êu tranh gi÷a nh÷ng ngêi s¶n xuÊt vµ trao ®æi hµng ho¸ nh»m giµnh cho m×nh ®iÒu kiÖn s¶n xuÊt vµ ®iÒu kiÖn tiªu thô hµng ho¸ cã lîi nhÊt. Nguyªn nh©n vµ ®éng c¬ cña c¹nh tranh lµ lîi nhuËn. Trong c¹nh tranh ch¾c ch¾n sÏ xuÊt hiÖn nh÷ng h×nh thøc vµ thñ ®o¹n c¹nh tranh tiªu cùc, phi kinh tÕ. §ã lµ hµnh vi lÈn tr¸nh sù kiÓm so¸t cña Nhµ níc nh ®Çu c¬, GLTM, trèn thuÕ, bu«n lËu, lõa ®¶o, hèi lé, lÊy c¾p bÝ mËt s¶n xuÊt, lµm giÈm uy tÝn cña ®èi thñ c¹nh tranh...
Nãi nh vËy ®Ó thÊy r»ng chÊp nhËn c¬ chÕ thÞ trêng ngoµi nh÷ng mÆt tÝch cùc, n¨ng ®éng thu ®îc, chóng ta ph¶i chÊp nhËn nh÷ng mÆt tr¸i cña nã, trong ®ã cã vÊn ®Ò GLTM vµ hËu qu¶ cña GLTM ®Ó t×m gi¶i ph¸p qu¶n lý, ng¨n chÆn thÝch hîp, hiÖu qu¶.
Bu«n lËu vÒ mÆt lÞch sö ë níc ta kh¸i niÖm nµy tríc ®©y ®îc hiÓu lµ bu«n b¸n nh÷ng hµng ho¸ mµ Nhµ níc cÊm hoÆc Nhµ níc qu¸n lý (®éc quyÒn) ®Õn nay kh¸i niÖm nµy ®îc luËt ho¸ theo téi danh bu«n lËu ®ã lµ: bu«n b¸n tr¸i phÐp qua biªn giíi c¸c lo¹i hµng ho¸, tiÒn ViÖt Nam, ngo¹i tÖ, kim khÝ quý, ®¸ quý, c¸c vËt phÈm thuéc di tÝch lÞch sö vµ v¨n ho¸ (theo §iÒu 153 Bé luËt H×nh sù n¨m 2000 cña níc Céng hoµ x· héi chñ nghÜa ViÖt Nam).
So víi kh¸i niÖm GLTM th× kh¸i niÖm bu«n lËu hÑp h¬n, nhng bu«n lËu bao giê còng cã yÕu tè qua biªn giíi trong khi kh«ng ph¶i tÊt c¶ c¸c trêng hîp GLTM ®Òu cã yÕu tè nµy.
2. Sù cÇn thiÕt ph¶i x¸c ®Þnh mét téi danh - Téi GLTM:
Do quan niÖm vÒ gian lËn cha ®óng nªn cßn cã sù lÉn lén gi÷a GLTM víi bu«n lËu hoÆc lÉn lén gi÷a GLTM víi c¸c hµnh vi vi ph¹m hµnh chÝnh. Tõ ®ã dÉn ®Õn viÖc x¸c ®Þnh téi danh cña hµnh vi GLTM còng kh«ng chÝnh x¸c, phï hîp.
Sau ®©y lµ mét vÝ dô: §iÒu 97 - Bé LuËt h×nh sù níc Céng hoµ XHCN ViÖt Nam cã qui ®Þnh téi danh bu«n lËu hoÆc vËn chuyÓn tr¸i phÐp hµng ho¸, tiÒn tÖ qua biªn giíi. Trong ®ã bao hµm c¸c hµnh vi thuéc vÒ hµnh vi GLTM nh: kh«ng khai b¸o, khai b¸o gian dèi, gi¶ m¹o giÊy tê, giÊu giÕm hµng hãa.
Nh vËy, khi ph¸t hiÖn c¸c hµnh vi GLTM nh trªn cã thÓ vËn dông ®iÒu 97 vÒ téi danh bu«n lËu hoÆc vËn chuyÓn tr¸i phÐp hµng ho¸, tiÒn tÖ qua biªn giíi ®Ó xö lý, ®Ó khëi tè h×nh sù.
MÆt kh¸c, Ph¸p lÖnh xö lý vi ph¹m hµnh chÝnh ®îc Uû ban Thêng vô Quèc héi th«ng qua ngµy 20/3/1996 qui ®Þnh xö ph¹t vi ph¹m hµnh chÝnh trong lÜnh vùc qu¶n lý Nhµ níc vÒ H¶i quan. Còng nh qui ®Þnh quyÒn xö ph¹t hµnh chÝnh cña c¸c c¬ quan H¶i quan ®îc thùc hiÖn víi c¸c lo¹i vi ph¹m hµnh chÝnh sau:
- Vi ph¹m c¸c qui ®Þnh vÒ thñ tôc H¶i quan khi xuÊt c¶nh, nhËp c¶nh, qu¸ c¶nh ViÖt Nam.
- Vi ph¹m c¸c qui ®Þnh vÒ gi¸m s¸t, kiÓm tra, kiÓm so¸t H¶i quan.
- Bu«n lËu hoÆc vËn chuyÓn tr¸i phÐp hµng ho¸, hµnh lý, bu phÈm, bu ®iÖn, ngo¹i hèi, tiÒn ViÖt Nam vµ nh÷ng vËt phÈm kh¸c qua biªn giíi cha ®Õn møc truy cøu tr¸ch nhiÖm h×nh sù.
Nh÷ng vi ph¹m hµnh chÝnh cô thÓ thuéc lo¹i vi ph¹m hµnh chÝnh trªn ®©y mµ H¶i quan cã quyÒn xö ph¹t ®îc gi¶i thÝch cã thÓ lµ: kh«ng khai b¸o hoÆc khai b¸o kh«ng ®óng viÖc XNK hµng ho¸, hµnh lý, tiÒn tÖ, tù ý ph¸ niªm phong H¶i quan, ph¬ng tiÖn vËn t¶i tù ý cËp m¹n tµu, thuyÒn vµ ph¬ng tiÖn vËn t¶i hµng ho¸ xuÊt khÈu, nhËp khÈu kh¸c ®ang chÞu sù kiÓm tra, gi¸m s¸t cña H¶i quan.
Nh vËy, khi xö lý c¸c hµnh vi vi ph¹m GLTM còng cã thÓ ¸p dông xö ph¹t vi ph¹m hµnh chÝnh. ë ®©y mét vÊn ®Ò næi cém lµ cïng mét hµnh vi vi ph¹m nh kh«ng khai b¸o hoÆc khai b¸o kh«ng ®óng... viÖc xö lý cã thÓ ¸p dông §iÒu 97 Bé LuËt h×nh sù vµ ghÐp vµo téi danh; téi bu«n lËu, nhng còng hµnh vi ®ã còng cã thÓ ¸p dông §iÒu 12 N§ 16/CP vÒ quy ®Þnh xö ph¹t vi ph¹m hµnh chÝnh trong lÜnh vùc qu¶n lý Nhµ níc vÒ H¶i quan. Do ®ã viÖc x¸c ®Þnh téi danh GLTM lµ mét viÖc lµm cÇn thiÕt nh»m xö lý ®óng ngêi, ®óng téi, kh«ng ®Ó sãt lät hµnh vi GLTM.
Bu«n lËu còng nh GLTM nãi chung lµ mÆt tr¸i cña kinh tÕ thÞ trêng ®Ó l¹i nh÷ng hËu qu¶ nguy h¹i vÒ kinh tÕ x· héi nh k×m h·m s¶n xuÊt kinh doanh trong níc, g©y thÊt thu ng©n s¸ch Nhµ níc, ¶nh hëng m«i trêng ®Çu t níc ngoµi, kÌm theo nh÷ng tÖ n¹n x· héi: tham nhòng, hèi lé... V× vËy, muèn ph¸t triÓn lµnh m¹nh nÒn kinh tÕ - x· héi chóng ta ph¶i tÝch cùc chèng bu«n lËu vµ GLTM cã hiÖu qu¶ nh»m t¹o m«i trêng s¶n xuÊt kinh doanh lµnh m¹nh ®¸p øng nhu cÇu héi nhËp kinh tÕ.
3. C¸c h×nh thøc GLTM:
C¸c h×nh thøc GLTM theo c¸ch ph©n lo¹i cña tæ chøc H¶i quan thÕ giíi (WCO).
Trong nhiÒu n¨m, hiÖn tîng GLTM trong ho¹t ®éng th¬ng m¹i quèc tÕ ®· trë nªn phæ biÕn trªn toµn thÕ giíi vµ trë thµnh mét mèi ®e do¹ thùc sù ®èi víi sù ph¸t triÓn kinh tÕ, v¨n ho¸, x· héi vµ an ninh chÝnh trÞ cña c¸c quèc gia. Nh÷ng hËu qu¶ xÊu cña nã cã t¸c ®éng râ rÖt vµ nghiªm träng ®Õn mäi mÆt cña ®êi sèng x· héi, ®i ngîc l¹i lîi Ých cña Nhµ níc, lµm tæn h¹i ®Õn quyÒn lîi cña nh©n d©n, ph¸ ho¹i m«i trêng c¹nh tranh lµnh m¹nh cña kinh tÕ thÕ giíi, ®ång thêi g©y tèn kÐm kh«ng nhá cho ng©n s¸ch cña c¸c quèc gia trong viÖc thùc hiÖn c¸c biÖn ph¸p phßng chèng GLTM.
V× nh÷ng t¸c h¹i nghiªm träng cña tÖ n¹n nµy, héi nghÞ chèng GLTM do H¶i quan thÕ giíi triÖu tËp t¹i Brussel (BØ) víi sù tham gia cña ®¹i diÖn H¶i quan tõ h¬n 50 níc vµ tæ chøc quèc tÕ. Héi nghÞ ®· x¸c ®Þnh c¸c h×nh thøc GLTM vµ ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p cô thÓ phßng chèng tÖ n¹n nµy. Theo tµi liÖu sè 36. 623 ngµy 28/6/1995 cña héi nghÞ nªu trªn, GLTM gåm cã 16 h×nh thøc nh sau:
Bu«n lËu hµng ho¸ ( kÓ c¶ hµng bÞ cÊm nhËp khÈu vµ ®Æc biÖt hµng thuéc C«ng íc Washington b¶o vÖ ®éng thùc vËt quý hiÕm vµ c¸c quy ®Þnh quèc gia vÒ b¶o vÖ m«i trêng) qua biªn giíi hoÆc ra khái kho H¶i quan.
Khai b¸o sai.
Khai t¨ng, gi¶m trÞ gi¸.
Lîi dông chÕ ®é u ®·i xuÊt xø (kÓ c¶ chÕ ®é h¹n ng¹ch thuÕ).
Lîi dông chÕ ®é u ®·i hµng gia c«ng.
Lîi dông chÕ ®é t¹m nhËp t¸i xuÊt, t¹m xuÊt t¸i nhËp (®©y lµ hµng ho¸ ®îc miÔn thuÕ XNK nhng ®· sö dông sai môc ®Ých,...).
Lîi dông yªu cÇu vÒ giÊy phÐp xuÊt nhËp khÈu (nh c¸c lo¹i giÊy phÐp theo nhu cÇu chuyªn ngµnh nh hµng cho an ninh, quèc phßng, y tÕ, v¨n ho¸,...).
Lîi dông chÕ ®é qu¸ c¶nh (VÝ dô: hµng cña Lµo, Trung Quèc vËn chuyÓn qua l·nh thæ ViÖt Nam).
Khai sai vÒ sè lîng, chÊt lîng hµng ho¸.
Lîi dông chÕ ®é môc ®Ých sö dông, kÓ c¶ bu«n b¸n tr¸i phÐp hµng ®îc u ®·i thuÕ, thuÕ nhËp khÈu dµnh cho nh÷ng ®èi tîng sö dông nhÊt ®Þnh (VÝ dô: hµng cho ®ång bµo bÞ lò lôt, cho c¸c c¬ quan ngo¹i giao, cho ®ång bµo c¸c d©n téc thiÓu sè, miÒn nói ®Ó xo¸ ®ãi gi¶m nghÌo,...).
Vi ph¹m ®¹o luËt vÒ diÔn gi¶i th¬ng m¹i hoÆc quy ®Þnh b¶o vÖ ngêi tiªu dïng.
Hµng gi¶, hµng ¨n c¾p mÉu m·.
Hµng giao dÞch bu«n b¸n kh«ng cã sæ s¸ch.
Yªu cÇu gi¶, khèng viÖc hoµn hoÆc truy hoµn thuÕ H¶i quan kÓ c¶ c¸c chøng tõ hµng ®· xuÊt khÈu ( VÝ dô: lµm gi¶ chøng tõ vÒ hµng ®· xuÊt).
Kinh doanh “ma”, ®¨ng ký kinh doanh lËu liÔm nh»m hëng tÝn dông tr¸i phÐp.
Thanh lý cã chñ ®Ých (c«ng ty kinh doanh mét thêi gian ng¾n ®Ó nî thuÕ nhiÒu råi tuyªn bè thanh lý ®Ó tr¸nh nép thuÕ, gi¸m ®èc c«ng ty ®ã thµnh lËp c«ng ty míi ngay sau ®ã víi cïng ý ®Þnh. VÊn ®Ò nµy cßn gäi lµ “Héi chøng Phîng hoµng”.
C¸ch ph©n lo¹i nµy thÓ hiÖn c¸ch nh×n khoa häc vµ lµ kÕt qu¶ nghiªn cøu c¸c vÊn ®Ò thùc tiÔn trong nhiÒu n¨m ho¹t ®éng th¬ng m¹i quèc tÕ ë nhiÒu níc trªn thÕ giíi. Nã mang nh÷ng nÐt chung cña t×nh h×nh GLTM trong th¬ng m¹i thÕ giíi, trong ®ã cã ViÖt Nam. T×nh h×nh thùc tÕ ë níc ta thêi gian qua cho thÊy, c¸c thñ ®o¹n GLTM trong ho¹t ®éng th¬ng m¹i quèc tÕ còng chÝnh lµ c¸c h×nh thøc mµ tæ chøc H¶i quan thÕ giíi ®· x¸c ®Þnh nh ®· nªu trªn.
Th¸i ®é øng xö ®èi víi 16 hµnh vi nµy lµ thèng nhÊt víi nhau ë 2 cung bËc, tuú thuéc vµo møc ®é t¸c h¹i cña hµnh vi ®ã mang l¹i cho x· héi mµ xö lý hµnh chÝnh hay xö lý h×nh sù. §èi víi mét sè níc nh Mü, NhËt, Ph¸p,.. bªn c¹nh viÖc ¸p dông c¸c c«ng íc quèc tÕ xö lý 16 hµnh vi nµy theo luËt H¶i quan cßn quy ®Þnh trong luËt h×nh sù c¸c téi danh cô thÓ t¬ng øng víi nh÷ng hµnh vi ®ã. §èi víi níc ta th¸i ®é øng xö nµy víi c¸c hµnh vi diÔn ra theo ba trêng hîp:
+ Hµnh vi cã tÝnh chÊt kh«ng nghiªm träng, gi¸ trÞ tµi s¶n bu«n b¸n sai ph¹m kh«ng lín th× xö lý hµnh chÝnh theo ph¸p lÖnh H¶i quan vµ c¸c nghÞ ®Þnh cña ChÝnh phñ vÒ qu¶n lý XNK.
+ Mét sè hµnh vi trong sè ®ã cha ®îc quy ®Þnh trong ph¸p luËt ViÖt Nam nªn kh«ng x¶y ra hoÆc cã thÓ x¶y ra nhng kh«ng bÞ xö lý nh hµnh vi vi ph¹m ®¹o luËt vÒ diÔn gi¶i th¬ng m¹i,...
+ TÊt c¶ c¸c hµnh vi cã tÝnh chÊt nghiªm träng, hËu qu¶ lín ®Òu bÞ xö lý díi téi danh chung cña §iÒu 97 (Bé LuËt h×nh sù níc céng hoµ XHCN ViÖt Nam) lµ bu«n lËu.
II. Mèi quan hÖ gi÷a bu«n lËu vµ gltm :
Theo ph¸p luËt ViÖt Nam, GLTM kh«ng ph¶i lµ mét téi danh trong luËt h×nh sù nhng c¸c biÓu hiÖn ®Æc trng cña nã l¹i trïng hîp víi téi bu«n lËu, mét bé phËn cña GLTM lµ bu«n lËu vµ bu«n lËu bao gåm c¶ GLTM. C¶ hai kh¸i niÖm nµy vÉn thêng ®i ®«i vµ g¾n liÒn víi nhau trong tiÒm thøc x· héi, chóng cã phÇn n»m trong nhau nhng kh«ng bao hµm tÊt c¶, ®Æc biÖt lµ GLTM ngoµi bu«n lËu cßn bao gåm nhiÒu h×nh thøc kh¸c nh bu«n b¸n hµng gi¶, ¨n c¾p mÉu m·, khai b¸o sai vÒ sè lîng, chÊt lîng hµng ho¸,...
Bu«n lËu lµ mét h×nh thøc cña GLTM, nhng kh¸c víi c¸c h×nh thøc GLTM lµ nã mang tÝnh chÊt phøc t¹p vµ rÊt nghiªm träng. Nã lµ trêng hîp ®Æc biÖt cña GLTM. Nã bao hµm c¸c hµnh vi dÊu diÕm ®Ó trèn tr¸nh hoµn toµn hoÆc mét phÇn viÖc kiÓm tra cña H¶i quan b»ng mäi thñ ®o¹n vµ ph¬ng tiÖn kh¸c nhau ®Ó thu lîi. Trong khi GLTM lµ viÖc lµm tr¸i quy ®Þnh cña ph¸p luËt, chÝnh s¸ch hoÆc lîi dông sù s¬ hë, kh«ng râ rµng, kh«ng chÝnh x¸c khoa häc vµ ®Çu ®ñ cña LuËt ph¸p, chÝnh s¸ch vµ viÖc qu¶n lý c¬ së cña c¸c c¬ quan qu¶n lý chøc n¨ng ®Ó thùc hiÖn hµnh vi gian dèi, lõa g¹t qua cöa khÈu mét c¸ch c«ng khai nh»m thu lêi bÊt chÝnh. Nh vËy ph¹m vi cña kh¸i niÖm GLTM réng h¬n kh¸i niÖm bu«n lËu.
III. T¸c ®éng cña GLTM:
1. T¸c ®éng tíi toµn bé nÒn kinh tÕ quèc d©n:
Sù ra ®êi cña hµng rµo thuÕ quan nh»m môc ®Ých b¶o hé s¶n xuÊt trong níc, b¶o vÖ an ninh trËt tù x· héi vµ nÒn v¨n ho¸ truyÒn thèng cña d©n téc ta trong suèt thêi gian qua, thÕ nhng sù xuÊt hiÖn vµ ph¸t triÓn cña tÖ n¹n GLTM ®· cã ¶nh hëng kh«ng nhá tíi toµn bé nÒn kinh tÕ - v¨n ho¸ - x· héi.
