UBND THÀNH PHỐ HẢI PHÒNG
TRƯỜNG CAO ĐẲNG CÔNG NGHIỆP
GIÁO TRÌNH
KỸ THUẬT LÁI XE Ô TÔ
NGHÀNH, NGHỀ: CÔNG NGHỆ Ô TÔ
TRÌNH ĐỘ: CAO ĐẲNG
Năm 2019
3
TUYÊN BỐ BẢN QUYỀN
Tài liệu này thuộc loại sách giáo trình nên các nguồn thông tin có thể được
phép dùng nguyên bản hoặc trích dùng cho các mục đích về đào tạo và tham khảo.
Mọi mục đich khác mang tính lệch lạc hoặc sử dụng với mục đích kinh
doanh thiếu lành mạnh sẽ bị nghiêm cấm.
4
LỜI NÓI ĐẦU
Giáo trình mô đun Kỹ thuật lá
88 trang |
Chia sẻ: Tài Huệ | Ngày: 19/02/2024 | Lượt xem: 125 | Lượt tải: 0
Tóm tắt tài liệu Giáo trình Kỹ thuật lái xe ô tô, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
i xe ô tô được xây dựng và biên soạn trên cơ
sở chương trình khung đào tạo nghề Công nghệ ô tô đã được Ban Giám Hiệu
Trường Cao đẳng Công nghiệp Hải Phòng thẩm đinh và phê duyệt dựa vào năng
lực thực hiện của người kỹ thuật viên ở các bậc trình độ: Cao đẳng, Trung cấp
và Sơ cấp.
Trên cơ sở phân tích nghề và phân tích công việc của các cán bộ, kỹ thuật
viên có nhiều kinh nghiệm, đang trực tiếp sản xuất và căn cứ vào tiêu chuẩn kiến
thức, kỹ năng của ngành nghề để biên soạn giáo trình nhằm mục đích đạt được
các nguyên tắc: Tính định hướng thị trường lao động; Tính hệ thống và khoa học;
Tính ổn định và linh hoạt; Hướng tới liên thông, chuẩn đào tạo nghề khu vực và
thế giới; Tính hiện đại và sát thực với sản xuất.
Giáo trình mô đun Kỹ thuật lái xe ô tô được dùng làm giáo trình cho học sinh
- sinh viên trong nhà trường hoặc công nhân kỹ thuật, các nhà quản lý và người
sử dụng nhân lực tham khảo.
Mặc dù ban biên soạn đã rất cố gắng nhưng chắc chắn không tránh khỏi
sai sót. Ban biên soạn rất mong nhận được những ý kiến đóng góp để giáo trình
mô đun Kỹ thuật lái xe ô tô được hoàn thiện hơn, đáp ứng được yêu cầu của thực
tế sản xuất ở các doanh nghiệp hiện tại và trong tương lai.