TÖ n¹n GLTM ngµy mét gia t¨ng vµ víi c¸c thñ ®o¹n tinh vi x¶o quyÖt g©y thiÖt h¹i kh«ng nhá ®èi víi nÒn kinh tÕ ®Êt níc. Ch¼ng h¹n, tÖ bu«n lËu trèn thuÕ qua c¸c cöa khÈu hµng n¨m lµm thÊt thu ng©n s¸ch Nhµ níc, g©y khã kh¨n trë ng¹i cho Nhµ níc trong c«ng t¸c kiÓm tra, kiÓm so¸t vµ qu¶n lý ho¹t ®éng thu nép thuÕ, g©y thÊt thu thuÕ cho ng©n s¸ch Nhµ níc.
TÖ n¹n GLTM trµn lan nh mét bÖnh dÞch ë hÇu kh¾p c¸c ®Þa ph¬ng trong c¶ níc, tõ ®ång b»ng ®Õn miÒn nói, tõ n«ng th«n ®Õn thµnh thÞ, hÇu kh¾p c¸c cöa khÈu tõ B¾c vµo Nam c¸c khu vùc biªn giíi víi Trung Quèc, Lµo, Campuchia, ®Òu cã ho¹t ®éng cña bän bu«n lËu vµ GLTM. Tõ ho¹t ®éng xuÊt khÈu ®Õn nhËp khÈu, th¬ng m¹i tiÓu ng¹ch hay chÝnh ng¹ch, bÊt cø khi nµo, n¬i nµo, lÜnh vùc nµo, tuyÕn ®êng nµo còng cã tÖ n¹n, nhøc nhèi vµ nãng báng. D©n c ë khu vùc biªn giíi tiÕp tay cho bu«n lËu vµ gian th¬ng v× lµm thuª cho hä th× cã thÓ ®îc nhiÒu tiÒn h¬n vµ nh vËy hä bá bª ruéng vên, kh«ng chÞu lµm ¨n ph¸t triÓn kinh tÕ vïng biªn giíi, kinh tÕ vïng biÓn vèn dÜ ®· khã kh¨n nay l¹i cµng khã kh¨n h¬n.
Bu«n lËu vµ GLTM cã t¸c ®éng xÊu ®Õn s¶n xuÊt trong níc lµm cho hµng ho¸ trong níc khã cã thÓ c¹nh tranh víi hµng lËu, hµng gi¶ víi gi¸ h¹ h¬n. Nã thËm chÝ lµm cho s¶n xuÊt trong níc ph¶i ®iªu ®øng vµ k×m h·m sù ph¸t triÓn s¶n xuÊt. VÝ dô: t×nh h×nh sao in c¸c b¨ng ®Üa lËu, xµ phßng OMO th× ®îc c¸c gian th¬ng ®æi l¹i thµnh TOMO ®Ó lõa ngêi tiªu dïng, c¸c hµng ®iÖn tö cña Tµu ®îc bµy b¸n trµn lan trªn thÞ trêng víi gi¸ thµnh rÎ b»ng chØ b»ng 1/4 so víi gi¸ hµng ho¸ trong níc s¶n xuÊt hay hµng nhËp khÈu, t×nh tr¹ng quay vßng tem hµng nhËp khÈu ®èi víi nh÷ng hµng nhËp khÈu buéc ph¶i d¸n tem hµng nhËp khÈu khi lu th«ng trªn thÞ trêng ....
H¬n thÕ n÷a, thÞ trêng ViÖt Nam cã nhu cÇu lín vµ dÔ tÝnh trong tiªu dïng. Tuy søc mua cña ngêi d©n cßn h¹n chÕ (do thu nhËp) nhng thÞ trêng ViÖt Nam gÇn 80 triÖu d©n lµ mét thÞ trêng cã nhu cÇu lín vÒ tiªu dïng vµ ®Æc ®iÓm lµ dÔ chÊp nhËp hµng ho¸ rÎ, sÝnh hµng ngo¹i vµ kh«ng cÇn quan t©m ®Õn nguån gèc nhËp lËu hay GLTM vµ kh«ng cÇn ho¸ ®¬n, chøng tõ khi mua b¸n hµng ho¸. MÆt kh¸c, s¶n xuÊt hµng ho¸ ë níc ta nh÷ng n¨m qua tuy cã mÆt ph¸t triÓn nhng nh×n chung cha thÓ c¹nh tranh ®îc vÒ mÉu m·, chñng lo¹i, chÊt lîng vµ gi¸ c¶. Cã thÓ coi ®©y lµ mét trong nh÷ng nh©n tè c¬ b¶n dÉn ®Õn hµng lËu vµ GLTM lÊn ¸t, chiÕm lÜnh thÞ trêng níc ta. Nh×n chung, tÖ n¹n bu«n lËu vµ GLTM k×m h·m sù ph¸t triÓn kinh tÕ ®Êt níc, k×m h·m sù ph¸t triÓn kinh tÕ dùa vµo néi lùc trong níc.
2. T¸c ®éng tíi trËt tù an toµn x· héi:
GLTM víi c¸c h×nh thøc kh¸c nhau xuÊt hiÖn ë kh¾p méi n¬i trong c¶ níc, sù xuÊt hiÖn vµ ho¹t ®éng cña chóng ®· g©y rèi lo¹n vµ x¸o trén vÒ trËt tù an ninh, an toµn x· héi. Chóng tæ chøc bu«n lËu thµnh ®êng d©y tõ kh©u mua, vËn chuyÓn qua biªn giíi ®Õn tiªu thô víi sù tham gia cña nhiÒu ®èi tîng kh¸c nhau, trong ®ã cã c¶ ngêi níc ngoµi, c¸n bé H¶i quan,... lµm cho t×nh h×nh an ninh biªn giíi bÊt æn, khã kiÓm so¸t vµ xö lý phøc t¹p. Bän bu«n lËu vµ GLTM l«i kÐo mét bé phËn lín quÇn chóng nh©n d©n khu vùc biªn giíi cöa khÈu tham gia vµo ho¹t ®éng bu«n lËu vµ chèng l¹i sù kiÓm so¸t cña H¶i quan - c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc, lîi dông sù kÐm hiÓu biÕt cña quÇn chóng, dïng ®ång tiÒn ®Ó l«i kÐo hä tiÕp tay cho bu«n lËu vµ GLTM, khi bÞ b¾t th× hä chèng tr¶ quyÕt liÖt bëi hä kh«ng hiÓu, kh«ng biÕt nh÷ng viÖc lµm mµ m×nh lµm lµ tr¸i víi ph¸p luËt, hoÆc hä cè t×nh lµm tr¸i víi quy ®Þnh cña Nhµ níc ®Ó kiÕm sèng,... bän gian th¬ng vµ c¸c lùc lîng diÔn biÕn hoµ b×nh cßn lîi dông sù kÐm hiÓu biÕt nµy ®Ó tuyªn truyÒn v¨n ho¸ phÈm ®åi trôy, t tëng cùc ®oan chñ nghÜa, l«i kÐo hä chèng l¹i chÝnh quyÒn Nhµ níc,... lµm trËt tù x· héi bÞ ®¶o lén, t×nh h×nh chèng bu«n lËu vµ GLTM ngµy cµng phøc t¹p h¬n, an ninh chÝnh trÞ ë khu vùc biªn giíi bÞ ®e do¹ nghiªm träng.
Bän bu«n lËu vµ GLTM l«i kÐo mét bé phËn c¸n bé Nhµ níc tham gia vµo ho¹t ®éng bu«n lËu vµ GLTM nµy lµm suy ®åi t tëng vµ lµm mÊt t c¸ch ®¹o ®øc cña nh÷ng kÎ h¸m lîi bá qua tÊt c¶ ®Ó ch¹y theo ®ång tiÒn, bÊt chÊp luËt ph¸p cña Nhµ níc ®Ó lµm giµu c¸ nh©n, g©y mÊt lßng tin cña quÇn chóng, mÊt æn ®Þnh vÒ chÝnh trÞ, an ninh vµ an toµn x· héi.
Mét sè mÆt hµng mµ ph¸p luËt cÊm nh thuèc phiÖn, thuèc næ, c¸c s¶n phÈm v¨n ho¸ phÈm ®åi trôy,... ®· ®îc bän chóng ®a vµo lµm suy ®åi c¸c t tëng ®¹o ®øc cña mét sè ngêi kh«ng chØ ë khu vùc biªn giíi mµ trong c¶ níc, t¸c ®éng ®Õn nhiÒu mÆt kh¸c cña ®êi sèng x· héi nh gia t¨ng téi ph¹m, cíp cña giÕt ngêi ®Ó lÊy tiÒn mua ma tuý, tuyªn truyÒn t tëng cùc ®oan chèng chÝnh quyÒn, chªnh lÖch gi÷a kÓ giµu vµ ngêi nghÌo ngµy cµng lín,... ¶nh hëng ®Õn an ninh, an toµn x· héi, v¨n ho¸ truyÒn thèng cña d©n téc.
3. T¸c ®éng ®Õn doanh nghiÖp vµ ngêi tiªu dïng:
Trong ®iÒu kiÖn ®Êt níc cßn nghÌo nµn, kü thuËt l¹c hËu, s¶n xuÊt trong níc cßn gÆp nhiÒu khã kh¨n, n¨ng suÊt lao ®éng thÊp, chÊt lîng s¶n phÈm cha cao, gi¸ thµnh vµ chi phÝ s¶n xuÊt cao, c¸c s¶n phÈm trong níc khã hoÆc kh«ng thÓ c¹nh tranh ®îc víi hµng lËu, gian lËn cïng lo¹i, nhiÒu doang nghiÖp s¶n xuÊt ph¶i ®øng tríc nguy c¬ ®ãng cöa do kh«ng tiªu thô ®îc s¶n phÈm. Mét sè hµng cã ®îc do bu«n lËu vµ gian lËn thuÕ ®îc b¸n víi gi¸ thÊp (nhng chÊt lîng cao h¬n do ®îc s¶n xuÊt víi c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, chi phÝ cho s¶n xuÊt thÊp,...) ®· chiÕm lÜnh thÞ trêng néi ®Þa lµm cho doanh nghiÖp ph¶i ®iªu ®øng vµ kh«ng b¶o vÖ ®îc kÕ ho¹ch s¶n xuÊt kinh doanh cña m×nh. Mét sè mÆt hµng bu«n lËu vµ gian lËn cã chÊt lîng kÐm nhng mÉu m· ®Ñp gi¸ thÊp h¬n nhiÒu so víi gi¸ cña s¶n phÈm trong níc, lµm cho c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt vµ kinh doanh gÆp nhiÒu khã kh¨n trë ng¹i trong c¹nh tranh, tiªu thô vµ c¶i tiÕn chÊt lîng s¶n xuÊt, h¹ gi¸ thµnh, gi¶i quyÕt c«ng ¨n viÖc lµm cho ngêi lao ®éng.
Bu«n lËu vµ GLTM kh«ng chØ t¸c ®éng ®Õn s¶n xuÊt trong níc mµ cßn t¸c ®éng rÊt lín ®Õn ngêi tiªu dïng trong níc. Mét sè kh¸ch hµng thÝch vµ u tiªn dïng hµng ngo¹i, hµng rÎ, dÔ bÞ lõa g¹t v× trong sè ®ã cã nh÷ng mÆt hµng nh dîc phÈm thuèc b¶o vÖ thùc vËt,... kh«ng chØ g©y thiÖt h¹i vÒ vËt chÊt mµ cßn g©y thiÖt h¹i c¶ vÒ søc khoÎ, tÝnh m¹ng cho c¶ ngêi vµ ®éng vËt, thùc vËt, thiÖt h¹i c¶ vÒ ng¾n h¹n lÉn l©u dµi do hµng ho¸ kÐm, qu¸ h¹n sö dông, hµng gi¶,... kh«ng ®¶m b¶o an toµn cho ngêi tiªu dïng. Mét sè mÆt hµng nh ma tuý, chÊt kÝch thÝch,... kh«ng chØ t¸c ®éng ®Õn søc khoÎ mµ cßn t¸c ®éng ®Õn ®¹o ®øc, lèi sèng cña ngêi tiªu dïng, lµm suy ®åi t tëng ®¹o ®øc vµ g©y ra c¸c tÖ n¹n kh¸c nh: trém c¾p, cíp giËt, giÕt ngêi,... C¸c mÆt hµng nh thuèc næ, thuèc sóng t¸c ®éng ®Õn tÝnh m¹ng, an ninh chÝnh trÞ quèc gia, g©y rèi lo¹n trËt tù an toµn x· héi. Nh×n chung GLTM lµm cho lu th«ng hµng ho¸ bÞ rèi lo¹n, trËt tù thÞ trêng bÞ ®¶o lén, g©y ra c¸c c¬n sèt vÒ hµng ho¸ vµ gi¸ c¶, g©y khã kh¨n cho c«ng t¸c qu¶n lý thÞ trêng, qu¶n lý ho¹t ®éng XNK.
4. T¸c ®éng ®Õn sù qu¶n lý nhµ níc (®Õn c¸n bé nhµ níc):
Do ý thøc tr¸ch nhiÖm chØ ®¹o vµ tæ chøc thùc hiÖn cuéc ®Êu tranh chèng GLTM ë mét sè n¬i, mét sè lóc cßn cha tèt, thËm chÝ cßn nhËn thøc kh«ng ®óng vÒ cuéc ®Êu tranh nµy dÉn ®Õn bu«ng xu«i; c¬ chÕ chÝnh s¸ch vÒ ho¹t ®äng th¬ng m¹i vµ ®Êu tranh chèng GLTM cßn cha hoµn chØnh thËm chÝ cßn kÏ hë bÞ lîi dông; viÖc phèi hîp gi÷a c¸c lùc lîng chøc n¨ng cßn nhiÒu bÊt cËp, h¹n chÕ; ë mét sè ®Þa bµn träng ®iÓm lùc lîng chøc n¨ng chèng GLTM cßn qu¸ máng, c¬ së thiÕu thèn vµ l¹c hËu; n¹n tham nhòng, b¶o kª, vµ thiÕu viÖc lµm còng lµ nh÷ng nh©n tè nu«i dìng t¹o ®iÒu kiÖn cho GLTM tån t¹i vµ ph¸t triÓn...
Ch¬ng II:
Thùc tr¹ng Gian lËn th¬ng m¹i ë ViÖt Nam
I. t×nh h×nh gian lËn th¬ng m¹i ë ViÖt nam:
1. T×nh h×nh chung trong c¶ níc:
ViÖt Nam lµ mét ®Êt níc cã ®Þa h×nh phøc t¹p ®åi nói chiÕm phÇn lín diÖn tÝch c¶ níc, cã biªn giíi tiÕp gi¸p Lµo, Trung Quèc, Campuchia vµ c¸c cöa khÈu tr¶i dµi tõ B¾c vµo Nam - n¬i kiÓm so¸t ho¹t ®éng kinh doanh XNK. §Æc ®iÓm nµy cña ®Þa h×nh kÕt hîp víi sù ra ®êi cña hµng rµo thuÕ quan vµ hÖ thèng thuÕ ®èi víi ho¹t ®éng kinh doanh lµm cho t×nh h×nh GLTM trong c¶ níc cã nh÷ng diÔn biÕn phøc t¹p víi nh÷ng thñ ®o¹n tinh vi x¶o quyÖt, ®Ó trèn lËu thuÕ, tuån hµng lËu qua cöa khÈu, chèng l¹i sù kiÓm so¸t cña H¶i quan, bu«n b¸n vµ kinh doanh hµng gi¶,...
ë níc ta trong mÊy n¨m gÇn ®©y tÖ n¹n GLTM ph¸t triÓn trµn lan nh mét bÖnh dÞch kÐo dµi ©m Ø lµm ®au ®Çu c¸c nhµ chøc tr¸ch trong viÖc t×m c¸c gi¶i ph¸p ®Æc trÞ chÆn ®øng c¨n bÖnh nµy. Trªn thùc tÕ n¹n GLTM xuÊt hiÖn kh¾p n¬i trªn l·nh thæ ViÖt Nam tõ kh¾p c¸c biªn gi¬Ý phÝa B¾c ®Õn biªn giíi T©y Nam, tõ c¸c cöa khÈu qua Trung Quèc, Lµo, Campuchia ®Õn c¸c cöa khÈu quèc tÕ, tõ n«ng th«n ®Õn thµnh thÞ, tõ xuÊt khÈu ®Õn nhËp khÈu, tõ ho¹t ®éng th¬ng m¹i chÝnh ng¹ch ®Õn ho¹t ®éng tiÓu ng¹ch, tõ ®êng bé ®Õn ®êng biÓn, ®êng hµng kh«ng vµ bu ®iÖn... chç nµo, lÜnh vùc nµo, tuyÕn ®êng nµo GLTM còng lµ nh÷ng vÊn ®Ò nãng báng nhøc nhèi.
Trªn c¸c tuyÕn biªn giíi phÝa B¾c, phÝa T©y vµ T©y Nam cña níc ta t×nh h×nh GLTM diÔn ra phøc t¹p vµ ngµy cµng tinh vi x¶o quyÖt. §iÒu ®Æc biÖt nghiªm träng lµ trong khi ViÖt Nam ng¨n chÆn th× phÝa níc ngoµi l¹i khuyÕn khÝch, thùc chÊt lµ hä muèn tiªu thô hµng tån kho ø ®äng cña m×nh.
Theo b¸o c¸o cña Ban ChØ ®¹o 127 - TW: N¨m 2002, t×nh h×nh bu«n lËu, bu«n b¸n hµng nhËp lËu, gian lËn th¬ng m¹i vÉn diÔn biÕn rÊt phøc t¹p trªn tÊt c¶ c¸c tuyÕn vµ ®Þa bµn träng ®iÓm; ph¬ng thøc vµ thñ ®o¹n bu«n lËu ngµy cµng tinh vi h¬n; sù ch«ng tr¶ ngêi thi hµnh c«ng vô cña c¸c ®èi tîng tham gia bu«n lËu diÔn ra quyÕt liÖt vµ tr¾ng trîn. §¸ng chó ý mét sè tuyÕn , ®Þa bµn träng ®iÓm nh sau:
TuyÕn biªn giíi ViÖt - Trung:
Trªn tuyÕn nµy bu«n lËu diÔn ra tÊp nËp hèi h¶ nhÊt lµ ë c¸c khu vùc cöa khÈu Mãng C¸i (Qu¶ng Ninh), H÷u NghÞ, T©m Thanh, Cao Léc, Léc B×nh, V¨n L·ng (L¹ng S¬n), Chi Ma (L¹ng S¬n),... Sau khi lùc lîng C«ng an Trung ¦¬ng triÖt ph¸ æ bu«n lËu t¹i Hang D¬i vµ cã sù chØ ®¹o kiªn quyÕt cña Uû ban nh©n d©n TØnh, t×nh h×nh bu«n lËu ®· gi¶m nhng trong th¸ng 11 vµ 12/2002 t×nh h×nh l¹i diÔn biÕn phøc t¹p, hµng lËu ®îc xÐ lÎ ®i hai bªn c¸nh gµ cöa khÈu Chi Ma, T©n Thanh, ®êng 05, 06, KÐo Kham. T¹i c¸c chî vµ trung t©m th¬ng m¹i, hµng lËu vÉn ®îc bµy b¸n. §· x¶y ra t×nh tr¹ng bän cöu v¹n tÊn c«ng Bé ®éi biªn phßng ®Ó gi¶i v©y hµng ho¸ bÞ thu gi÷.