Hải Phòng, ngày tháng năm 2019
Tổ bộ môn
5
MỤC LỤC
MĐ 25.01. Luật giao thông đường bộ .............................................................. 13
1. Quy định về phương tiện giao thông ............................................................... 13
1.1. Điều kiện tham gia giao thông của xe cơ giới .............................................. 13
1.2. Cấp, thu hồi đăng ký và biển số xe cơ giới ................................................... 14
1.3. Bảo đảm quy định về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của
xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ ............................................................ 14
1.4. Điều kiện tham gia giao thông của xe thô sơ .............................................. 15
1.5. Điều kiện tham gia giao thông của xe máy chuyên dùng ........................... 15
2. Quy định về người khi tham gia giao thông .................................................... 15
2.1. Điều kiện của người lái xe tham gia giao thông ......................................... 15
2.2. Giấy phép lái xe ........................................................................................... 16
2.3. Tuổi, sức khỏe của người lái xe .................................................................. 17
2.4. Đào tạo lái xe, sát hạch để cấp giấy phép lái xe .......................................... 17
2.5. Điều kiện của người điều khiển xe máy chuyên dùng tham gia giao thông18
3. Biển báo hiệu đường bộ .................................................................................. 18
MĐ 25.02. Công tác kiểm tra xe an toàn ......................................................... 21
1. Kiểm tra trước khi khởi động động cơ. ........................................................... 21
1.1. Lên và xuống xe. ......................................................................................... 21
1.2. Điều chỉnh ghế lái và gương chiếu hậu ........................................................ 22
2. Kiểm tra sau khi khởi động động cơ. .............................................................. 24
3. Kiểm tra trước khi xe hoạt động. .................................................................... 24
4. Kiểm tra và bảo dưỡng sau một ngày hoạt động. ............................................ 26
MĐ 25.03. Thao tác tay lái và tay số ................................................................ 37
1. Các bộ phận trong buồng lái và chức năng ..................................................... 37
1.1. Vô lăng lái: (giới thiệu tay lái thuận) ........................................................... 38
1.2. Công tắc còi điện .......................................................................................... 38
1.3. Công tắc đèn ................................................................................................. 38
1.4. Khoá điện ..................................................................................................... 39
1.5. Bàn đạp lý hợp (Côn) ................................................................................... 39
1.6. Bàn đạp phanh .............................................................................................. 40
1.7 Bàn đạp ga ..................................................................................................... 40
1.8. Cần điều khiển số ......................................................................................... 41
1.9. Cần điều khiển phanh tay ............................................................................. 41
1.10. Công tắc điều khiển gạt nước: .................................................................... 41
1.11. Các loại đồng hồ và đèn báo trên bảng đồng hồ ........................................ 42
1.12. Một số bộ phận khác .................................................................................. 43
2. Tư thế lái xe ..................................................................................................... 43
6
2.1. Chuẩn bị trang phục ..................................................................................... 43
2.2. Ngồi vào ghế ................................................................................................. 44
2.3. Chỉnh khoảng cách ghế ................................................................................ 44
2.4. Chỉnh độ nghiêng của ghế ............................................................................ 45
2.5. Chỉnh chiều cao vô lăng ............................................................................... 45
2.6. Chỉnh khoảng cách vô lăng .......................................................................... 46
2.7. Điều chỉnh chiều cao ghế ............................................................................. 46
2.8. Điều chỉnh tựa đầu ghế ................................................................................. 47
2.9. Những điều chỉnh khác ................................................................................. 47
2.10. Đặt tay trên vô lăng .................................................................................... 48
2.11. Thắt dây an toàn đúng cách ........................................................................ 48
2.12. Kiểm tra tầm nhìn ....................................................................................... 49
2.13. Để đồ đạc, hành lý trên xe .......................................................................... 49
2.14. Chỉnh gương hậu trong xe .......................................................................... 50
2.15. Sử dụng điều hòa ........................................................................................ 50
3. Thao tác điều khiển vô lăng ............................................................................. 51
4. Thao tác điều khiển tay số ............................................................................... 52