T¹i Qu¶ng Ninh: T×nh h×nh bu«n lËu trªn tuyÕn ®êng bé ®· gi¶m râ rÖt do lùc lîng Qu¶n lý ThÞ trêng phèi hîp víi c¸c lùc lîng kh¸c t¨ng cêng kiÓm tra, kiÓm so¸t trong néi ®Þa nhng viÖc vËn chuyÓn hµng lËu trªn biÓn b»ng c¸c tµu, thuyÒn ®¸nh c¸ hoÆc bÌ, m¶ng vÉn tiÕp diÔn, kÕt qu¶ ng¨n chÆn cßn h¹n chÕ.
T¹i Lao Cai: Bu«n lËu vµ gian lËn th¬ng m¹i diÔn ra víi quy m« kh«ng lín nhng tÝnh chÊt l¹i phøc t¹p v× mÆt hµng ®a d¹ng; ph¬ng thøc, thñ ®o¹n ho¹t ®éng cña c¸c ®èi tîng bu«n lËu rÊt tinh vi vµ thêng xuyªn thay ®æi...
1.2. TuyÕn biªn giíi ViÖt - Lµo:
Khu vùc miÒn Trung t×nh h×nh bu«n lËu chñ yÕu ë khu vùc cöa khÈu Lao B¶o (Qu¶ng TrÞ), CÇu Treo (Hµ TÜnh), Lß Quúnh Lu (NghÖ An), Cöa Sãt (Hµ TÜnh), Lý Ho¸ (Qu¶ng B×nh),...
T¹i Qu¶ng TrÞ: §Çu n¨m t×nh h×nh bu«n lËu t¹i Lao B¶o kh¸ phøc t¹p. Do cã sù chØ ®¹o kiªn quyÕt cña c¸c Bé, ngµnh vµ Uû ban nh©n d©n TØnh, t×nh h×nh bu«n lËu gi¶m nhiÒu. Tõ cuèi th¸ng 10 ®Õn cuèi n¨m 2002, t×nh h×nh bu«n lËu l¹i cã chiÒu híng gia t¨ng. Khu vùc khuyÕn khÝch ph¸t tiÓn kinh tÕ vµ th¬ng m¹i Lao B¶o vÉn lµ mét trong nh÷ng “®iÓm nãng” vÒ bu«n lËu, lîng hµng nhËp lËu qua ®©y t¬ng ®èi nhiÒu (chñ yÕu lµ thuèc l¸ ngo¹i, níc gi¶i kh¸t, rîu ngo¹i). T¹i thÞ x· §«ng Hµ hµng kh«ng râ nguån gèc vÉn bµy b¸n kh¸ nhiÒu.
T¹i Hµ TÜnh: T×nh h×nh n._.hËp lËu ®ang cã xu híng gia t¨ng, hµng lËu ®i qua 2 bªn c¸nh gµ cöa khÈu CÇu Treo vµ Tr¹m KSLH Níc Sèt nh»m tr¸nh sù kiÓm tra, kiÓm so¸t. Sù chèng tr¶ c¸c lùc lîng chøc n¨ng cña c¸c ®èi tîng bu«n lËu t¹i ®©y rÊt quyÕt liÖt.
T¹i NghÖ An: T×nh h×nh t¹i ®©y vÉn rÊt phøc t¹p, nhÊt lµ vïng biÓn Quúnh Lu, Cöa Lß nhng bu«n lËu ®· gi¶m, trong nh÷ng th¸ng cuèi n¨m cha thÊy cã dÊu hiÖu t¨ng lªn. Ngoµi ra, hµng lËu tõ Cöa khÈu CÇu Treo qua ®êng Nam §µn, Hng Nguyªn vÉn ®îc c¸c ®èi tîng bu«n lËu®a vÒ Thµnh phè Vinh ®Ó tiªu thô.
1.3. TuyÕn biªn giíi T©y Nam:
Khu vùc nµy tËp trung ë khu vùc huyÖn §øc HuÖ (Lonh An), Phíc ChØ (T©y Ninh), An Giang, §ång Th¸p khu vùc nµy bän bu«n lËu vµ GLTM dïng rÊt nhiÒu thñ ®o¹n tinh vi nh quay vßng tem nhËp khÈu, sö dông tem gi¶, quay vßng vá thïng hµng ®· d¸n tem, chÎ nhá hµng tõ xa ®Ó vËn chuyÓn, thuª mín nhµ xëng, xe c«ng cô cña mét sè c¬ quan, doanh nghiÖp ®Ó lµm kho trung chuyÓn, sö dông hå s¬ chøng tõ gi¶ quay vßng nhiÒu lÇn, ®Æc biÖt gÇn ®©y bän bu«n lËu cßn dïng h×nh thøc cíi xin vïng biªn giíi ®Ó vËn chuyÓn hµng lËu. §©y lµ tuyÕn bu«n lËu tËp trung s«i ®éng phøc t¹p tõ l©u trong ®ã mÆt hµng nhËp lËu chñ yÕu lµ thuèc l¸ ngo¹i, xe g¾n m¸y “nghÜa ®Þa”, quÇn ¸o si ®a, ®å ®iÖn tö, hµng xa xØ phÈm, ®å ch¬i trÎ em,... cña Th¸i Lan, NhËt B¶n, T©y ¢u. Hµng xuÊt lËu chñ yÕu lµ vµng, ngo¹i tÖ, x¨ng dÇu, n«ng s¶n thùc phÈm lµm cho hiÖn tîng ch¶y m¸u vµng, ngo¹i tÖ ra níc ngoµi ngµy mét lín m¹nh. Nh÷ng hµng ho¸ nµy ®îc ®a vµo néi ®Þa tiªu thô phÇn nhiÒu lµ vµo TP.HCM, ®©y lµ thÞ trêng tiªu thô réng kh«ng chØ hµng ho¸ ë T©y Nam mµ cßn cã c¸c mÆt hµng nhËp lËu tõ biªn giíi phÝa B¾c ®îc ®a vµo nh v¶i, quÇn ¸o, hµng ®iÖn tö, xe ®¹p, g¹ch men,... cã nguån gèc tõ Trung Quèc. MÆt hµng chñ yÕu chiÕm tû träng lín trong hµng nhËp lËu lµ thuèc l¸, lóc cao ®iÓm cã khi lªn ®Õn møc 1 triÖu bao/1 ngµy. Theo côc ®iÒu tra chèng bu«n lËu b×nh qu©n mçi ngµy cã kho¶ng 700 - 800 kiÖn thuèc l¸ ®îc trë vÒ tõ Campuchia, íc tÝnh mét th¸ng cã kho¶ng 12 - 15 triÖu bao nhËp lËu qua khu vùc nµy trong khi ®ã theo ban chØ ®¹o 1 th¸ng lùc lîng chèng bu«n lËu chØ thu ®îc kho¶ng 2 triÖu bao. MÆt hµng n÷a lµ xe m¸y nhËp lËu tõ cuèi n¨m 1997 ®Õn ®Çu n¨m 1998 trung b×nh mçi ngµy cã tõ 30 - 40 xe m¸y nhËp lËu b»ng nhiÒu c¸ch, mín ngêi l¸i, d¾t, cã khi g¾n biÓn sè gi¶ ®Ó ch¹y vµo néi ®Þa. Hµng lËu ®îc ®a vµo néi ®Þa còng nh xuÊt ra khái l·nh thæ b»ng nhiÒu tuyÕn kh¸c nhau: ®êng bé, ®êng biÓn, ®êng hµng kh«ng vµ ®êng bu ®iÖn.
1.4. Trªn tuyÕn ®êng bé:
Trªn tuyÕn ®êng nµy bän bu«n lËu vµ GLTM thêng sö dông ngêi ®Þa ph¬ng th«ng th¹o ®êng ngang lèi t¾t, n¾m v÷ng quy luËt ho¹t ®éng cña lùc lîng kiÓm so¸t ®Ó lîi dông thêi c¬ mang c¸c hµng lËu vît biªn xuyªn rõng xÕp lªn c¸c xe lam thËm chÝ « t« chë hµng thuª ®Ëu r¶i r¸c c¸ch cöa khÈu 1 - 2 km ®Ó chë vÒ xu«i theo ®iÓm hÑn cña chñ hµng. Bän bu«n lËu vµ GLTM t×m mäi c¸ch ®Ó cét nh÷ng ngêi nµy ph¶i phô thuéc vµo m×nh, chÞu tr¸ch nhiÖm víi sè hµng mang v¸c do vËy mµ khi bÞ b¾t hä chèng tr¶ quyÕt liÖt l¹i c¬ quan chøc n¨ng. “Cöu v¹n” ph¶i mang v¸c lªn lng vËt rÊt nÆng nh tñ l¹nh, nåi c¬m ®iÖn, m¸y giÆt, linh kiÖn xe m¸y, ¾c quy « t«, 1 hoÆc 2 thïng b¸nh ngät trªn lng mét ngêi câng mµ chØ ®îc b×nh qu©n 1 ngµy 15.000 - 20.000 ®ång sau khi trõ ®i tÊt c¶ c¸c kho¶n phÝ. §©y lµ kho¶n thu nhËp rÊt thÊp so víi c«ng viÖc mµ hä lµm nhng vÉn cao h¬n møc hä lµm kinh tÕ gia ®×nh ë ®Þa ph¬ng, do vËy mµ khu vùc cöa khÈu ngêi ta thÊy r»ng ngêi ngêi, nhµ nhµ lµm “cöu v¹n” tiÕp tay cho bu«n lËu, rÊt Ýt ngêi than gia thËm chÝ ë miÒn xu«i còng lªn than gia vËn chuyÓn hµng lËu.
Nói rõng hiÓm trë víi ®êng ngang lèi t¾t chi chÝt ®· trë thµnh vá bao bäc, lu tró cho “cöu v¹n” vµ hµng lËu tr¸nh sù dßm ngã cña H¶i quan, biªn phßng vµ c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu. B×nh qu©n mçi ngµy ë cöa khÈu CÇu Treo cã 200 triÖu hµng lËu trèn thuÕ qua mÆt H¶i quan. Ngµy cao ®iÓm lªn tíi 700 - 800 triÖu ®ång. Theo tuyÕn nµy bän gian th¬ng thêng Èn nÊp trong rõng s©u, liªn l¹c víi nhau b»ng ®iÖn tho¹i di ®éng vµ ®iÒu khiÓn “cöu v¹n”, xe chë thuª vµo néi ®Þa g©y c¶n trë cho lùc lîng H¶i quan c¶ vÒ ph¬ng tiÖn, lùc lîng vµ sù th«ng th¹o ®Þa h×nh hiÓm trë.
Mçi cöa khÈu cã nh÷ng mÆt hµng ®Æc trng riªng, tuy nhiªn do ®Æc thï ®êng bé nªn chñ yÕu lµ nh÷ng mÆt hµng cã thÓ mang v¸c hoÆc xÐ lÎ ®îc ®Ó mang v¸c vît rõng ®a vµo néi ®Þa víi khèi lîng vµ gi¸ trÞ lín. Bän bu«n lËu sau khi tËp kÕt ®îc hµng ho¸ chñ yÕu vËn chuyÓn b»ng ®êng s¾t ®Ó ®a s©u vµo néi ®Þa, tËp trung phÇn lín trªn c¸c chuyÕn tµu hµng nguyªn toa kÑp ch×, vËn chuyÓn c¶ ngµy lÉn ®ªm. Hµng lËu ®îc tËp kÕt mét c¸ch c«ng khai coi thêng d luËn vµ ph¸p luËt (®¨c biÖt lµ nh÷ng n¨m 1997 trë vÒ tríc). Chñ hµng th«ng ®ång víi nh©n viªn nhµ ga vµ trªn tµu ®Ó thùc hiÖn hµnh ®éng gian lËn trèn thuÕ, trèn cíc vµ vËn chuyÓn hµng cÊm. Trªn tuyÕn ®êng s¾t Lµo Cai - Yªn B¸i - ViÖt Tr× - L¹ng S¬n - Yªn Viªn cho thÊy hµng nhËp lËu ®îc chia nhá qua c¸c ®êng mßn biªn giíi tËp kÕt t¹i khu vùc nhµ ga s¸t giê tµu ch¹y å ¹t ®îc ®a lªn hay dì xuèng trong c¸c chuyÕn tµu kh¸ch. Khu vùc nhµ ga hµng lËu ®îc ph©n t¸n trong c¸c nhµ d©n nhµ ë cña c¸n bé c«ng nh©n viªn chøc nhµ ga vµ kh¸ tù do rÊt khã cho c«ng t¸c qu¶n lý. Hµng lËu chñ yÕu ®îc tËp kÕt vµ vËn chuyÓn vµo ban ®ªm do rÊt nhiÒu “cöu v¹n” thùc hiÖn diÔn ra trong thêi gian ng¾n tµu ®ç t¹i ga lµm cho c¸c lùc lîng kiÓm tra, kiÓm so¸t kh«ng ®ñ lùc lîng vµ thêi gian thùc hiÖn vµ b¾t gi÷ xö lý. T¹i mét sè cöa khÈu ®Þa ph¬ng kh«ng cã tµu ho¶ hoÆc ®îc vËn chuyÓn b»ng c¸c ph¬ng tiÖn kh¸c nh: « t«, xe lam,... bän “®Çu nËu” thêng chia nhá ph©n t¸n hµng ho¸ thµnh nhiÒu chuyÕn, thay ®æi xe, ®æi tuyÕn vËn chuyÓn, thay ®æi ho¸ ®¬n dïng ho¸ ®¬n bu«n chuyÕn ®Ó hîp ph¸p ho¸ c¸c l« hµng cha ®ãng thuÕ nhËp khÈu theo ph¬ng thøc “kiÕn tha l©u còng ®Çy tæ” nµy ®· g©y kh«ng Ýt khã kh¨n cho c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu.
1.5. Trªn tuyÕn ®êng BiÓn - §¶o:
Ho¹t ®éng bu«n lËu vµ GLTM ë tuyÕn nµy tuy kh«ng s«i ®éng nh ®Êt liÒn nhng l¹i ®îc tæ chøc rÊt quy m«, lîng hµng ho¸ lín vµ cã gi¸ trÞ cao. Bän gian th¬ng sö dông ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn tõ tµu ®¸nh c¸ nhá ®Õn tµu lín nh tµu pha s«ng biÓn, tµu viÔn d¬ng. Chóng ho¹t ®éng cã tæ chøc vµ phèi hîp chÆt chÏ víi nhau, ®Þa bµn réng, tæ chøc ®êng d©y xuyªn quèc gia, quèc tÕ, sö dông vµ trang bÞ hÖ thèng th«ng tin liªn l¹c ®iÒu khiÓn tõ xa. Khu vùc s«i ®éng vµ phøc t¹p nhÊt lµ c¸c tØnh Qu¶ng Ninh, H¶i Phßng, Th¸i B×nh, Nam §Þnh, Thanh Ho¸, NghÖ An, Qu¶ng B×nh, §µ N½ng, Kh¸nh Hoµ, Kiªn Giang,...hµng ho¸ ®îc tËp kÕt ë mét sè ®iÓm: C¶ng Kú X¸, Giang B×nh, Phong Thanh...(Trung Quèc) n¬i c¸c mÆt hµng chñ yÕu: vËt liÖu x©y dùng, ®å ®iÖn tö ®iÖn l¹nh cña NhËt B¶n, hµng tiªu dïng nh v¶i, quÇn ¸o may s½n, ®éng c¬ næ, ®å ch¬i trÎ em, xe ®¹p...
Bän bu«n lËu vµ GLTM cã thÓ sö dông nhiÒu ph¬ng tiÖn kh¸c nhau nhng chñ yÕu lµ c¸c lo¹i tµu thuyÒn cña c¸c lùc lîng vò trang, tµu cña c¸c c¬ quan tham gia ho¹t ®éng XNK...trùc tiÕp ®i Trung Quèc mua hµng ho¨c vËn chuyÓn hµng ho¸ tõ Trung Quèc vÒ vµo c¸c bÕn c¶ng nhá, c¶ng c¸, bÕn ®Ëu v¾ng, hÎo l¸nh ®Ó bèc dì hµng nh khu vùc gi¸p ranh Nam §Þnh, Th¸i B×nh, khu vùc s«ng §µ, Ho»ng Ho¸ - Qu¶ng x¬ng (Thanh Ho¸), Hoµng Mai - L¹ch Mai - L¹ch Quyªn, Quúnh Lu - Cöa Lß (NghÖ An), Cöa Sãt (Hµ TÜnh)... khi xuèng hµng chóng huy ®éng sè lîng “cöu v¹n” lín ®Ó bèc v¸c, tÈu t¸n hµng ho¸ nhanh hoÆc gÆp lùc lîng kiÓm tra kiÓm so¸t th× chèng tr¶ cíp hµng. Lo¹i bu«n lËu lín th× sö dông tµu cña c¸c c«ng ty vËn t¶i biÓn, lîi dông c¸c chuyÕn chë hµng ®i níc ngoµi ®Ó chuyÓn hµng vÒ, tæ chøc sang m¹n tõ ngoµi kh¬i xa tõ 70 - 100 h¶i lý thuéc vïng biÓn cña níc ngoµi hoÆc vïng h¶i phËn quèc tÕ cho c¸c tµu thuyÒn nhá chuyÓn vµo mét sè ®iÓm tËp kÕt hµng ë bê biÓn ë Trung Quèc råi sau ®ã “®¸nh tØa” tõng chuyÕn hµng nhá lÎ vÒ ViÖt Nam. Tµu chë hµng lËu tõ níc ngoµi bän bu«n lËu thêng tËn dông cÊt dÊu hµng t¹i c¸c khoang chøa níc chøa dÇu, hÇm neo,... khi lµm thñ tôc xuÊt nhËp c¶nh vµ khai b¸o thñ tôc H¶i quan ë mét sè cöa khÈu ®Ó hîp thøc ho¸ giÊy tê vÒ hµng ho¸ sau ®ã chuyÓn ®Õn mét cöa khÈu, mét c¶ng kh¸c coi nh tµu ch¹y trong néi ®Þa ®Ó bèc dì hµng trèn tr¸nh sù kiÓm so¸t cña c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu.
- Mét sè vïng bu«n lËu vµ gian lËn th¬ng m¹i trªn biÓn.
- Tµu 14 - 11 - 48 cña Bé chØ huy qu©n sù tØng Th¸i B×nh chë l« hµng nhËp lËu gåm ®å ®iÖn tö, xe ®¹p... trÞ gi¸ trªn 20 tû ®ång. Ban chØ huy cña tµu bÞ xö lý, ban chØ huy míi cña tµu l¹i bÞ b¾t v× tiÕp tôc bu«n lËu.
Ngµy 16/2/1999 §éi kiÓm so¸t c¬ ®éng H¶i quan §ång Th¸p phèi hîp víi H¶i quan c¸c cöa khÈu Thêng Phíc, Th«ng B×nh, së Th¬ng M¹i b¾t gi÷ 3 thuyÒn vËn chuyÓn phÕ liÖu c¸c lo¹i vµ g¹o Th¸i Lan nhËp lËu trÞ gi¸ trªn 2 tû ®ång.