MĐ 25.04. Thao tác điều khiển chân ly hợp, chân ga, chân phanh và phanh
tay ........................................................................................................................ 57
1. Thao tác điều khiển chân ly hợp ...................................................................... 57
1.1. Phương pháp đạp ly hợp ............................................................................... 57
1.2. Phương pháp nhả bàn đạp ly hợp ................................................................. 57
2. Thao tác điều khiển chân ga ............................................................................ 58
2.1. Điều khiển ga khi khởi động động cơ .......................................................... 58
2.2. Điều khiển ga để xe ô tô khởi hành .............................................................. 58
2.3. Điều khiển ga để thay đổi tốc độ chuyển động của xe ô tô .......................... 58
3. Thao tác điều khiển chân phanh ...................................................................... 60
3.1. Đạp bàn đạp phanh ....................................................................................... 60
3.2. Nhả bàn đạp phanh ....................................................................................... 60
3.3. Điều khiển phanh tay .................................................................................... 60
4. Thao tác khởi hành .......................................................................................... 61
5. Thao tác tăng, giảm số ..................................................................................... 62
5.1. Phương pháp tăng số được thực hiện như sau: ............................................. 63
5.2. Giảm số ......................................................................................................... 64
6. Thao tác dừng xe ............................................................................................. 65
MĐ 25.05. Thực hành lái lái xe đi thẳng ......................................................... 69
1. Phương pháp căn đường khi lái xe đi thẳng .................................................... 69
1.1. Cơ sở để căn đường. ..................................................................................... 69
1.2. Phương pháp chung ...................................................................................... 69
7
1.3. Cách xác định vị trí của xe đi trên đường..................................................... 70
1.4. Cách xác định hướng chuyển động của xe trên đường. ............................... 70
2. Thực hành lái xe đi thẳng khi không nổ máy .................................................. 70
2.1. Giới thiệu kết cấu chung của xe ................................................................... 70
2.2. Hướng dẫn sử dụng các thiết bị bên ngoài và bên trong buồng lái .............. 70
2.3. Hướng dẫn sử dụng các thiết bị bên trong buồng lái: .................................. 71
2.4. Thao tác lên xuống xe và tư thế ngồi lái: ..................................................... 72
2.5. Quy trình khởi hành và dừng xe ................................................................... 74
2.6. Phương pháp dừng xe: .................................................................................. 75
2.7. Quy trình đổi số ............................................................................................ 76
3. Thực hành lái xe đi thẳng khi có nổ máy ........................................................ 78
3.1. Thực hành quy trình khởi động động cơ ...................................................... 78
3.2. Kết hợp nghe tiếng máy khi đổi số .............................................................. 79
MĐ 25.06. Thực hành lái lái xe rẽ và quay đầu .............................................. 81
1. Phương pháp căn đường khi rẽ và quay đầu ................................................... 81
1.1. Cơ sở để căn đường ...................................................................................... 81
1.2. Phương pháp chung ...................................................................................... 81
1.3. Cách xác định vị trí của xe đi trên đường .................................................... 82
1.4. Cách xác định hướng chuyển động của xe trên đường. ............................... 82
2. Thực hành lái xe rẽ và quay đầu khi không nổ máy ....................................... 82
3. Thực hành lái xe rẽ và quay đầu khi có nổ máy .............................................. 82
MĐ 25.07. Thực hành lái xe đi lùi .................................................................... 85
1. Phương pháp căn đường lái xe đi lùi ............................................................... 85
1.1 Cơ sở để căn đường ....................................................................................... 85
1.2. Phương pháp chung ...................................................................................... 85
1.3. Cách xác định vị trí của xe đi trên đường. ................................................... 86
1.4. Cách xác định hướng chuyển động của xe trên đường. ............................... 86
2. Thực hành lái xe đi lùi khi không nổ máy ...................................................... 86
3. Thực hành lái xe đi lùi khi có nổ máy ............................................................. 87
8
9
CHƯƠNG TRÌNH MÔ ĐUN
Tên mô đun: Kỹ thuật lái xe ô tô
Mã số mô đun: MĐ 30
Thời gian mô đun: 45 giờ (Lý thuyết: 0 giờ; Thực hành: 41 giờ; KT: 4h)
I. VỊ TRÍ, TÍNH CHẤT CỦA MÔ ĐUN
- Vị trí: Mô đun được bố trí dạy sau các môn học/ mô đun sau: MH 01, MH
02, MH 03, MH 04, MH 05, MH 06, MH 07, MH 08, MH 09, MH 10, MH 11,
MH 12, MH 13, MH 14, MH 15, MĐ 16, MĐ 17, MĐ 18, MĐ 19, MĐ 20, MĐ
21, MĐ 22
- Tính chất: Mô đun chuyên môn tự chọn.
II. MỤC TIÊU MÔ ĐUN
1. Kiến thức
- Luật giao thông đường bộ
- Kiểm tra tình trạng của xe trước vận hành
- Nắm vững các kiến thức cơ bản về lái xe
2. Kỹ năng
- Thao tác lái xe cơ bản trong xưởng sửa chữa, giúp kiểm tra và chẩn đoán
3. Năng lực tự chủ và trách nhiệm
- Chấp hành đúng quy trình, quy phạm trong công nghệ ô tô
- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
III. NỘI DUNG MÔ ĐUN:
MĐ 25.01. Luật giao thông đường bộ
MĐ 25.02. Công tác kiểm tra an toàn
MĐ 25.03. Thao tác tay lái và tay số
MĐ 25.04. Thao tác điều khiển chân ly hợp, chân ga, chân phanh và phanh tay
MĐ 25.05. Thực hành lái xe đi thẳng
MĐ 25.06. Thực hành lái xe rẽ và quay đầu
MĐ 25.07. Thực hành lái xe đi lùi
10
11
MĐ 25.01. LUẬT GIAO THÔNG ĐƯỜNG BỘ
* Giới thiêu:
- Luật giao thông là luật dùng để quản lý và điều khiển các phương tiện
giao thông.
- Tùy theo phương tiện vận chuyển, có thể là giao thông đường bộ, giao
thông đường sắt, đường thủy hoặc hàng không. Cũng thường xảy ra những tai nạn
giao thông. Quy tắc giao thông bên phải và giao thông bên trái là các quy tắc lưu
thông cơ bản, trong đó xe cộ lưu thông nửa trái hoặc nửa phải của đường. Ở nội
dung bài học này chúng ta sẽ tìm hiểu một số luật giao thông đường bộ khi tham
gia giao thông.
* Mục tiêu bài học
- Nêu được các nội dung và yêu cầu cơ bản trong luật giao thông đường bộ.
- Nêu được các quy định về phương tiện giao thông đường bộ
- Nhận biết được các biển báo hiệu đường bộ
- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
* Nội dung:
1. QUY ĐỊNH VỀ PHƯƠNG TIỆN GIAO THÔNG
1.1. Điều kiện tham gia giao thông của xe cơ giới
a) Xe ô tô đúng kiểu loại được phép tham gia giao thông phải bảo đảm các
quy định về chất lượng, an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường sau đây:
- Có đủ hệ thống hãm có hiệu lực;
- Có hệ thống chuyển hướng có hiệu lực;
- Tay lái của xe ô tô ở bên trái của xe; trường hợp xe ô tô của người nước
ngoài đăng ký tại nước ngoài có tay lái ở bên phải tham gia giao thông tại Việt
Nam thực hiện theo quy định của Chính phủ;
- Có đủ đèn chiếu sáng gần và xa, đèn soi biển số, đèn báo hãm, đèn tín
hiệu;
- Có bánh lốp đúng kích cỡ và đúng tiêu chuẩn kỹ thuật của từng loại xe;
- Có đủ gương chiếu hậu và các trang bị, thiết bị khác bảo đảm tầm nhìn
cho người điều khiển;
- Kính chắn gió, kính cửa là loại kính an toàn;
- Có còi với âm lượng đúng quy chuẩn kỹ thuật;
- Có đủ bộ phận giảm thanh, giảm khói và các trang bị, thiết bị khác bảo
đảm khí thải, tiếng ồn theo quy chuẩn môi trường;
- Các kết cấu phải đủ độ bền và bảo đảm tính năng vận hành ổn định.
b) Xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh, xe gắn máy đúng kiểu loại được
phép tham gia giao thông phải bảo đảm các quy định về chất lượng, an toàn kỹ
12
thuật và bảo vệ môi trường quy định tại các điểm a, b, d, đ, e, h, i và k khoản 1
Điều này.
c) Xe cơ giới phải đăng ký và gắn biển số do cơ quan nhà nước có thẩm
quyền cấp.
g) Chính phủ quy định niên hạn sử dụng đối với xe cơ giới.
h) Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định về chất lượng an toàn kỹ
thuật và bảo vệ môi trường của xe cơ giới được phép tham gia giao thông, trừ xe
cơ giới của quân đội, công an sử dụng vào mục đích quốc phòng, an ninh.