Ngµy 17/7/1999 c¸c lùc lîng kiÓm tra kiÓm so¸t cöa khÈu B×nh X¬ng (An Giang) b¾t gi÷ tµu Phóc §øc 4 nhËp lËu quÇn ¸o cò, v¶i, hµng ®iÖn tö ®· qua sö dông trÞ gi¸ 850 triÖu ®ång.
1.6. Trªn tuyÕn ®êng hµng kh«ng:
Trªn tuyÕn ®êng nµy bän bu«n lËu vµ GLTM ho¹t ®éng trªn c¸c s©n bay lín nh T©n S¬n NhÊt, Néi Bµi. §Æc thï cña ngµnh hµng kh«ng lµ ph¶i khèng chÕ vÒ mÆt sè lîng nªn hµng ho¸ vËn chuyÓn qua tuyÕn nµy chñ yÕu lµ hµng ho¸ gän nhÑ nh vµng, ngo¹i tÖ, ®ång hå, m¸y tÝnh ®å cæ, ®¸ quÝ, chÊt kÝch thÝch, ma tuý...trong ®ã phÇn nhiÒu lµ ngo¹i tÖ vµ cæ vËt. Bän gian lËn thêng lîi dông hé chiÕu ®á, hé chiÕu ngo¹i giao (miÔn kiÓm tra) ®Ó mang hµng lËu qua s©n bay ®iÓn h×nh nh: vô ngµy 25/3/1999 H¶i quan cöa khÈu s©n bay T©n S¬n NhÊt ®· lËp biªn b¶n vi ph¹m ®èi víi «ng Hsuy quèc tÞch §µi Loan nhng khai b¸o 24.500 USD.
Ngµy 1/4/1998 ph¸t hiÖn c¬ trëng vµ c¬ phã ngêi ViÖt Nam xuÊt lËu ngo¹i tÖ trÞ gi¸ h¬n 700 triªô ®ång trªn chuyÕn bay VN741 tõ thµnh phè HCM ®i Singapore.
Ngµy 29/3/1998 H¶i quan ph¸t hiÖn bµ Huúnh Ngäc Quúnh cÊt giÊu ngo¹i tÖ trÞ gi¸ kho¶ng 300.000USD trong chuyÕn bay ®i Hång K«ng.
Trong th¸ng 6/1999 H¶i quan s©n bay T©n S¬n NhÊt b¾t gi÷ mét lo¹t c¸c vô xuÊt nhËp c¶nh kh«ng khai b¸o ngo¹i tÖ, ®å cæ. Trong mÆt sai ph¹m gåm 29 viªn ®¸ quý, 90.000USD, 15 hiÖn vËt cã niªn ®¹i thÕ kØ 19. Ph¸t hiÖn Huang Minh Shun (§µi Loan) mang tr¸i phÐp 100.000USD, Loh Bai Seen, Loh Kai Seen (Singapore) mang tr¸i phÐp vµo ViÖt Nam 610 h¹t xoµn trÞ gi¸ 1,3 tû ®ång...
1.7. TuyÕn ®êng Bu ®iÖn:
Trªn tuyÕn ®êng nµy bu«n lËu thêng Ýt x¶y ra. Bän bu«n lËu chñ yÕu göi ngo¹i tÖ, vµng vµ mét sè hµng ho¸ gän nhÑ cã gi¸ trÞ cao theo ®êng bu phÈm ®Ó ®a vµo trong níc còng nh ®a ra ngoµi (xuÊt khÈu) tr¸i phÐp tr¸nh khai b¸o vµ trèn thuÕ. Trong nhiÒu trêng hîp ngo¹i tÖ ®îc chuyÓn theo hÝnh thøc nµy qua ngêi quen göi vµo ng©n hµng níc ngoµi ®Ó röa tiÒn (xo¸ dÊu vÕt, tung tÝch cña tiÒn).
Ho¹t ®éng bu«n lËu qua biªn giíi thêng kÌm theo gian lËn vÒ thuÕ sè lîng, chÊt lîng, chñng lo¹i hµng ho¸, gian lËn vÒ thñ tôc H¶i quan, ho¸ ®¬n chøng tõ gi¶, quay vßng ho¸ ®¬n chøng tõ cò, khai t¨ng gi¶m gi¸ trÞ hµng ho¸ ho¹t ®éng xuÊt nhËp khÈu, lîi dông chÕ ®é xuÊt xø hµng ho¸...®Ó bu«n b¸n vËn chuyÓn tr¸i phÐp, trèn thuÕ hµng ho¸ cïng lo¹i hoÆc hµng ho¸ kh¸c, bu«n b¸n hµng gi¶.
1.8. Gian lËn trong néi ®Þa:
Bªn c¹nh gian lËn trong ho¹t ®éng XNK, qu¸ c¶nh qua cöa khÈu vµ vïng biªn giíi gian lËn trong néi ®Þa còng kh«ng kÐm phÇn gay g¾t næi cém lªn lµ vÊn ®Ò gian lËn vÒ thuÕ. C¸c gian th¬ng t×m mäi c¸ch ®Ó trèn thuÕ b»ng nhiÒu h×nh thøc vµ thñ ®o¹n kh¸c nhau khai sai sè lîng, chÊt lîng, chñng lo¹i hµng ho¸, bu«n b¸n kinh doanh kh«ng cã giÊy phÐp, kh«ng cã x¸c nhËn cña chÝnh quyÒn ®i¹n ph¬ng ®Æc biÖt lµ tÖ n¹n s¶n xuÊt vµ bu«n b¸n hµng gi¶. Hµng gi¶ xuÊt hiÖn ë kh¾p mäi n¬i trong c¶ níc, hÇu hÕt c¸c lÜnh vùc s¶n xuÊt ®Òu cã hµng gi¶ tõ thuèc ch÷a bÖnh, l¬ng thùc, thùc phÈm, thøc ¨n gia sóc, thuèc thó y, thuèc b¶o vÖ thùc vËt ®Õn vËt liÖu x©y dùng, c¸c mÆt hµng tiªu dïng gia dông, v¨n b»ng ho¸ ®¬n. Hµng gi¶ len lái ®îc vµo thÞ trêng chñ yÕu lµ c¸c hµng ho¸ kÐm phÈm chÊt, hµng ho¸ ®îc “m«ng m¸” l¹i lµm gi¶m tÝnh n¨ng, ®é bÒn sö dông cña hµng ho¸. Ngoµi ra cßn cã nh÷ng mÆt hµng ®îc lµm gi¶, lµm nh¸i víi chÊt lîng kÐm nhng lîi dông u tÝn, chÊt lîng cña hµng thËt ®Ó kinh doanh lµm gi¶m ®i tÝnh c¹nh tranh vµ uy tÝn cña c¸c C«ng ty ®Þa ph¬ng vµ quèc gia ®ang ho¹t ®éng trong níc. Mét thùc tr¹ng hÕt søc ®au lßng lµ hËu qu¶ ®Ó l¹i cña hµng gi¶ ®èi víi ngêi tiªu dïng ®Æc biÖt lµ mÆt hµng dîc phÈm, thuèc trõ s©u gi¶ g©y nguy hiÓm ®Õn søc khoÎ, tÝnh m¹ng vµ tµi s¶n cña ngêi. NhiÒu s¶n phÈm gi¶ trong n«ng nghiÖp lµm cho n«ng d©n ph¶i khãc dë mÕu dë v× ng« trång kh«ng ra b¾p, c©y kh«ng ra tr¸i vµ s©u bä th× cø sinh s«i n¶y në... dÉn ®Õn mïa mµng thÊt b¸t, n«ng d©n vèn ®· nghÌo nay l¹i cµng nghÌo h¬n. Hµng gi¶ cßn g©y ra chÕt ngêi trong x©y dùng, thiÕt bÞ y tÕ, ph¸t sinh bÖnh tËt... cã thÓ ¶nh hëng l©u dµi mµ ta kh«ng biÕt ®Õn ®iÓm dõng cña nã.
Hµng gi¶ xuÊt hiÖn trªn thÞ trêng mét c¸ch trµn lan vµ ®an xen víi hµng thËt, cã nh÷ng mÆt hµng l¹i khã nhËn biÕt vÒ tÝnh n¨ng sö dông bÞ gi¶m sót thËm chÝ ®ã lµ c¬ quan chøc n¨ng. Cã thêi k× mét sè c¬ së liªn doanh s¶n xuÊt bét ngät cã tiÕng nh Ajnomoto, Vedan s¶n xuÊt bÞ ®×nh ®èn, tån ®äng hµng tr¨m tÊn mµ kh«ng tiªu thô v× hµng gi¶ chiÕm lÜnh thÞ trêng víi gi¸ kÝch thÝch l¬Þ Ých cña ngêi h¸m lîi.
Bän s¶n xuÊt vµ bu«n b¸n hµng gi¶ cã nhiÒu thñ ®o¹n tinh vi ®Ó lõa bÞp kh¸ch hµng vµ c¸c c¬ quan chøc n¨ng, chóng nhËp c«ng nghÖ cña níc ngoµi ®Ó lµm gi¶ lµm nh¸i. Hµng gi¶ thêng ®îc s¶n xuÊt ë khu vùc xa trung t©m, xa thÞ trêng hoÆc Èn nÊp ë nh÷ng n¬i kÝn ®¸o Ýt cã sù nghi ngê tr¸nh con m¾t nhßm ngã cña lùc lîng qu¶n lý thÞ trßng.
Trªn mÆt trËn ®Êu tranh chèng hµng gi¶ c¸c lùc lîng qu¶n lý thÞ trêng tæ chøc tèt c«ng t¸c ®Þa bµn, c«ng t¸c ®iÒu tra c¬ b¶n, x©y dùng m¹ng líi bÝ mËt vµ ®îc sù ®ång t×nh ñng hé cña quÇn chóng nh©n d©n. C«ng an Hµ Néi ®· ph¸t hiÖn thu gi÷ sè hµng gi¶ gåm 356,5 kg thuèc t©n dîc gi¶, 50kg thuèc b¾c, 1120kg mËt ong, 556 lÝt níc m¾m, 327,8kg mú chÝnh Ajinomoto, 3845 chai rîu néi, 1072 chai rîu ngo¹i, 2570 chai nmíc kho¸ng, mét sè hµng ho¸ vµ giÊy tê lµm gi¶ kh¸c. ë c¸c ®Þa ph¬ng kh¸c t×nh h×nh kh«ng kÐm phÇn gay g¾t nh B¾c Giang xö lý 11 vô ph¹t hµnh chÝnh 16 triÖu ®ång tÞch thu 376 hép møt, 96 chai rîu vang Th¨ng Long... §©y chØ lµ nh÷ng con sè rÊt nhá mµ qu¶n lý thÞ trêng còng nh c¶nh s¸t kinh tÕ ph¸t hiÖn ra. Trªn thùc tÕ hµng gi¶ vÉn bµy b¸n trµn lan trªn thÞ trêng cha tÞch thu vµ xö lý hÕt mét c¸ch nghiªm minh.
1.9. §èi tîng tham gia vµo ho¹t ®éng bu«n lËu vµ GLTM:
§èi tîng tham gia vµo ho¹t ®éng bu«n lËu vµ GLTM rÊt phong phó vµ ®a d¹ng bao gåm c¶ c¸ thÓ, hé gia ®×nh, t nh©n, c«ng ty liªn doanh vµ c¸c C«ng ty cã t c¸ch ph¸p nh©n kh¸c nh doanh nghiÖp Nhµ níc. NhiÒu c«ng ty, doanh nghiÖp Nhµ níc cã t c¸ch ph¸p nh©n mîn t c¸ch XNK cña c¸c c¬ quan, ®¬n vÞ cã giÊy phÐp XNK ®Ó tuån hµng lËu, th«ng ®ång víi t nh©n, t th¬ng ®Ó bu«n lËu vµ GLTM, lµm gi¶ mét c¸ch bÊt chÝnh nh nhËp sai chñng lo¹i mÆt hµng, kh«ng khai b¸o, cã nhiÒu khai Ýt... ph¸ niªm phong cña H¶i quan ®Ó tÈu t¸n hµng lËu, hµng trèn thuÕ, hµng gian lËn thuÕ qua gi¸, qua thuÕ suÊt, vËn chuyÓn hoÆc gi¶i phãng hµng trªn c¸c ®Þa bµn gi¸p biªn... nhµ hµng, kh¸ch s¹n b¸n rîu ngo¹i, thuèc l¸ ngo¹i kh«ng tem nh·n víi gi¸ rÎ h¬n. C¸c cöa hµng th¬ng nghiÖp quèc doanh lµm phÝch níc, nåi c¬m ®iÖn... lËp lê lóc cã nh·n lóc kh«ng. §iÓn h×nh cho hÝnh thøc cã sù tham gia cña c¸c doanh nghiÖp cã t c¸ch ph¸p nh©n thùc hiÖn c¸c hµnh vi bu«n lËu tr¸i phÐp ®· bÞ ph¸t hiÖn ®ã lµ vô ¸n Minh Phông - Epco, vµ sau ®ã lµ vô ¸n T©n Trêng Sanh víi sù tham gia cña 9 c¬ quan doanh nghiÖp cã t c¸ch ph¸p nh©n.
Tham gia vµo ho¹t ®éng bu«n lËu vµ GLTM cßn cã mét bé phËn tiÕp tay n÷a lµ mét sè c¸n bé H¶i quan biªn phßng bÞ tha ho¸ biÕn chÊt, bÞ søc c¸m dç cña ®ång tiÒn l«i kÐo, bao bäc che chë cho ho¹t ®éng bu«n lËu vµ GLTM trãt lät vµ ¨n chia hëng lîi víi bän bu«n lËu. §iÓn h×nh lµ vô ¸n T©n Trêng Sanh cã nhiÒu c¸n bé nh©n viªn H¶i quan ®· nhËn tiÒn hèi lé cña TrÇn §µm (tªn trïm bu«n lËu) nh»m v« hiÖu ho¸ lùc lîng H¶i quan chèng bu«n lËu ë c¶ng Sµi Gßn vµ H¶i quan c¸c tØnh cã tr¸ch nhiÖm kiÓm ho¸ hoµn toµn thñ tôc H¶i quan. TrÇn §µm ®· t×m c¸ch quan hÖ, mua chuéc ®a hèi lé cho mét sè c¸n bé thuéc ®éi 5 phßng ®iÒu tra chèng bu«n lËu 1 (®iÒu tra chèng bu«n lËu1) Côc H¶i quan TP.HCM Phïng Long ThÊt (trëng phßng): 1.938.000.000 ®ång, H¶i quan CÇn Th¬ 2 « t« du lÞch trÞ gi¸ 1040.000.000 ®ång vµ mét sè c¸n bé H¶i quan Thõa Thiªn HuÕ 950.000.000 ®ång vµ 44.000 USD.
Ngoµi ra bän bu«n lËu vµ GLTM cßn l«i kÐo mét bé phËn lín d©n c khu vùc ®êng biªn cöa khÈu tham gia vµo ho¹t ®éng bu«n lËu, rµng buéc hä ph¶i phô thuéc vµo chóng b»ng h×nh thøc “b¸n tr¶ chËm” hoÆc “giao kho¸n” nÕu mÊt th× ph¶i ®Òn bï sau ®ã chóng tæ chøc thu gom l¹i vµ bän bu«n lËu thuª xe, xe m¸y, xe lam hoÆc «t« chë hµng ph©n t¸n ®Õn c¸c ®Þa ®iÓm kh¸c nhau theo yªu cÇu cña chóng vµ nh vËy v« h×nh chung ®· l«i kÐo thªm bé phËn vËn chuyÓn ®Ó vËn chuyÓn hµng lËu vµo s©u trong néi ®Þa vµ tiªu thô.
1.10. NhËn ®Þnh chung:
Ho¹t ®éng bu«n lËu vµ GLTM trong c¶ níc diÔn biÕn hÕt søc phøc t¹p vµ s«i ®éng nãng báng ®Æc biÖt ë khu vùc c¸c cöa khÈu víi nhiÒu thñ ®o¹n tinh vi x¶o quyÖt ®Ó qua mÆt H¶i quan. Bän gian th¬ng lîi dông lîi thÕ vÒ ®Þa h×nh vµ nh÷ng khã kh¨n cña H¶i quan vïng biªn ®Ó tuån hµng lËu vµ trèn thuÕ.
MÆc dï ngêi ta kh«ng thÓ biÕt ®îc sè lîng hµng lËu tuån vµo ®îc lµ bao nhiªu, nhng t×nh h×nh bu«n lËu vµ GLTM thùc tÕ cho thÊy con sè mµ H¶i quan còng nh c¶nh s¸t kinh tÕ b¾t ®îc lµ thÊp h¬n nhiÒu so víi thùc tÕ:
- Trong n¨m 2002 lùc lîng chèng bu«n lËu c¶ níc b¾t gi÷ 17.959 vô trÞ gi¸ kho¶ng 156 tû ®ång. C«ng an ph¸t hiÖn, b¾t gi÷ 6.859 vô vi ph¹m trÞ gi¸ kho¶ng 94 tû ®ång. Qu¶n lý thÞ trêng kiÓm tra xö lý 29.348 vô thu nép ng©n s¸ch 36,2 tû ®ång. C¸c chiÕn sÜ biªn phßng b¾t gi÷ 7.580 vô bu«n lËu lín.
§©y chØ lµ con sè thèng kª b¾t gi÷ vi ph¹m trªn thùc tÕ n¨m 2002 nã cßn khiªm tèn h¬n rÊt nhiÒu so víi thùc tÕ ®ang diÔn ®ang diÔn ra trong c¶ níc mµ kh«ng ai cã thÓ biÕt ®îc chÝnh x¸c lµ bao nhiªu.
2. Thùc tr¹ng t¹i mét sè cöa khÈu vµ ®Þa ph¬ng. Mét sè mÆt hµng bu«n lËu vµ GLTM phæ biÕn.
2.1. Thùc tr¹ng t¹i mét sè cöa khÈu ®Þa ph¬ng:
Cïng víi sù thiÕt lËp cña hµng rµo thuÕ quan th× hÇu hÕt c¸c cöa khÈu trong c¶ níc ®Òu diÔn ra hiÖn tîng bu«n lËu vµ GLTM. Tuy nhiªn ë nh÷ng vïng gi¸p ranh víi c¸c níc kh¸c nhau th× nh÷ng mÆt hµng, thñ ®o¹n vµ ph¬ng thøc vËn chuyÓn hµng lËu cã dÊu hiÖu ®Æc thï riªng, mÆc dï ë mét gãc ®é hay khÝa c¹nh nµo ®ã chóng cã ®iÓm gièng nhau.
a) L¹ng S¬n:
L¹ng S¬n lµ mét trong nh÷ng tØnh miÒn nói phÝa B¾c cã ®êng biªn giíi ®Êt liÒn gi¸p víi Trung Quèc dµi 253km bao gåm c¸c cöa khÈu, cöa khÈu quèc gia, c¸c cÆp chî vïng biªn vµ rÊt nhiÒu ®êng mßn, ®êng tr¸nh voi víi ®Þa h×nh nói non hiÓm trë chÝnh v× vËy ngoµi c¸c mÆt hµng XNK qua c¸c cöa khÈu biªn giíi theo quy ®Þnh cña Nhµ níc,t×nh h×nh bu«n lËu, trèn thuÕ, ®Æc biÖt lµ nh÷ng mÆt hµng cã thuÕ suÊt cao thêng xuyªn x¶y ra ë c¸c khu vùc biªn giíi. Trong néi ®Þa c¸c ®Þa bµn träng ®iÓm nh thÞ x·, mét sè thÞ trÊn, ga xe löa, bÕn xe... lµ n¬i mµ bän bu«n lËu trèn thuÕ thêng chän lµm n¬i tËp kÕt hµng ho¸ ®Ó t×m thuª ph¬ng tiÖn vËn chuyÓn vÒ c¸c tØnh phÝa sau nh»m trèn tr¸nh sù kiÓm tra, kiÓm so¸t cña lùc lîng H¶i quan. Do ®Æc ®iÓm thuËn lîi vÒ ®Þa h×nh ®· lµm cho t×nh h×nh bu«n lËu vµ GLTM trªn ®Þa bµn tØnh cã diÔn biÕn phøc t¹p. N¨m 1998 t×nh h×nh nµy cã chiÒu híng gia t¨ng, møc ®é bu«n lËu, møc ®é GLTM tinh vi h¬n. HÇu hÕt c¸c “®Çu nËu” rót vµo ho¹t ®éng ch×m, nóp bãng, chuyÓn híng ho¹t ®éng, thiÕt lËp ®êng d©y míi, xÐ lÎ hµng ho¸, thuª mín nh©n c«ng khu vùc ®êng biªn b»ng nhiÒu h×nh thøc vµ quy m« kh¸c nhau bÊt chÊp luËt lÖ g©y khã kh¨n phøc t¹p cho c¸c lùc lîng chuyªn ngµnh.
ë cöa biÓn Cèc Nam, Chi Ma, H÷u NghÞ, T©n Thanh giê ho¹t ®éng cao ®iÓm cña bän bu«n lËu vµ GLTM tõ 10giê s¸ng ®Õn 15 giê chiÒu. Tríc ®©y vµo giê cao ®iÓm th× trªn ®êng thêng xuyªn xuÊt hiÖn xe ®¹p, xe m¸y ph©n phèi chë hµng ho¸, nhËp lËu tõ khu vùc biªn giíi, tõ c¸c ®êng mßn lèi t¾t, gi¸p cöa khÈu vµo thÞ x· L¹ng S¬n nhng hiÖn nay hiÖn tîng ®ã gi¶m ®i vµ thay vµo ®ã lµ xuÊt hiÖn xe con cãc chë hµng nh xe Deawoo, Asia, Sutubi nhng thùc chÊt lµ chë hµng lËu, cÊt dÊu tinh x¶o vµ chñ yÕu lu th«ng vµo ban ngµy.
Thñ ®o¹n cña gian th¬ng ë khu vùc nµy chñ yÕu dïng ®ång tiÒn lîi nhuËn ®Ó kÝch thÝch mét bé phËn nh©n d©n lao ®éng ®èi ®Çu víi c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu, tham gia vËn chuyÓn hµng lËu vµo ®ªm tèi, vµo lèi nhá phøc t¹p g©y nhiÒu khã kh¨n cho viÖc kiÓm so¸t ng¨n chÆn. Ngoµi ra chóng cßn sö dông nhiÒu thñ ®o¹n kh¸c nh l«i kÐo mét sè c¸n bé H¶i quan tha ho¸ biÕn chÊt bao bäc, che chë cho chuyÕn hµng lËu ®îc trãt lät...
MÆt hµng bu«n lËu vµ GLTM chñ yÕu lµ nh÷ng mÆt hµng thuéc diÖn Nhµ níc qu¶n lý d¸n tem hoÆc nh÷ng hµng ho¸ cã thuÕ suÊt cao nh ®å ®iÖn cao cÊp, ®iÖn d©n dông, ph¬ng tiÖn vËn t¶i, hµng tiªu dïng, ®iÖn tö, vËt liÖu x©y dùng, hµng t¹p ho¸...
XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm t×nh h×nh thùc tÕ ë ®Þa ph¬ng tõ nhiÒu n¨m nay L¹ng S¬n ®· cã nhiÒu chñ tr¬ng, gi¶i ph¸p, tæ chøc chØ ®¹o, ®iÒu hµnh kiÓm tra, gi¸m s¸t ng¨n chÆn t×nh h×nh bu«n lËu mét c¸ch hiÖu qu¶. N¨m 2002 toµn tØnh ®· ph¸t hiÖn xö lý 657 vô trong ®ã: 324 vô bu«n b¸n hµng cÊm hµng nhËp lËu, 36 vô s¶n xuÊt bu«n b¸n hµng gi¶, hµng kÐm chÊt lîng vµ 297 vô kinh doanh tr¸i phÐp trÞ gi¸ kho¶ng 3,2 tû ®ång. So víi thùc tÕ s«i ®éng ë khu vùc cöa khÈu th× ®©y lµ con sè thÊp.
b) Cao B»ng - Lµo Cai:
Cao B»ng, Lµo Cai lµ hai tØnh miÒn nói cã ®êng biªn giíi ®Êt liÒn tiÕp gi¸p víi Trung Quèc vµ cã nhiÒu giao lu bu«n b¸n víi Trung Quèc. Cao B»ng cã 5 cöa khÈu ®îc khai th«ng lµ Tµ Lïng, Pß pro, Sãc Giang, Trµ LØnh, BÝ Hµ. C¸c cöa khÈu nµy ®îc khai th«ng trong ®iÒu kiÖn nghÌo nµn vÒ c¬ së vËt chÊt kÜ thuËt, giao th«ng ®i l¹i vµ ®êi sèng cña nh©n d©n cßn nhiÒu khã kh¨n thiÕu thèn. Lµo Cai cã c¸c cöa khÈu nh Lµo Cai - Hµ KhÈu, cöa khÈu quèc gia Mêng Kh¬ng. Hai ®Þa bµn nµy nói non hiÓm trë, giao th«ng ®i l¹i khã kh¨n, cã nhiÒu cöa khÈu nhng ho¹t ®éng kinh doanh kh«ng mÊy s«i ®éng so víi c¸c tØnh biªn giíi kh¸c do ®ã mµ chñng lo¹i hµng ho¸ kh«ng phong phó, ®· phÇn nhá lÎ, gi¸ trÞ thÊp nh m¸y b¬m níc, qu¹t ®iÖn, bÕp ga, xe ®¹p, c¸c lo¹i g¹ch èp, rîu ngo¹i, v¶i ®êng kÝnh, phô tïng... thñ ®o¹n chñ yÕu cña bän chóng lµ lîi dông ®Þa thÕ vµ l«i kÐo cöu v¹n vËn chuyÓn hµng ho¸ qua biªn giíi, khai man vÒ sè lîng ®Ó gi¶m thuÕ, quay vßng tem, ho¸ ®¬n chøng tõ ®èi víi mÆt hµng cã thuÕ suÊt cao gi¸ trÞ lín lîi dông giÊy tê xuÊt nhËp c¶nh ®Ó mang tiÒn gi¶, ngo¹i tÖ, ma tuý cÊt dÊu trong ngêi mét c¸ch hÕt søc tinh vi, nhiÒu lóc bän gian th¬ng tæ chøc theo dâi, gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña H¶i quan, biªn phßng, lîi dông lóc c¸c lùc lîng kiÓm tra mÊt c¶nh gi¸c ®Ó tuån hµng lËu qua biªn giíi. Chóng sö dông xe ®¹p, xe m¸y vµ c¶ xe chë kh¸ch, chë quÆng vµo ho¹t ®éng bu«n lËu, tËp kÕt vµ tÈu t¸n tiªu thô ®i c¸c n¬i. Mét ®iÒu ®¸ng lo ng¹i ë khu vùc nµy lµ n¹n bu«n b¸n hµng cÊm XNK nh ma tuý, thuèc næ qua biªn giíi diÔn ra phøc t¹p cµ kh¸ phæ biÕn.
Trong n¨m 2001 b»ng sù nç lùc cña riªng m×nh bé ®éi biªn phßng Lµo Cai ph¸t hiÖn ®îc 29 vô víi 19 ®èi tîng vi ph¹m, thu gi÷ 1,118kg thuèc phiÖn, 4605 èng thuèc g©y nghiÖn Diazepan, 2215 ®ång NDT gi¶, 75 kg ®¹n sóng kÝp, 550 c©y thuèc l¸, 7kg thuèc næ vµ 19 kÝp næ cïng nhiÒu lo¹i hµng ho¸ kh¸c.
Trong n¨m 2002 toµn tØnh Lµo Cai ph¸t hiÖn vµ xö lý 517 vô vi ph¹m trong ®ã 122 vô bu«n b¸n hµng cÊm, hµng nhËp lËu; 33 vô s¶n xuÊt bu«n b¸n kinh doanh hµng gi¶, hµng kÐm chÊt lîng vµ 362 vô kinh doanh tr¸i phÐp víi sè tiÒn thu nép ng©n s¸ch lµ 775,6 triÖu ®ång.
Cïng n¨m 2002 sè vô ®îc ph¸t hiÖn vµ xö lý ë Cao B»ng lµ 284 vô trÞ gi¸ 580 triÖu ®ång.
ë c¸c chî biªn giíi c¶ hai tØnh Lµo Cai vµ Cao B»ng còng hÕt søc phøc t¹p vµ khã qu¶n lý, c¸c c d©n Trung Quèc tham gia vµo ho¹t ®éng trao ®æi mua b¸n ë c¸c chî biªn giíi ®Òu kh«ng cã giÊy th«ng hµnh xuÊt nhËp c¶nh, do vËy hä thêng ®i l¹i qua c¸c ®êng mßn biªn giíi, Ýt qua cöa khÈu lµm cho c¸c lùc lîng, c¸c c¬ quan chøc n¨ng khã kiÓm so¸t, ®Æc biÖt trong c«ng t¸c kiÓm ®Þnh hµng ho¸, viÖc ph©n biÖt gi÷a c d©n ViÖt Nam vµ c d©n Trung Quèc còng gÆp rÊt nhiÒu khã kh¨n lµm cho kiÓm so¸t hµng lËu rÊt khã, nhiÒu khi ë c¸c chî l¹i lµ n¬i tËp kÕt hµng lËu, hîp thøc ho¸ hµng lËu, chñ yÕu lµ hµng t¬i sèng vµ mét sè mÆt hµng cã gi¸ trÞ nhá lÎ nh v¶i, quÇn ¸o, vËt dông tiªu dïng... phôc vô nhu cÇu tiªu dïng hµng ngµy cña d©n c.
c) Biªn giíi MiÒn Trung:
Bu«n lËu vµ GLTM ë khu vùc miÒn Trung ®ang ®Æt ra nh÷ng vÊn ®Ò hÕt søc nãng báng mµ ®iÒu nghÞch lý diÔn ra t¹i khu vùc nµy lµ nh÷ng mÆt hµng mµ ta cÊm nhËp khÈu hoÆc nh÷ng mÆt hµng cã thuÕ suÊt cao th× bªn kia biªn giíi l¹i tËp kÕt víi quy m« lín ®ang chê thêi c¬ ®Ó tuån vµo ViÖt nam. Hai ®iÓm nãng ë khu vùc nµy lµ Lao B¶o, tuyÕn s«ng Sepon (Qu¶ng TrÞ ) vµ cöa khÈu(Hµ TÜnh).
* Khu vùc CÇu Treo (Hµ TÜnh).
CÇu Treo lµ mét cöa khÈu quèc tÕ c¸ch thÞ x· Hµ TÜnh gÇn 100 km trong ®ã gÇn mét nöa lµ ®êng rõng, ®êng ®Ìo quanh co dµi h¬n 20 km. Kh¸c víi khu vùc kh¸c, CÇu Treo gÇn nh mét con ®êng ®éc ®¹o nhng v× thÕ mµ kh«ng cã bu«n lËu diÔn ra mµ ngîc l¹i nã còng lµ mét ®iÓm nãng lín kh«ng kÐm g× Lao B¶o (Qu¶ng TrÞ). Trong mét vµi n¨m gÇn ®©y bän bu«n lËu ®· kÞp tËp trung khai th¸c ®Þa h×nh ®åi nói, lîi dông sù th«ng th¹o ®êng mßn lèi t¾t cña c d©n ®Þa ph¬ng ®Ó ®a hµng lËu vµo th«ng qua ®éi ngò cöu v¹n. §©y lµ h×nh thøc míi ré lªn, c¶ nh÷ng ngêi miÒn xu«i lªn, häc sinh vµ gi¸o viªn tham gia khu©n v¸c hµng lËu. Trong ®ã phÇn lín c¸c c d©n cña 2 x· Kim S¬n vµ S¬n T©y thuéc huyÖn H¬ng S¬n tØnh Hµ TÜnh. §Þa bµn nµy c¸c cöu v¹n n¾m rÊt v÷ng v× chØ cã mét sè Ýt ®êng ngang lèi t¾t, vµ nÕu cã lì bÞ b¾t bëi c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu th× chÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng l¹i gióp ®ì x¸c nhËn v× hoµn c¶nh khã kh¨n , ®ãi kÐm xin c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu “th¶ hµng” g©y khã xö cho c¸c lùc lîng nµy trong gi¶i quyÕt, xö lý hµng lËu, nhiÒu lóc c¸c lùc lîng nµy cßn bÞ chèng tr¶ quyÕt liÖt, tr¶ thï cña “cöu v¹n”. TÝnh trung b×nh ngµy cã kho¶ng 200 triÖu ®ång hµng lËu, trèn thuÕ qua mÆt H¶i quan, ngµy cao ®iÓm lªn tíi 700-800 triÖu ®ång, chñ yÕu do cöu v¹n mang v¸c qua ®êng mßn.
MÆt hµng chñ yÕu ®îc ®a qua cöa khÈu nµy lµ hµng ®iÖn tö nåi c¬m ®iÖn, g¹ch men, tñ l¹nh, níc gi¶i kh¸t, t©n dîc do Th¸i Lan s¶n xuÊt qua Lµo vµ ®a vµo ViÖt Nam. T¹i Lµo gÇn cöa khÈu CÇu Treo, c¸ch cöa khÈu CÇu Treo kho¶ng 7km cã gÇn 10 kho hµng lín chøa ®Çy ¾p hµng ho¸ cña Th¸i Lan do c¸c chñ hµng ngêi Lµo qu¶n lý vµ chë ®a vµo ViÖt nam. C¸c “®Çu nËu” bªn Lµo vµ bªn ViÖt chñ yÕu liªn l¹c víi nhau vµ ®iÒu khiÓn tõ xa b»ng ®iÖn tho¹i di ®éng, chóng lµm ¨n theo luËt riªng vµ gÆp nhau ë mét ®Þa ®iÓm nµo ®ã trong rõng nguyªn sinh hay thÞ x· Hång LÜnh th× lùc lîng chèng bu«n lËu khã mµ biÕt ®îc, chóng thêng Ýt xuÊt ®Çu lé diÖn mµ thêng th«ng qua c¸c ®èi tîng kh¸c nhau, ph¬ng thøc kh¸c nhau thay ®æi liªn tôc ®Ó chèng l¹i sù dßm ngã cña lùc lîng chèng bu«n lËu.
Thñ ®o¹n chñ yÕu cña bän bu«n lËu vµ GLTM lµ lîi dông ®Þa h×nh rõng nguyªn sinh, sù phèi hîp láng lÎo gi÷a c¸c c¬ quan chèng bu«n lËu, sù th«ng th¹o ®Þa h×nh cña ®éi ngò “cöu v¹n” vµ ham muèn kiÕm tiÒn cña hä còng nh hÖ thèng ®iÖn líi, th«ng tin liªn l¹c nghÌo nµn,.. ®Ó ®a hµng lËu vît biªn tõ c¸c ®iÓm tËp kÕt, c¸c kho hµng tõ Lµo vµo ViÖt Nam vµ sö dông c¸c ph¬ng tiÖn xe c¬ giíi däc ®êng 8 ®Ó ®a vµo néi ®Þa. Qua cöa khÈu chóng lîi dông chÕ ®é t¹m nhËp t¸i xuÊt, t¹m xuÊt t¸i nhËp, chøng tõ ho¸ ®¬n gi¶, quay vßng ho¸ ®¬n, mua chuéc c¸n bé chøc n¨ng, xö lý vô viÖc, lõa ®¶o trèn thuÕ... ®Ó ®a hµng lËu vµo vµ hîp thøc ho¸ chóng. Ngêi ta cã thÓ thèng kª ®îc sè ®êng mßn lªn xuèng nói ë ®©y vµ sè vô b¾t gi÷ ®îc, còng nh sè hµng vµ trÞ gi¸ cña chóng nhng sè lîng thèng kª ®îc lµ rÊt nhá vµ thÊp h¬n thùc tÕ ®ang diÔn ra. Lùc lîng chèng bu«n lËu máng vµ sù phèi hîp thiÕu ®ång bé gi÷a c¸c c¬ quan qu¶n lý hay nãi kh¸c ®i lµ tÝnh chÊt ho¹t ®éng qu¶n lý XNK chñ yÕu mang tÝnh chÊt ®¬n lÎ kh«ng bao qu¸t ®îc lµm cho t×nh h×nh bu«n lËu vµ GLTM cã xu híng t¨ng lªn trong mÊy n¨m trë l¹i ®©y.
* Khu vùc cöa khÈu Lao B¶o vµ tuyÕn s«ng Sª p«n (Qu¶ng TrÞ).
Ch¹y song song víi ®êng 9 Nam Lµo ®o¹n tõ cöa khÈu Lao B¶o vÒ thÞ trÊn Khe Sanh dµi gÇn 20km lµ ®êng biªn giíi chung gi÷a hai níc. Cã nhiÒu ®o¹n s«ng c¸ch quèc lé 9 chØ vµi tr¨m mÐt do vËy mµ bän bu«n lËu chän 3 x· T©n Thµnh, T©n Phíc vµ T©n Long tiÕp gi¸p s«ng Sª p«n lµm cø ®iÓm cÊt gi÷ hµng lËu, ®©y lµ 3 ®iÓm nãng ë khu vùc nµy. Dßng s«ng Sª p«n tríc ®©y ®îc nh¾c ®Õn nh mét huyÕt m¹ch quan träng cña bé ®éi Trêng S¬n th× nay nã trë thµnh con ®êng bu«n lËu díi níc chë nÆng hµng ho¸ tÊp nËp ngîc dßng tõ ®Êt Lµo ®æ xu«i vÒ ViÖt Nam. Sù phèi hîp kiÓm tra gi÷a hai bªn Lµo vµ ViÖt Nam cha chÆt chÏ lµm cho hµng lËu cø thÕ å ¹t “vît biªn” b»ng con ®êng s«ng Sª p«n th©m nhËp vµo ViÖt Nam, ®Æc biÖt lµ tõ khi Nhµ níc ta cã chÝnh s¸ch hµng ®æi hµng víi níc b¹n Lµo, lîi dông chÝnh s¸ch më cöa ®ã bu«n lËu ë ®©y rÇm ré h¼n lªn.