1.2. Cấp, thu hồi đăng ký và biển số xe cơ giới
a) Xe cơ giới có nguồn gốc hợp pháp, bảo đảm tiêu chuẩn chất lượng, an
toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường theo quy định của Luật này được cơ quan nhà
nước có thẩm quyền cấp đăng ký và biển số.
b) Bộ trưởng Bộ Công an quy định và tổ chức cấp, thu hồi đăng ký, biển số
các loại xe cơ giới; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng quy định và tổ chức cấp, thu hồi
đăng ký, biển số các loại xe cơ giới của quân đội sử dụng vào mục đích quốc
phòng.
1.3. Bảo đảm quy định về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường
của xe cơ giới tham gia giao thông đường bộ
a) Việc sản xuất, lắp ráp, cải tạo, sửa chữa, bảo dưỡng và nhập khẩu xe cơ
giới tham gia giao thông đường bộ phải tuân theo quy định về chất lượng an toàn
kỹ thuật và bảo vệ môi trường. Không được cải tạo các xe ô tô khác thành xe ô tô
chở khách.
b) Chủ phương tiện không được tự thay đổi kết cấu, tổng thành, hệ thống của
xe không đúng với thiết kế của nhà chế tạo hoặc thiết kế cải tạo đã được cơ quan
có thẩm quyền phê duyệt.
c) Xe ô tô và rơ moóc, sơ mi rơ moóc được kéo bởi xe ô tô tham gia giao
thông đường bộ phải được kiểm tra định kỳ về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi
trường (sau đây gọi là kiểm định).
d) Người đứng đầu cơ sở đăng kiểm và người trực tiếp thực hiện việc kiểm
định phải chịu trách nhiệm về việc xác nhận kết quả kiểm định.
e) Chủ phương tiện, người lái xe ô tô chịu trách nhiệm duy trì tình trạng an
toàn kỹ thuật của phương tiện theo tiêu chuẩn quy định khi tham gia giao thông
đường bộ giữa hai kỳ kiểm định.
g) Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định điều kiện, tiêu chuẩn và cấp
giấy phép cho cơ sở đăng kiểm xe cơ giới; quy định và tổ chức thực hiện kiểm
định xe cơ giới. Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định và
tổ chức kiểm định xe cơ giới của quân đội, công an sử dụng vào mục đích quốc
phòng, an ninh.
13
1.4. Điều kiện tham gia giao thông của xe thô sơ
a) Khi tham gia giao thông, xe thô sơ phải bảo đảm điều kiện an toàn giao
thông đường bộ.
b) Ủy ban nhân dân cấp tỉnh quy định cụ thể điều kiện, phạm vi hoạt động
của xe thô sơ tại địa phương mình.
1.5. Điều kiện tham gia giao thông của xe máy chuyên dùng
a) Bảo đảm các quy định về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường
sau đây:
- Có đủ hệ thống hãm có hiệu lực;
- Có hệ thống chuyển hướng có hiệu lực;
- Có đèn chiếu sáng;
- Bảo đảm tầm nhìn cho người điều khiển;
- Các bộ phận chuyên dùng phải lắp đặt đúng vị trí, chắc chắn, bảo đảm an
toàn khi di chuyển;
- Bảo đảm khí thải, tiếng ồn theo quy chuẩn môi trường.
b) Có đăng ký và gắn biển số do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.
c) Hoạt động trong phạm vi quy định, bảo đảm an toàn cho người, phương
tiện và công trình đường bộ khi di chuyển.
d) Việc sản xuất, lắp ráp, cải tạo, sửa chữa và nhập khẩu xe máy chuyên dùng
phải tuân theo quy định về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.
g) Chủ phương tiện và người điều khiển xe máy chuyên dùng chịu trách
nhiệm duy trì tình trạng an toàn kỹ thuật và kiểm định theo quy định đối với xe
máy chuyên dùng khi tham gia giao thông đường bộ.
h) Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định cụ thể về chất lượng an toàn
kỹ thuật và bảo vệ môi trường, cấp, thu hồi đăng ký, biển số; quy định danh mục
xe máy chuyên dùng phải kiểm định và tổ chức việc kiểm định; Bộ trưởng Bộ
Quốc phòng, Bộ trưởng Bộ Công an quy định và tổ chức việc cấp, thu hồi đăng
ký, biển số và kiểm định xe máy chuyên dùng của quân đội, công an sử dụng vào
mục đích quốc
2. QUY ĐỊNH VỀ NGƯỜI KHI THAM GIA GIAO THÔNG
2.1. Điều kiện của người lái xe tham gia giao thông
a) Người lái xe tham gia giao thông phải đủ độ tuổi, sức khoẻ quy định tại
Điều 60 của Luật này và có giấy phép lái xe phù hợp với loại xe được phép điều
khiển do cơ quan nhà nước có thẩm quyền cấp.
Người tập lái xe ô tô khi tham gia giao thông phải thực hành trên xe tập lái
và có giáo viên bảo trợ tay lái.
b) Người lái xe khi điều khiển phương tiện phải mang theo các giấy tờ sau:
- Đăng ký xe;
14
- Giấy phép lái xe đối với người điều khiển xe cơ giới quy định tại Điều 59
của Luật này;
- Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với
xe cơ giới quy định tại Điều 55 của Luật này;
- Giấy chứng nhận bảo hiểm trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới.
2.2. Giấy phép lái xe
a) Căn cứ vào kiểu loại, công suất động cơ, tải trọng và công dụng của xe cơ
giới, giấy phép lái xe được phân thành giấy phép lái xe không thời hạn và giấy
phép lái xe có thời hạn.
b) Giấy phép lái xe không thời hạn bao gồm các hạng sau đây:
- Hạng A1 cấp cho người lái xe mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh từ 50
cm
3
đến dưới 175 cm3;
- Hạng A2 cấp cho người lái xe mô tô hai bánh có dung tích xi-lanh từ 175
cm
3
trở lên và các loại xe quy định cho giấy phép lái xe hạng A1;
- Hạng A3 cấp cho người lái xe mô tô ba bánh, các loại xe quy định cho giấy
phép lái xe hạng A1 và các xe tương tự.
c) Người khuyết tật điều khiển xe mô tô ba bánh dùng cho người khuyết tật
được cấp giấy phép lái xe hạng A1.
d) Giấy phép lái xe có thời hạn gồm các hạng sau đây:
- Hạng A4 cấp cho người lái máy kéo có trọng tải đến 1.000 kg;
- Hạng B1 cấp cho người không hành nghề lái xe điều khiển xe ô tô chở
người đến 9 chỗ ngồi; xe ô tô tải, máy kéo có trọng tải dưới 3.500 kg;
- Hạng B2 cấp cho người hành nghề lái xe điều khiển xe ô tô chở người đến
9 chỗ ngồi; xe ô tô tải, máy kéo có trọng tải dưới 3.500 kg;
- Hạng C cấp cho người lái xe ô tô tải, máy kéo có trọng tải từ 3.500 kg trở
lên và các loại xe quy định cho các giấy phép lái xe hạng B1, B2;
- Hạng D cấp cho người lái xe ô tô chở người từ 10 đến 30 chỗ ngồi và các
loại xe quy định cho các giấy phép lái xe hạng B1, B2, C;
- Hạng E cấp cho người lái xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi và các loại
xe quy định cho các giấy phép lái xe hạng B1, B2, C, D;
- Giấy phép lái xe hạng FB2, FD, FE cấp cho người lái xe đã có giấy phép
lái xe hạng B2, D, E để lái các loại xe quy định cho các giấy phép lái xe hạng này
khi kéo rơ moóc hoặc xe ô tô chở khách nối toa; hạng FC cấp cho người lái xe đã
có giấy phép lái xe hạng C để lái các loại xe quy định cho hạng C khi kéo rơ moóc,
đầu kéo kéo sơ mi rơ moóc.