Hµng lËu chñ yÕu cã nguån gèc tõ Th¸i Lan ®a qua Lµo vµ nhËp vµo ViÖt Nam víi c¸c s¶n phÈm thuèc l¸, nåi c¬m ®iÖn, ti vi, tñ l¹nh... ®îc chuyÓn theo mét ®êng d©y riªng cã tæ chøc chÆt chÏ tõ díi s«ng lªn ®Õn bê. Cßn c¸c hµng kh«ng lËu gåm quÇn ¸o, b¸nh kÑo theo ®êng chÝnh ng¹ch, thùc chÊt lµ mÆt hµng cã ®¸nh thuÕ vµ h¹n chÕ nhËp. Cã mét sè mÆt hµng ®a vµo ViÖt Nam ®îc xem lµ hµng lËu do ®ã mµ hä x©y dùng c¶ mét tæng kho ®Ó cung øng mÆt hµng nµy mµ chñ yÕu ®Ó ®a vµo ViÖt Nam tiªu thô. Hµng ngµy thuyÒn cña Lµo thêng lµ chuyªn trë hµng lín xu«i dßng Sª p«n råi tõ ®ã c¸c thuyÒn nan cña ®éi qu©n “cöu v¹n” ViÖt Nam c¾t ngang qua s«ng ®ãn hµng ®a vµo nhµ d©n vËn chuyÓn ra ®êng 9, thuª xe kh¸ch xe m¸y, xe thå ®a vµo néi ®Þa. Mçi ngµy cã hµng tr¨m ngêi chuyÓn hµng nhá lÎ len lái qua hai bªn c¸nh gµ cña cöa khÈu vît qua 20 - 30km ®êng rõng vµ tr¹m kiÓm so¸t ®Ó ®a hµng ra ®êng 9 vµ tiÕp tôc ®a vµo néi ®Þa tiªu thô.
Bän bu«n lËu sö dông rÊt nhiÒu thñ ®o¹n kh¸c nhau ®Ó ®a hµng lËu vµo ViÖt Nam, chóng sö dông ®éi qu©n “cöu v¹n”, thuyÒn lín ®Ó vËn chuyÓn trªn tuyÕn s«ng thuéc bé phËn Lµo mµ thuyÒn ViÖt Nam kh«ng ®îc phÐp vËn chuyÓn vµ sang m¹n thuyÒn cho c¸c thuyÒn thóng, thuyÒn nan nhá ®a vµo bê vµ tiÕp tôc c¾t rõng ®a ra ®êng 9, ®Æc biÖt chóng sö dông._., do vËy nhµ níc ph¶i kh«ng ngõng x©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt. H¬n n÷a thñ ®o¹n cña bän bu«n lËu vµ GLTM ngµy cµng tinh vi vµ phøc t¹p, hÖ thèng ph¸p luËt cò kh«ng ®Çy ®ñ sÏ kh«ng ®¸p øng ®îc cho yªu cÇu chèng bu«n lËu vµ GLTM thùc tÕ, do ®ã ph¶i bæ sung thªm cho phï hîp víi t×nh h×nh thùc tÕ ®ang diÔn ra, n©ng cao hiÖu qu¶ cña c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM tõ ®ã n©ng cao hiÖu qu¶ cña c«ng t¸c qu¶n lý cña Nhµ níc vÒ Th¬ng m¹i.
Tæ chøc thùc hiÖn ph¸p luËt: §©y lµ mét kh©u rÊt quan träng v× cã tæ chøc thùc hiÖn ®îc tèt th× c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM míi ph¸t huy ®îc t¸c dông, ®Ó lµm tèt ®îc kh©u nµy ®ßi hái ph¶i cã c¸c v¨n b¶n híng dÉn cô thÓ nh÷ng néi dung cña ph¸p luËt vµ kh«ng tr¸i víi ph¸p luËt, n©ng cao ý thøc ph¸p luËt vµ sù hiÓu biÕt ph¸p luËt vÒ chèng bu«n lËu vµ GLTM cho c¸c lùc lîng chèng GLTM vµ toµn thÓ quÇn chóng nh©n d©n. Muèn vËy ph¶i tuyªn truyÒn gi¸o dôc ý thøc tr¸ch nhiÖm, ®©y lµ nhiÖm vô cña §¶ng, Nhµ níc vµ cña toµn X· héi.
KiÓm tra kiÓm so¸t viÖc thùc thi ph¸p luËt: An ninh trËt tù x· héi muèn æn ®Þnh ®ßi hái ph¸p luËt ph¶i ®îc thùc thi mét c¸ch ®µy ®ñ vµ nghiªm minh, c¸c hµnh vi vi ph¹m ph¸p luËt ph¶i ®îc xö lý. Do ®ã ®©y lµ mét kh©u ®¶m b¶o cho ph¸p luËt ®îc thùc hiÖn nghiªm chØnh vµ c«ng b»ng ®èi víi tÊt c¶ méi ngêi trong x· héi.
2. Quan ®iÓm quÇn chóng:
Chèng bu«n lËu vµ GLTM kh«ng chØ lµ tr¸ch nhiÖm cña §¶ng vµ Nhµ níc, cña c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu vµ GLTM mµ ®©y lµ tr¸ch nhiÖm cña mäi ngêi, cña toµn x· héi.
Gi÷ g×n trËt tù an toµn x· héi, kh«ng lµ tr¸ch nhiÖm cña riªng ai. Do vËy ®Ó sù nghiÖp C¸ch m¹ng XHCN ®îc thµnh c«ng th× nh©n d©n ph¶i ®oµn kÕt víi nhau, nhµ níc vµ nh©n d©n cïng lµm. Cã nh vËy th× míi cã ®îc chuyÓn biÕn tÝch cùc trong lÞch sö. §Ó chèng bu«n lËu vµ GLTM cã hiÖu qu¶, ph¶i cã quan ®iÓm lÊy d©n lµm gèc, ph¶i ®Ó nh©n d©n thÊy ®îc quyÒn lîi cña m×nh trong c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM. Qua ®ã n©ng cao ý thøc vµ n¨ng lùc lµm chñ cña quÇn chóng nh©n d©n §¶ng vµ Nhµ níc ph¶i cã tr¸ch nhiÖm chØ râ cho nh©n d©n con ®êng ho¹t ®éng ®óng, hiÓu râ quan ®iÓm chñ tr¬ng chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ Nhµ níc.
3. Quan ®iÓm toµn diÖn vµ ®ång bé:
Së dÜ bän bu«n lËu vµ gian th¬ng cã ®êng ho¹t ®éng lµ do rÊt nhiÒu yÕu tè kh¸c nhau trong ®ã cã c¶ yÕu tè kh¸ch quan vµ chñ quan nh sù s¬ hë cña ph¸p luËt, sù trî gióp cña c¸n bé h¶i quan tha ho¸ biÕn chÊt... Do vËy ®ång thêi víi c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM th× ph¶i bÞt kÝn c¸c khe hë cña luËt ph¸p, c¬ chÕ chÝnh s¸ch vµ ®µo t¹o sö dông ngêi tham gia vµo c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM cã ®Çy ®ñ n¨ng lùc phÈm chÊt, sù nhiÖt thµnh víi c«ng viÖc...
Quan ®iÓm toµn diÖn vµ ®ång bé ®ßi hái ph¶i cã c¸c gi¶i ph¸p kh¸c nhau kh«ng chØ cho c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM mµ cßn trong c«ng t¸c kh¸c nh hoµn chØnh luËt ph¸p, gi¸o dôc t tëng ®¹o ®øc vµ nhËn thøc, c¸c gi¶i ph¸p kinh tÕ x· héi kh¸c ..
II. Mét sè gi¶i ph¸p chèng GLTM ë ViÖt nam:
1. Hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt:
Ph¸p luËt lµ mét trong nh÷ng c«ng cô c¬ b¶n ®Ó ®iÒu chØnh quan hÖ x· héi nãi chung vµ lµ mét c«ng cô ®Ó chèng bu«n lËu vµ GLTM cã hiÖu qu¶. LuËt ph¸p lµ c¨n cø ®Ó b¾t gi÷ vµ xö lý c¸c hµnh vi vi ph¹m. Tuy nhiªn hÖ thèng ph¸p luËt cña ta hiÖn nay võa thiÕu võa cha ®Çy ®ñ râ rµng, cßn t¹o ra nhiÒu khe hë c¶ trong qui ®Þnh lÉn xö lý, c¬ së ph¸p lý cßn thiÕu, cha thèng nhÊt vµ ®ång bé. NhiÒu v¨n b¶n ph¸p qui ®· ®îc sö dông tõ l©u béc lé nhiÒu thiÕu sãt thËm chÝ kh«ng cßn phï hîp trong ®iÒu kiÖn hiÖn t¹i vÉn ®ang ®îc sö dông vµ cha ®îc söa ®æi, bæ sung cho phï hîp. Mét sè v¨n b¶n cña mét sè c¬ quan cßn chång chÐo nhau, cha ®îc qui ®Þnh cô thÓ râ rµng hoÆc cã sù m©u thuÉn nhau g©y khã kh¨n cho ngêi thõa hµnh còng nh x¶y ra c¸c tÖ quan liªu tham nhòng hèi lé, tuú tiÖn trong sö dông, chñ quan duy ý chÝ trong c¸c c«ng t¸c ®iÒu tra lÉn xö lý, trong c¶ qu¶n lý vµ ®iÒu hµnh. Trong kinh tÕ - th¬ng m¹i cÇn nghiªn cøu, söa ®æi, bæ sung LuËt Th¬ng m¹i; söa ®æi, bæ sung LuËt ThuÕ (nhÊt lµ ®iÒu chØnh møc thuÕ xuÊt nhËp khÈu); x©y dùng LuËt C¹nh tranh...
§Ó chèng bu«n lËu vµ GLTM cã hiÖu qu¶ ®ßi hái ph¶i cã hÖ thèng ph¸p luËt hoµn chØnh h¬n n÷a, söa ®æi bæ sung c¸c v¨n b¶n cò, x©y dùng thªm c¸c ®iÒu luËt míi vÒ chèng bu«n lËu vµ GLTM, qui ®Þnh râ chøc n¨ng, nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu, c¸c v¨n b¶n thèng nhÊt vµ ®ång bé tõ Trung ¬ng ®Õn ®Þa ph¬ng, thiÕt lËp c¸c biÓu thuÕ thÝch hîp cho ho¹t ®éng XNK, qui ®Þnh cô thÓ cho tõng mÆt hµng, tr¸nh chung chung dÉn ®Õn ¸p dông tuú tiÖn...HÖ thèng ph¸p luËt ph¶i thêng xuyªn söa ®æi, bæ sung ®¸p øng yªu cÇu hiÖn t¹i cña c«ng t¸c chèng bu«n lËu c¶ trong b¾t gi÷ vµ xö lý vi ph¹m, kh¾c phôc c¸c s¬ hë lµm thÊt tho¸t tµi s¶n cña nhµ níc, g©y trë cho c¸c ho¹t ®éng s¶n xuÊt kinh doanh, lµm thiÖt lîi Ých cña nh©n d©n..
2. VÒ Kinh tÕ:
- §Ò nghÞ víi ChÝnh phñ ®iÒu chØnh l¹i mét sè s¾c thuÕ, tÝnh l¹i thuÕ suÊt mét sè mÆt hµng ®Ó võa khuyÕn khÝch ®îc s¶n xuÊt, võa h¹n chÕ ®îc GLTM.
- Ch¨m lo h¬n n÷a ®êi sèng c d©n biªn giíi, kÕt hîp ch¬ng tr×nh 135 víi c¸c ch¬ng tr×nh kh¸c; ®a d©n ra biªn giíi kÕt hîp víi viÖc hoµn thµnh c¾m mèc biªn giíi.
- N©ng cao chÊt lîng hµng ho¸; ®a d¹ng ho¸ vµ h¹ gi¸ thµnh s¶n phÈm.
3. C¶i c¸ch thñ tôc hµnh chÝnh:
Thñ tôc hµnh chÝnh lµ mét trong c¸c c«ng cô ®Ó qu¶n lý, kiÓm tra, kiÓm so¸t ho¹t ®éng XNK, ho¹t ®éng lu th«ng hµng ho¸ trong níc vµ ngoµi níc. Tuy nhiªn c¸c thñ tôc cña ta cßn rêm rµ, phøc t¹p,ngêi kinh doanh ph¶i lµm rÊt nhiÒu c¸c thñ tôc kh¸c nhau lµm mÊt thêi gian c«ng søc, tiÒn cña vµ thËm chÝ mÊt c¬ héi kinh doanh cña hé. Tõ ®ã g©y khã kh¨n cho ho¹t ®éng ®Çu t níc ngoµi còng nh kinh doanh bu«n b¸n víi c¸c ®èi t¸c níc ngoµi...dÉn ®Õn c¸c thñ ®o¹n gian lËn trèn thuÕ. §iÒu nµy ®ßi hái c¸c thñ tôc ph¶i ®îc tinh gi¶n ®i nh÷ng vÉn b¶o ®¶m sù qu¶n lý cña nhµ níc, chèng ®îc bu«n lËu vµ GLTM, b¶o ®¶m thu ®óng, thu ®ñ c¸c kho¶n thuÕ t¹o nguån thu cho ng©n s¸ch Nhµ níc ®ång thêi b¶o vÖ ®îc s¶n xuÊt trong níc vµ ngêi tiªu dïng, kh«ng g©y phiÒn hµ ¸ch t¾c trong lu th«ng, trong tiÕn tr×nh héi nhËp Th¬ng m¹i vµo khu vùc vµ ThÕ giíi. §æi míi c¶ vÒ quy tr×nh, nghiÖp vô, tæ chøc qu¶n lý c¸c giÊy tê, rµ so¸t l¹i c¸c v¨n b¶n c¸c qui ®Þnh vµ hÖ thèng l¹i theo híng ®¬n gi¶n, hµi hoµ thèng nhÊt, dÔ thùc hiÖn. ¸p dông trang thiÕt bÞ m¸y mãc hiÖn ®¹i vµo viÖc tæ chøc, kiÓm tra, kiÓm so¸t, lu tr÷ c¸c tµi liÖu v¨n b¶n tÝnh thuÕ thèng kª hµng ho¸ XNK, tra m·...lµm cho c¸c thñ tôc ®îc gi¶i quyÕt nhanh chãng vµ cã hÖu qu¶, ®¶m b¶o tÝnh trung thùc kh¸ch quan. ViÖc ¸p dông nµy ®ßi hái kinh phÝ lín ®Ó ®Çu t cho trang thiÕt bÞ m¸y mãc, ®µo t¹o c¸n bé nghiÖp vô cã kÜ thuËt sö dông, th«ng th¹o ng«n ng÷ m¸y.
C«ng t¸c kiÓm dÞch hµng ho¸ còng ph¶i ®îc tinh gi¶n, chØ cÇn cã mét c¬ quan gi¸m ®Þnh hµng ho¸, chøng nhËn h¶i quan cã thÓ th«ng qua thay v× ph¶i th«ng qua 3 hay 4 c¬ quan gi¸m ®Þnh nh tríc kia ë mét sè n¬i.
VÒ söa ®æi, bæ sung nh÷ng v¨n b¶n cã liªn quan ®Õn c«ng t¸c qu¶n lý thÞ trêng cÇn tËp trung x©y dùng ban hµnh NghÞ ®Þnh ChÝnh phñ vÒ xö ph¹t vi ph¹m hµnh chÝnh trong lÜnh vùc th¬ng m¹i; Th«ng t liªn ngµnh quy ®Þnh vÒ ho¸ ®¬n, chøng tõ ®èi víi hµng ho¸ lu th«ng trªn thÞ trêng thay cho c¸c Th«ng t 170, 77 vµ 17 hiÖn t¹i g©y khã kh¨n cho viÖc truy ngîc t×m nguån gèc hµng nhËp khÈu. §Æc biÖt, ngµy 07/11/2002, ChÝnh phñ ®· ban hµnh NghÞ ®Þnh 89/2002/N§-CP vÒ viÖc in, ph¸t hµnh, sö dông, qu¶n lý ho¸ ®¬n. Víi NghÞ ®Þnh nµy, nh÷ng GLTM vÒ mua b¸n ho¸ ®¬n vµ hoµn thuÕ VAT nh»m GLTM sÏ ®îc h¹n chÕ. Ngoµi ra c¸c chÕ ®é, chÝnh s¸ch kÝch thÝch hiÖu qu¶ ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM nh chÕ ®é tiÒn l¬ng cho lùc lîng kiÓm tra - kiÓm so¸t trùc tiÕp, chÕ ®é thëng cho ngêi cã c«ng ph¸t hiÖn, thu gi÷ hµng lËu; chÕ ®é ®·i ngé cho nh÷ng ngêi bÞ th¬ng hoÆc bÞ hy sinh trong cuéc ®Êu tranh nµy...
4. VÒ tæ chøc ®iÒu hµnh:
Thùc hiÖn ChØ thÞ sè 853 cña Thñ tíng ChÝnh phñ vÒ ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM trong t×nh h×nh míi, ngµy 13-11-1997, Thñ tíng ChÝnh phñ ký quyÕt ®Þnh thµnh lËp Ban ChØ ®¹o 853, tiÕp theo ngµy 27-8-2001, Thñ tíng ChÝnh phñ ký quyÕt ®Þnh thµnh lËp Ban ChØ ®¹o chèng bu«n lËu vµ GLTM (gäi t¾t lµ Ban ChØ ®¹o 127-TW) thay thÕ Ban ChØ ®¹o 853. Ban ChØ ®¹o 127-TW do Bé trëng Bé Th¬ng m¹i lµm Trëng Ban, c¸c uû viªn gåm ®¹i diÖn l·nh ®¹o c¸c Bé, ngµnh: C«ng an, Th¬ng m¹i, Quèc phßng, Tµi chÝnh, Khoa häc vµ C«ng nghÖ, V¨n phßng ChÝnh phñ, Tæng côc H¶i quan vµ Bé T lÖnh bé ®éi Biªn phßng. Ban ChØ ®¹o 127-TW cã nhiÖm vô, quyÒn h¹n:
- Gióp Thñ tíng ChÝnh phñ chØ ®¹o vµ tæ chøc phèi hîp gi÷a c¸c Bé, ngµnh ®Þa ph¬ng trong c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM.
- Theo dâi, kiÓm tra, ®«n ®èc c¸c Bé, ngµnh vµ Uû ban nh©n d©n c¸c tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung ¬ng thùc hiÖn chøc n¨ng, nhiÖm vô ®îc giao; gi¶i quyÕt c¸c vô viÖc phøc t¹p liªn quan ®Õn nhiÒu Bé, ngµnh, ®Þa ph¬ng trong c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM.
- Tæng hîp t×nh h×nh, ®¸nh gi¸ kÕt qu¶ ho¹t ®éng chèng bu«n lËu vµ GLTM cña c¸c Bé, ngµnh, ®Þa ph¬ng, b¸o c¸o Thñ tíng ChÝnh phñ; kiÕn nghÞ víi Thñ tíng ChÝnh phñ c¸c chñ tr¬ng, biªn ph¸p nh»m n©ng cao hiÖu qu¶ ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM.
- Trong trêng hîp cÇn thiÕt, Ban ChØ ®¹o chèng bu«n lËu vµ GLTM thµnh lËp c¸c tæ c«ng t¸c kiÓm tra trùc tiÕp nh»m thùc hiÖn tèt nhiÖm vô cña Ban.
Theo m« h×nh tæ chøc trªn, t¹i c¸c tØnh, thµnh phè trùc thuéc Trung ¬ng thµnh lËp Ban ChØ ®¹o chèng bu«n lËu vµ GLTM (gäi t¾t lµ Ban ChØ ®¹o 127/§P) do ®ång chÝ l·nh ®¹o Uû ban nh©n d©n tØnh, thµnh phè lµm Trëng Ban. Nh vËy, vÒ chØ ®¹o ®iÒu hµnh ®· h×nh thµnh m« h×nh tæ chøc thèng nhÊt tõ Trung ¬ng ®Õn ®Þa ph¬ng trªn c¬ së phèi hîp hµnh ®éng chung gi÷a c¸c ngµnh vµ lùc lîng h÷u quan.
HiÖn t¹i, Ban ChØ ®¹o 127-TW vµ ®Þa ph¬ng ®· cã kÕ ho¹ch hµnh ®éng vµ bíc ®Çu chØ ®¹o c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM ®¹t ®îc mét sè kÕt qu¶ quan träng nhng do ho¹t ®éng cña c¸c thµnh viªn Ban lµ kiªm nhiÖm nªn hiÖu qu¶ cßn h¹n chÕ. V× vËy, cÇn nhanh chãng kiÖn toµn x©y dùng ®éi ngò c¸c chuyªn gia cã kinh nghiÖm vµ chuyªn m«n giái ho¹t ®éng chuyªn tr¸ch thêng trùc gióp viÖc Ban.
5. Tuyªn truyÒn gi¸o dôc n©ng cao ý thøc gi¸c ngé n©ng cao ®êi sèng cho nh©n d©n:
Chèng bu«n lËu vµ GLTM lµ mét c«ng t¸c ®ßi hái ph¶i cã sù tham gia cña ®«ng ®¶o quÇn chóng nh©n d©n, trªn thùc tÕ nhiÒu c¸ nh©n tæ chøc cho r»ng nhiÖm vô nµy chØ lµ cña c¸c lîng chèng bu«n lËu vµ GLTM, tiÕp tay cho bu«n lËu b»ng c¸ch tiªu dïng hµng trèn lËu thuÕ víi gi¸ rÎ...th¸i ®é kh«ng hîp t¸c vµ tiÕp tay cho bän bu«n lËu ®· g©y ra c¸c t¸c h¹i kh«ng nhá cho s¶n xuÊt tiªu dïng, an ninh trËt tù x· héi. Do vËy mµ viÖc tuyªn truyÒn n©ng cao ý thøc gi¸c ngé cho quÇn chóng nh©n d©n lµ mét viÖc lµm cÇn thiÕt vµ ph¶i ®îc tiÕn hµnh thêng xuyªn liªn tôc ®Ó mäi ngêi thÊy hÕt ®îc tÇm quan träng cña c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM, phèi hîp víi c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu ¸p dông c¸c biÖn ph¸p cã hiÖu qu¶ cao, tham gia vµo viÖc lËp ph¸p vµ hoµn thiÖn ph¸p luËt...
C¸c d©n c ë khu vùc biªn giíi cã ®iÒu kiÖn khã kh¨n vÒ kinh tÕ kh«ng ®îc gi¸o dôc ý thøc ph¸p luËt nªn v× lîi Ých tríc m¾t hä ®· tiÕp tay cho bän bu«n lËu vµ GLTM. Do ®ã yªu cÇu Nhµ níc vµ ChÝnh phñ quan t©m h¬n n÷a ®Õn viÖc ph¸t triÓn kinh tÕ c¸c vïng biªn giíi, ph¸t triÓn y tÕ gi¸o dôc tuyªn truyÒn gi¸o dôc hä ®Ó cã thÓ nhËn thøc ®îc vµ tiÕp tôc ph¸t triÓn kinh tÕ ®Þa ph¬ng. §©y lµ yªu cÇu hÕt søc khã kh¨n v× hÇu hÕt hä lµ ngêi d©n téc Ýt ngêi kh¸c biÖt vÒ ng«n ng÷, nghÌo khã, hä lµm nh vËy chØ mong cã mét cuéc sèng kh¸ h¬n...nhng l¹i rÊt cÊp b¸ch trong mét vµi n¨m trë l¹i ®©y ®ßi hái ph¶i ®îc quan t©m gi¶i quyÕt kÞp thêi.
6. T¨ng cêng phèi hîp gi÷a c¸n bé ngµnh trong c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM:
§ång thêi ph©n ®Þnh râ chøc n¨ng nhiÖm vô vµ quyÒn h¹n cña c¬ quan chuyªn ngµnh:
Theo tinh thÇn cña chØ thÞ 358/1997/CT - TTg Thñ tíng ChÝnh phñ ngµy 11/10/1997 vÒ ®Êu tranh chèng bu«n lËu trong t×nh h×nh míi ®Æt ra yªu cÇu vÒ sù phèi hîp gi÷a c¸c ngµnh ®Þa ph¬ng trong c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM:
VÒ tæ chøc kiÓm tra - kiÓm so¸t vµ xö lý tríc ®©y ta chó träng ng¨n chÆn bu«n lËu tõ biªn giíi, nay ngoµi viÖc t¨ng cêng ng¨n hµng lËu tõ biªn giíi vµo cÇn tËp trung kiÓm tra, kiÓm so¸t vµ xö lý hµng lËu, hµng gi¶ vµ nh÷ng hµnh vi GLTM kh¸c trªn thÞ trêng néi ®Þa. Kinh nghiÖm tæ chøc thùc hiÖn ph¬ng ¸n chèng mÆt hµng v¶i vµ thuèc l¸ lËu trªn thÞ trêng néi ®Þa trong th¸ng 9-2002 lµ bµi häc ®Ó ta tiÕp tôc triÓn khai kiÓm tra, xö lý nh÷ng mÆt hµng lËu kh¸c trªn thÞ trêng. V× vËy c«ng t¸c kiÓm tra, kiÓm soat, xö lý vi ph¹m ph¸p luËt trong ho¹t ®éng th¬ng m¹i cÇn b¸m s¸t môc tiªu kinh tÕ - x· héi trªn c¬ së nh÷ng ®ßi hái yªu cÇu cô thÓ thùc hiÖn cña c¸c c¬ së s¶n xuÊt kinh doanh. Theo híng ®ã, trong nh÷ng n¨m tíi cÇn x©y dùng nh÷ng kÕ ho¹ch, ph¬ng ¸n kiÓm tra, kiÓm so¸t xö lý ®èi víi nh÷ng ngµnh hµng, nhãm hµng cô thÓ cã t¸c ®éng m¹nh ®Õn s¶n xuÊt, kinh doanh trong níc vµ g©y thÊt thu ng©n s¸ch Nhµ níc... Ngoµi ra, cÇn t¨ng cêng c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu, GLTM ë cÊp c¬ së. Suy cho cïng, ho¹t ®éng vi ph¹m th¬ng m¹i diÔn ra trªn ®Þa bµn, do vËy, tríc hÕt tr¸ch nhiÖm chñ yÕu lµ chÝnh quyÒn vµ cÊp uû ®Þa ph¬ng ph¶i chØ ®¹o vµ sö dông lùc lîng t¹i chç, tæ chøc thùc hiÖn tèt c«ng t¸c nµy trªn ®Þa bµn m×nh qu¶n lý.
C«ng t¸c tæ chøc, ®iÒu hµnh kh«ng chØ bã hÑp trong ph¹m vi c¸c lùc lîng chøc n¨ng thùc thi nhiÖm vô kiÓm tra, kiÓm so¸t vµ xö lý mµ cÇn tæ chøc mét c¸ch réng r·i tíi mäi ®èi tîng lµ c¸c doanh nghiÖp s¶n xuÊt kinh doanh, ngêi tiªu dïng, c¸c c¬ quan th«ng tin ®¹i chóng c¸c tæ chøc ®oµn thÓ chÝnh trÞ vµ x· héi... nh»m t¹o søc m¹nh tæng hîp trong cuéc chiÕn chèng bu«n lËu vµ GLTM.
C¸c ngµnh ë Trung ¬ng cã tr¸ch nhiÖm cïng c¸c ®Þa ph¬ng thùc hiÖn tèt c¸c ch×nh s¸ch Kinh tÕ - V¨n ho¸ - X· héi nh»m n©ng cao ®êi sèng mäi mÆt cña nh©n d©n. Uû ban c¸c tØnh thµnh phè trùc thuéc Trung ¬ng díi sù chØ ®¹o tùc tiÕp cña c¸c cÊp ®¶ng uû vµ sù gi¸m s¸t cña héi ®ång nh©n d©n qu¶n lý chÆt chÏ ho¹t ®éng XNK cña ®Þa ph¬ng vµ Trung ¬ng ®ãng trªn ®Þa bµn.
- C¸n bé ngµnh, uû ban nh©n d©n c¸c tØnh thµnh phè trùc thuéc Trung ¬ng x©y dùng lùc lîng chèng bu«n lËu vµ GLTM trong s¹ch vµ v÷ng m¹nh trang bÞ ®Çy ®ñ ph¬ng tiÖn hiÖn ®¹i cÇn thiÕt cho c«ng t¸c ®iÒu tra ng¨n chÆn mäi ho¹t ®éng bu«n lËu vµ GLTM. §¹i diÖn c¸c c¬ quan nµy ph¶i chÞu tr¸ch nhiÖm hµng th¸ng b¸o c¸o kÕt qu¶ chèng bu«n lËu vµ GLTM víi Thñ tíng ChÝnh phñ.
Chøc n¨ng nhiÖm vô cña mçi c¬ quan bé phËn ph¶i ®îc ph©n ®Þnh râ:
- Hµng ho¸ qua cöa khÈu tr¸ch nhiÖm chÝnh lµ cña H¶i quan
- Hµng kinh doanh trªn thÞ trêng néi ®Þa tr¸ch nhiÖm chÝnh lµ lùc lîng qu¶n lý thÞ trêng.
- Biªn phßng lµm nhiÖm vô an ninh cöa khÈu b¶o vÖ ®êng biªn chèng bu«n lËu ë vïng l·nh h¶i, vïng ®Æc quyÒn kinh tÕ vÒ biªn giíi cã ®ån biªn phßng nhng cha cã tæ chøc h¶i quan.
- Bé Th¬ng m¹i víi t c¸ch lµ c¬ quan qu¶n lý nhµ níc vÒ th¬ng m¹i cã nhiÖm vô qu¶n lý chÆt chÏ ho¹t ®éng XNK ®Ó ®Ò xuÊt c¸c ®iÒu chØnh vÒ chÝnh s¸ch liªn quan ®Õn ho¹t ®éng nµy ®Ö tr×nh lªn ChÝnh phñ.
- ChÝnh quyÒn ®Þa ph¬ng chÞu tr¸ch nhiÖm toµn diÖn qu¶n lý hµnh chÝnh kinh tÕ trªn ®Þa bµn, tæ chøc phèi hîp tÊt c¶ c¸c c¬ quan lµm nhiÖm vô chèng bu«n lËu vµ GLTM trùc tiÕp thô lý c¸c vô viÖc vi ph¹m vÒ bu«n lËu vµ GLTM trèn thuÕ trªn ®Þa bµn.
Ph¶i cã sù phèi hîp chÆt chÏ vµ ph©n ®Þnh râ chøc n¨ng nhiÖm vô quyÒn h¹n th× c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM míi ®ång bé vµ ®¹t hiÖu qu¶ cao.
7. X©y dùng lùc lîng chèng bu«n lËu vµ GLTM trong s¹ch:
§Ó ®èi phã víi thñ ®o¹n trong bu«n lËu vµ GLTM ®ßi hái c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu vµ GLTM ph¶i m¹nh c¶ sè lîng vµ chÊt lîng, sè lîng trong ®éi chèng bu«n lËu vµ GLTM hiÖn nay ë níc ta cßn thÊp ®ßi hái ph¶i ®îc bæ sung, chØ ®Æt 3 - 4 ngêi ë mét cöa khÈu, ph¶i t¨ng thªm ®Ó ho¹t ®éng cã hiÖu qu¶. VÒ mÆt chÊt lîng c¸c lùc lîng chèng bu«n lËu vµ GLTM ho¹t ®éng trong m«i trêng rÊt nh¹y c¶m, lu«n cã sù c¸m dç vËt chÊt tõ phÝa bän bu«n lËu cïng víi sù ®e do¹ tÝnh m¹ng do ®ã kh«ng thÓ loaÞ trõ kh¶ n¨ng cã c¸n bé v× vô lîi tiÕp tay cho bän gian th¬ng. §Ó c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM cã hiÖu qu¶ th× nh÷ng phÇn tö nµy cÇn ph¶i ®îc lo¹i trõ thay vµo ®ã lµ nh÷ng ngêi cã n¨ng lùc vµ tinh thÇn tr¸ch nhiÖm, t tëng v÷ng vµng, ho¹t ®éng v× sù tin tëng cña nh©n d©n, an toµn x· héi.
NghÞ quyÕt sè 12 cña Bé ChÝnh trÞ vÒ “TiÕp tôc ®æi míi tæ chøc ho¹t ®éng th¬ng nghiÖp, ph¸t triÓn thÞ trêng theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa” kh¼ng ®Þnh: “x©y dùng lùc lîng Qu¶n lý thÞ trêng theo yªu cÇu chÝnh quy, tæ chøc chÆt chÏ”; LuËt Th¬ng m¹i quy ®Þnh vÒ néi dung qu¶n lý Nhµ níc vÒ th¬ng m¹i trong ®ã x¸c ®Þnh: “Híng dÉn, thanh tra, kiÓm tra viÖc thùc hiÖn chÝnh s¸ch, quy ho¹ch, kÕ ho¹ch ph¸t triÓn th¬ng m¹i vµ viÖc chÊp hµnh ph¸p luËt vÒ th¬ng m¹i, xö lý vi ph¹m ph¸p luËt vÒ th¬ng m¹i, tæ chøc viÖc ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM”.
Nh÷ng ®Þnh híng vµ yªu cÇu trªn ®©y ®ßi hái ph¶i n©ng cao n¨ng lùc ®éi ngò kiÓm tra, kiÓm so¸t thÞ trêng nh»m ®¸p øng yªu cÇu nhiÖm vô. §Ó n©ng cao n¨ng lùc ®éi ngò kiÓm tra, kiÓm so¸t thÞ trêng cÇn tËp trung thùc hiÖn mét sè néi dung sau:
- Mét lµ, tiªu chuÈn ho¸ ®éi ngò c¸n bé H¶i quan, c«ng chøc Qu¶n lý thÞ trêng vµ bé ®éi Biªn phßng vÒ n¨ng lùc, kiÕn thøc vµ tr×nh ®é
- Hai lµ, vÒ c«ng t¸c ®µo t¹o båi dìng: X©y dùng kÕ ho¹ch båi dìng nghiÖp vô giai ®o¹n 2002-2006. §i s©u vµo nh÷ng vÊn ®Ò kü thuËt, nghiÖp vô chuyªn m«n kiÓm tra, kiÓm so¸t, xö lý vi ph¹m nh»m gi¶i quyÕt nh÷ng vô viÖc thêng xuyªn x¶y ra trªn thùc tÕ, ®Æc biÖt lµ kiÓm tra xö lý nh÷ng vi ph¹m vÒ së h÷u trÝ tuÖ lµ vÊn ®Ò míi phøc t¹p hiÖn nay. CÇn phèi hîp tèt c¸c Bé, c¸c c¬ quan qu¶n lý Nhµ níc h÷u quan nh C«ng an, H¶i quan, ThuÕ, Së h÷u c«ng nghiÖp... trong viÖc triÓn khai kÕ ho¹ch båi dìng nghiÖp vô nµy. §ång thêi, c«ng t¸c båi dìng nghiÖp vô g¾n víi c«ng t¸c ®µo t¹o n©ng cao kiÕn thøc v¨n ho¸ cña ®éi ngò c¸n bé H¶i quan, c«ng chøc Qu¶n lý thÞ trêng, bé ®éi Biªn phßng.
7. Trang bÞ m¸y mãc thiÕt bÞ hiÖn ®¹i cho lùc lîng chèng bu«n lËu vµ GLTM:
C¬ së vËt chÊt kü thuËt cña ta phÇn lín lµ l¹c hËu, thiÕu , kh«ng ®ñ phôc vô cho c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM hiÖu qu¶ ®ßi hái ph¶i trang bÞ thªm theo híng ®Çy ®ñ hiÖn ®¹i vµ hoµn thiÖn nh:
- Sö dông c¸c ph¬ng tiÖn hiÖn ®¹i truyÒn tin vµ xö lý th«ng tin nhanh chãng, ®Æc biÖt lµ c¸c th«ng tin t×nh b¸o...
- Trang bÞ m¸y soi container vµ c¸c thiÕt bÞ kh¸c cho ho¹t ®éng kiÓm tra, kiÓm so¸t cña h¶i quan.
- øng dông vi tÝnh vµo quy tr×nh ho¹t ®éng h¶i quan nh ®¨ng ký tiÕp nhËn tê khai, tÝnh thuÕ, kiÓm tra m· sè hµng ho¸.
9. KiÓm tra sau th«ng quan:
KiÓm tra sau th«ng quan lµ mét kh©u kiÓm tra h¶i quan thùc hiÖn ®Ó kiÓm tra thÈm ®Þnh tÝnh trung thùc c¸c néi dung khai b¸o vµ tÝnh thuÕ cña ngêi lµm thñ tôc h¶i quan ®èi víi l« hµng xuÊt nhËp khÈu ®· ®îc gi¶i phãng nh»m thu ®óng thu ®ñ thuÕ cho ng©n s¸ch nhµ níc, b¶o vÖ quyÒn vµ lîi Ých hîp ph¸p cña doanh nghiÖp, tæ chøc vµ c¸ nh©n cã liªn quan.
Hµng ho¸ ®· ®îc ®a vµo lu th«ng nhng vÉn ph¶i ®îc rµ so¸t l¹i c¸c thñ tôc. ViÖc kiÓm tra sau th«ng quan chØ cã thÓ thùc hiÖn tèt trªn c¬ së c¸c sè liÖu, tµi liÖu ®îc ghi chÐp ®Çy ®ñ. Nhng trªn thùc tÕ c¸c tµi liÖu nµy ®îc ghi chÐp vµ lu tr÷ mét c¸ch cÈn thËn, do ®ã ph¶i ®îc chÊn chØnh vµ s¾p xÕp l¹i ®¶m b¶o cho c«ng t¸c kiÓm tra sau th«ng quan ®îc thùc hiÖn nhanh chãng, ng¨n chÆn viÖc ®Ó c¸c gian th¬ng lät líi trèn thuÕ...
10. §Èy m¹nh s¶n xuÊt trong níc:
S¶n xuÊt trong níc cã nhiÒu yÕu kÐm n¨ng suÊt chÊt lîng thÊp, chi phÝ gi¸ thµnh cao, kh¶ n¨ng c¹nh tranh víi níc ngoµi kÐm lµ mét trong nh÷ng nguyªn nh©n cña tÖ n¹n bu«n lËu vµ gian lËn th¬ng m¹i do ®ã mµ s¶n xuÊt trong níc ph¶i ®îc ®Çu t ph¸t triÓn m¹nh h¬n c¶ vÒ trang thiÕt bÞ m¸y mãc c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, tr×nh ®é n¨ng lùc qu¶n lý cña c¸c c¸n bé kÜ thuËt ph¶i ®îc n©ng lªn mét bíc n©ng cao tay nghÒ cña c«ng nh©n viªn, n©ng cao n¨ng suÊt lao tõ ®ã n©ng cao sè lîng chÊt lîng s¶n phÈm h¹ gi¸ thµnh t¨ng kh¶ n¨ng c¹nh tranh trªn thÞ trêng vµ dÇn thay thÕ hµng ngo¹i, cã nh vËy míi h¹n chÕ ®îc hµng lËu. Tuy nhiªn, víi ®iÒu kiÖn thùc tÕ cña ViÖt Nam lµ c¬ së h¹ tÇng thÊp kÐm th× khã cã thÓ ®Çu t nhanh ®îc ®Æc biÖt lµ thiÕu vèn, qu¶n lÝ mang tÝnh chñ quan khã thay ®æi... MÆc dï vËy c¸c doanh nghiÖp trong níc ®· biÕt kh¾c phôc khã kh¨n dùa vµo lîi thÕ, tiÒm lùc cña m×nh ®Ó cã thÓ ph¸t triÓn vµ trô v÷ng trong kinh doanh.
11. Mét sè gi¶i ph¸p cô thÓ cÇn ®îc thùc hiÖn:
a) D¸n tem: §©y lµ mét h×nh thøc qu¶n lý hµng ho¸ trong vµ ngoµi níc cã hiÖu qu¶, dÔ kiÓm so¸t vµ ph¸t hiÖn vi ph¹m. Qua ®ît d¸n tem 17 mÆt hµng ngêi ta ®· thÊy ®îc u ®iÓm cña nã lµ h¹n chÕ ®îc hµng nhËp lËu xuÊt hiÖn trªn thÞ trêng, thóc ®Èy s¶n xuÊt trong níc vµ cã nhiÒu chuyÓn biÕn tÝch cùc, ®Æc biÖt v¬Ý mét sè mÆt hµng: MÆt hµng sø cña c«ng ty sø Thiªn Thanh, tivi mµu l¾p trong níc hiÖu JVC, TOSHIBA... tuy nhiªn biÖn ph¸p nµy cßn béc lé nhiÒu h¹n chÕ. Nh÷ng biÖn ph¸p nghiÖp vô mµ c¸c c¬ quan chøc n¨ng ®ang ¸p dông ®Ó ph¸t hiÖn, ng¨n chÆn vµ quay vßng tem cha thùc sù hiÖu qu¶, hiÖu lùc cña nh÷ng con tem Th¬ng m¹i ngµy nay ®ang ngµy cµng suy gi¶m, xuÊt hiÖn sù thiÕu hôt gi¶ t¹o ë mçi ®ît d¸n tem, xuÊt hiÖn tem gi¶, sö dông l¹i mí hµng hoÆc chµo hµng b»ng hµng cã d¸n tem thËt nhng b¸n cho kh¸ch hµng hµng kh«ng cã tem cïng lo¹i nhng gi¸ thÊp h¬n. ViÖc d¸n tem chñ yÕu dùa vµo lêi khai cña chñ hµng nªn kh«ng ®¶m b¶o tÝnh trung thùc, ®ßi hái viÖc d¸n tem ph¶i ®îc thùc hiÖn mét c¸ch triÖt ®Ó, t¨ng cêng kiÓm tra gi¸m s¸t, xö lý nghiªm minh c¸c vô vi ph¹m trong gian lËn d¸n tem ph¸t huy tÝnh hiÖu lùc cña mÆt hµng tèt, cña viÖc d¸n tem.
b) Xö lý nghiªm minh c¸c vô vi ph¹m bu«n lËu vµ GLTM, ®iÒu tra xÐt xö ngay mét sè c¸c vô bu«n lËu ®iÓn h×nh ®Ó r¨n ®e gi¸o dôc chung, ®×nh chØ ho¹t ®éng hoÆc rót giÊy phÐp kinh doanh ®èi víi c¸c ®¬n vÞ vi ph¹m, tÞch thu hµng ho¸ vµ xö lý theo møc ®é vi ph¹m.
c) Cã chÕ ®é khen thëng thÝch hîp, khuyÕn khÝch lîi Ých vËt chÊt cho ngêi, c¬ quan, ®¬n vÞ cã thµnh tÝch trong ho¹t ®éng chèng bu«n lËu vµ GLTM ®Ó hä tÝch cùc h¬n n÷a vµ n©ng cao hiÖu qu¶ cña c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM.
d) Thµnh lËp vµ tæ chøc tèt c¸c tr¹m thanh tra kiÓm so¸t liªn ngµnh, tríc m¾t lµ trªn ®Þa bµn c¸c tØnh Qu¶ng Ninh, L¹ng S¬n, Long An, Hµ Giang, Qu¶ng TrÞ.
e) Mét sè mÆt hµng cÊm nh ma tuý, chÊt kÝch thÝch... cã thÓ sö dông chã nghiÖp vô vµo viÖc ph¸t hiÖn bu«n lËu, ®©y lµ mét ph¬ng ph¸p hÕt søc hiÖu qu¶ vµ cÇn ®îc ph¸t huy t¸c dông.
f) Bu«n lËu vµ GLTM thêng ®i kÌm víi tham nhòng do vËy ph¶i kÕt hîp chèng bu«n lËu vµ GLTM víi chèng tham nhòng. Bän gian th¬ng vµ tham nhòng hiÖn nay ®ang c©u kÕt víi nhau t¹o thµnh ®êng d©y bu«n lËu lín, lµm ¨n phi ph¸p, ho¹t ®éng tinh vi. Do vËy ®Ó chèng bu«n lËu vµ GLTM cã hiÖu qu¶ th× ph¶i ®Èy m¹nh c«ng t¸c ®iÒu tra gi¸m s¸t ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan cã tæ chøc.
g) C¬ chÕ chÝnh s¸ch XNK ph¶i ®îc thùc hiÖn mét c¸ch linh ho¹t mÒm dÎo trong tõng thêi kú ®Ó n©ng cao hiÖu qña cña thÞ trêng trong níc, võa h¹n chÕ hµng lËu, võa t¹o kh¶ n¨ng c¹nh tranh cña c¸c doanh nghiÖp, võa phï hîp víi ch¬ng tr×nh héi nhËp khu vùc vµ quèc tÕ.
h) T¨ng cêng hîp t¸c víi c¸c c¬ quan H¶i quan cña c¸c níc trong khu vùc ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM. T¨ng cêng hîp t¸c trao ®æi th«ng tin t×nh b¸o. Lùa chän môc tiªu, hå s¬ ph¬ng ¸n qu¶n lý ®¸nh gi¸ rñi ro, ph¸t hiÖn c¸c hiÖn tîng bu«n lËu vµ GLTM, phèi hîp víi c¸c lùc lîng chøc n¨ng cña níc b¹n trong kiÓm tra, kiÓm so¸t hµng ho¸ XNK, tranh thñ sù hîp t¸c gióp ®ì cña c¸c níc ph¸t triÓn trong viÖc ®µo t¹o c¸n bé cã n¨ng lùc, tr×nh ®é vµ nghiÖp vô chèng bu«n lËu vµ GLTM. Kü thuËt vµ c¸c ph¬ng ph¸p ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM mét c¸ch cã hiÖu qu¶ tranh thñ sù gióp ®ì cña hä vÒ mÆt vËt chÊt, kü thuËt hiÖn ®¹i cho c«ng t¸c kiÓm so¸t, gi¸m so¸t hµng ho¸ chèng bu«n lËu...
III. KiÕn nghÞ:
Qu¸n triÖt tinh thÇn NghÞ quyÕt 12 cña Bé ChÝnh trÞ vÒ viÖc “tiÕp tôc ®æi míi tæ chøc vµ ho¹t ®éng th¬ng nghiÖp, ph¸t triÓn thÞ trêng theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa” víi néi dung quan träng vÒ c¸c biÖn ph¸p h¹n chÕ tiªu cùc cña c¬ chÕ thÞ trêng, ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM, vµ ®Þnh híng x©y dùng lùc lîng H¶i quan, Qu¶n lý thÞ trêng theo yªu cÇu chÝnh quy, chÆt chÏ víi thùc tiÔn ®Êu tranh chèng bu«n lËu, gian lËn th¬ng m¹i thêi gian qua còng nh tríc yªu cÇu ®æi míi c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM, nh»m tiÕp tôc ph¸t triÓn thÞ trêng theo ®Þnh híng x· héi chñ nghÜa, em xin kiÕn nghÞ víi §¶ng xem xÐt bæ sung (nÕu cã thÓ) trong NghÞ quyÕt 12 cña Bé ChÝnh trÞ quan ®iÓm x· héi ho¸ vµ hîp t¸c quèc tÕ vÒ c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËuv µ GLTM cña níc ta hiÖn nay trong giai ®o¹n tiÕn hµnh nÒn kinh tÕ thÞ trêng víi sù tham gia cña nhiÒu thµnh phÇn kinh tÕ vµ héi nhËp kinh tÕ quèc tÕ.
1. KiÕn nghÞ vÒ x· héi ho¸ c«ng t¸c ®Êu tranh chèng GLTM:
MÆc dï nh÷ng n¨m gÇn ®©y, c¸c ngµnh, c¸c cÊp tõ Trung ¬ng ®Õn ®Þa ph¬ng ®· cã bíc chuyÓn biÕn quan träng vÒ nhËn thøc nhng cha ®ång ®Òu, thËm chÝ cßn sai lÖch... cÇn kh¾c phôc ngay t×nh tr¹ng coi c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM lµ viÖc riªng cña c¸c lùc lîng chøc n¨ng; coi träng c«ng t¸c ®Êu tranh tuyªn gi¸o dôc ®èi víi c¸c ngµnh, c¸c cÊp, c¸c lùc lîng, c¸c tæ chøc chÝnh trÞ, ®oµn thÓ vµ x· héi, c¸c doanh nghiÖp vµ ®«ng ®¶o nh©n d©n vµ coi ®©y nh mét trong c¸c yªu cÇu vµ gi¶i ph¸p míi vÒ c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM trong giai ®o¹n hiÖn nay.
2. KiÕn nghÞ hîp t¸c quèc tÕ trong ®Êu tranh chèng GLTM:
NhiÒu hµnh vi bu«n lËu vµ GLTM, c¸c quèc gia ®Òu thèng nhÊt vÒ mÆt qu¶n lý Nhµ níc ph¶i kiÓm so¸t c¸c ho¹t ®éng th¬ng m¹i bÊt hîp ph¸p nµy, ng¨n chÆn, lo¹i trõ t¸c h¹i cña chóng. MÆt kh¸c, trong ®iÒu kiÖn héi nhËp kinh tÕ quèc tª, sù hîp t¸c gi÷a c¸c quèc gia trong ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM lµ mét ®ßi hái tÊt yÕu. §Õn nay, nhiÒu tæ chøc quèc tÕ vÒ hîp t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM ®· ®îc thµnh lËp nh: c¬ quan kiÓm so¸t ma tuý cña Liªn hiÖp quèc, Tæ chøc C¶nh s¸t quèc tÕ (Interpol), C¬ quan chèng GLTM (OLAF) cña Céng ®ång c¸c níc Ch©u ¢u (EU)... Ngoµi ra, c¸c níc h÷u quan cßn ký víi nhau nh÷ng tho¶ thuËn song ph¬ng nh»m hîp t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM.
ViÖt Nam ®· cã hîp t¸c song ph¬ng víi Trung Quèc, Campuchia, Lµo vµ EU, Interpol vÒ ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM. Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, Bé Th¬ng m¹i ViÖt Nam còng ký víi Bé N«ng nghiÖp vµ NghÒ c¸ (Céng hoµ Ph¸p) hîp t¸c ®Êu tranh chèng hµng gi¶, b¶o hé chØ dÉn ®Þa lý vµ tªn gäi xuÊt xø mét sè mÆt hµng nh níc m¾m Phó Quèc, chÌ Shan tuyÕt méc ch©u. Trong giai ®o¹n tíi, chóng ta cÇn tiÕp tôc ®Èy m¹nh viÖc hîp t¸c nµy nh»m t¹o ®iÒu kiÖn cho cuéc ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM.
KÕt luËn
Gian lËn th¬ng m¹i lµ mét hiÖn tîng kinh tÕ x· héi tiªu cùc ®ang diÔn ra mét c¸ch phæ biÕn hiÖn nay víi nhiÒu thñ ®o¹n tinh vi phøc t¹p g©y nhiÒu khã kh¨n trë ng¹i cho lùc lîng chèng bu«n lËu còng nh s¶n xuÊt trong níc. GLTM ®em ®Õn nh÷ng hËu qu¶ rÊt nghiªm träng kh«ng chØ víi nÒn kinh tÕ, s¶n xuÊt - tiªu dïng, v¨n ho¸ - x· héi... mµ cã t¸c ®éng tiªu cùc ®Õn ho¹t ®éng th¬ng m¹i ch©n chÝnh, ®Õn quyÒn lîi chÝnh ®¸ng cña Th¬ng m¹i Quèc tÕ. V× vËy, chèng bu«n lËu vµ GLTM cã hiÖu qu¶ lµ gãp phÇn ph¸t triÓn kinh tÕ - x· héi, chèng ®îc thÊt thu thuÕ, t¹o thuËn lîi cho c¸c doanh nghiÖp kinh doanh ch©n chÝnh ph¸t triÓn. Do vËy cÇn ph¶i tiªu diÖt vµ lo¹i trõ hoµn toµn tËn gèc kh«ng cho chóng ph¸t triÓn trµn lan. Tuy nhiªn thùc tr¹ng vÒ bu«n lËu vµ gian lËn th¬ng m¹i ë níc ta hiÖn nay lµ hÕt søc bøc xóc vµ nãng hæi. Trong khi ®ã nh÷ng biÖn ph¸p chèng tiªu cùc nµy ®· béc lé nhiÒu h¹n chÕ kh¸ch quan ®ßi hái §¶ng vµ nhµ níc c¸c cÊp bé ngµnh c¬ quan chøc n¨ng cÇn ph¶i xem xÐt kh¾c phôc tÝnh chñ quan ®ång bé ®ång thêi kh¾c phôc ®îc nh÷ng yÕu tè kh¸ch quan n©ng cao h¬n n÷a hiÖu qu¶ cña c¸c gi¶i ph¸p chèng bu«n lËu vµ gian lËn th¬ng m¹i phï hîp víi t×nh h×nh kinh tÕ hiÖn nay.
§èi víi chóng ta, trong ®iÒu kiÖn hiÖn nay ®ang tËp trung thùc hiÖn th¾ng lîi c«ng cuéc ®æi míi ®Êt níc tõng bíc ®a ®Êt níc vµo thêi k× c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ th× nhiÖm vô chèng bu«n lËu vµ GLTM cµng quan träng vµ cã ý nghÜa thiÕt thùc.
Trong nh÷ng n¨m võa qua, c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM ®· ®¹t ®îc mét sè kÕt qu¶ kh¶ quan, ®· kiÓm tra, ph¸t hiÖn vµ xö lý nhiÒu vô vi ph¹m thu vÒ cho ng©n s¸ch hµng triÖu USD. Tuy nhiªn trªn thùc tÕ bu«n lËu vµ GLTM vÉn cha gi¶m vµ hµnh vi thñ ®o¹n ngµy cµng tinh vi, x¶o quyÖt h¬n. §Ó lý gi¶i cho thùc tr¹ng nµy cã rÊt nhiÒu nguyªn nh©n, song chñ yÕu lµ do ph¸p luËt cña ta cha nghiªm, cßn thiÕu thèn, cha ®ång bé vµ thiÕu tÝnh thèng nhÊt. Ngoµi ra cßn cã mét sè nguyªn nh©n kh¸c nh: C«ng t¸c tuyªn truyÒn chèng bu«n lËu vµ GLTM cha ®îc coi träng nªn tr×nh ®é nhËn thøc cña c¸c tÇng líp nh©n d©n vÒ tÖ n¹n bu«n lËu vµ GLTM cha ®Çy ®ñ. Trang thiÕt bÞ phôc vô cho c«ng t¸c kiÓm tra kiÓm so¸t cßn thiÕu thèn th« s¬...
V× vËy ®Ó c«ng t¸c chèng bu«n lËu vµ GLTM cã hiÖu qu¶, ®ßi hái ph¶i cã sù nç lùc cè g¾ng vµ phèi hîp thèng nhÊt cña c¸c Bé, ngµnh cã liªn quan,... CÇn tranh thñ sù ®ång t×nh ñng hé cña c¸c tÇng líp nh©n d©n vµ sù hîp t¸c quèc tÕ trong c«ng t¸c ®Êu tranh chèng bu«n lËu vµ GLTM.
Nghiªn cøu ®Ò tµi nµy gióp em hiÓu râ t×nh h×nh chèng bu«n lËu vµ gian lËn th¬ng m¹i ë níc ta, hiÖu qu¶ cña c¸c gi¶i ph¸p mµ chóng ta ®a ra vµ ®Æc biÖt lµ nã cho em thÊy ®îc vai trß t¸c dông cña viÖc chèng bu«n lËu vµ gian lËn th¬ng m¹i æn ®Þnh thÞ trêng an ninh chÝnh trÞ... thóc ®Èy nÒn kinh tÕ ph¸t triÓn héi nhËp vµo khu vùc vµ thÕ giíi.
Tuy b¶n th©n còng ®· cã nh÷ng cè g¾ng vµ ®îc sù chØ b¶o tËn t×nh cña thÇy gi¸o PGS.TS Hoµng Ngäc ThiÕt cïng víi sù gióp ®ì nhiÖt thµnh cña Côc Qu¶n Lý ThÞ Trêng thuéc Bé Th¬ng M¹i nhng ch¾c ch¾n luËn v¨n nµy sÏ kh«ng tr¸nh khái nh÷ng thiÕu sãt. RÊt mong ®îc sù gãp ý cña c¸c thÇy c« vµ c¸c b¹n ®Ó ®Ò tµi nµy cµng thªm hoµn thiÖn.
Xin tr©n thµnh c¶m ¬n!
Tµi liÖu tham kh¶o
Tõ ®iÓn tiÕng ViÖt - NXB Khoa häc, Hµ néi 1997.
LuËt Th¬ng m¹i Quèc tÕ.
T¹p chÝ Th¬ng m¹i sè 11/2001.
Thêi b¸o kinh tÕ sè 29,30,31,32,33/2001.
B¸o An ninh thÕ giíi.
B¸o H¶i quan sè 25,26,27,28,29,30,31,32,33,.../2001.
B¸o c¸o tæng kÕt n¨m 2000, 2002 cña Côc Qu¶n Lý ThÞ Trêng.
B¸o Th¬ng m¹i sè 32,71,95,102,103/2000
sè 5,17,18,20,21,22,25,26,31/2001.
9. B¸o c¸o Tham luËn cña TØnh Qu¶ng Ninh t¹i Héi th¶o “Chèng bu«n lËu vµ GLTM” n¨m 1999.
._.
Các file đính kèm theo tài liệu này:
LvTn.doc
Bia.doc