g) Giấy phép lái xe có giá trị sử dụng trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam và
lãnh thổ của nước hoặc vùng lãnh thổ mà Việt Nam ký cam kết công nhận giấy
phép lái xe của nhau.
15
2.3. Tuổi, sức khỏe của người lái xe
a) Độ tuổi của người lái xe quy định như sau:
- Người đủ 16 tuổi trở lên được lái xe gắn máy có dung tích xi-lanh dưới 50 cm3.
- Người đủ 18 tuổi trở lên được lái xe mô tô hai bánh, xe mô tô ba bánh có
dung tích xi-lanh từ 50 cm3 trở lên và các loại xe có kết cấu tương tự; xe ô tô tải,
máy kéo có trọng tải dưới 3.500 kg; xe ô tô chở người đến 9 chỗ ngồi;
- Người đủ 21 tuổi trở lên được lái xe ô tô tải, máy kéo có trọng tải từ 3.500
kg trở lên; lái xe hạng B2 kéo rơ moóc (FB2);
- Người đủ 24 tuổi trở lên được lái xe ô tô chở người từ 10 đến 30 chỗ ngồi;
lái xe hạng C kéo rơ moóc, sơ mi rơ moóc (FC);
- Người đủ 27 tuổi trở lên được lái xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi; lái
xe hạng D kéo rơ moóc (FD);
- Tuổi tối đa của người lái xe ô tô chở người trên 30 chỗ ngồi là 50 tuổi đối
với nữ và 55 tuổi đối với nam.
b) Người lái xe phải có sức khỏe phù hợp với loại xe, công dụng của xe. Bộ
trưởng Bộ Y tế chủ trì, phối hợp với Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định về
tiêu chuẩn sức khỏe của người lái xe, việc khám sức khỏe định kỳ đối với người lái
xe ô tô và quy định về cơ sở y tế khám sức khoẻ của người lái xe.
2.4. Đào tạo lái xe, sát hạch để cấp giấy phép lái xe
a) Cơ sở đào tạo lái xe là loại hình cơ sở dạy nghề, phải có đủ điều kiện về
lớp học, sân tập lái, xe tập lái, đội ngũ giáo viên, giáo trình, giáo án và phải được
giấy cấp phép theo quy định.
b) Cơ sở đào tạo lái xe phải thực hiện đúng nội dung và chương trình quy
định cho từng loại, hạng giấy phép lái xe.
c) Người có nhu cầu được cấp giấy phép lái xe hạng A1, A2, A3, A4, B1 phải
được đào tạo. Người có nhu cầu được cấp giấy phép lái xe hạng B2, C, D, E và các
giấy phép lái xe hạng F phải được đào tạo tập trung tại cơ sở đào tạo.
d) Việc đào tạo để nâng hạng giấy phép lái xe thực hiện cho những trường
hợp sau đây:
- Nâng hạng giấy phép lái xe từ hạng B1 lên hạng B2;
- Nâng hạng giấy phép lái xe từ hạng B2 lên hạng C hoặc lên hạng D;
- Nâng hạng giấy phép lái xe từ hạng C lên hạng D hoặc lên hạng E;
- Nâng hạng giấy phép lái xe từ hạng D lên hạng E;
- Nâng hạng giấy phép lái xe từ các hạng B2, C, D, E lên các hạng giấy phép
lái các xe tương ứng có kéo rơ moóc, sơ mi rơ moóc.
g) Người có nhu cầu được đào tạo nâng hạng giấy phép lái xe theo quy định
tại khoản 4 Điều này còn phải có đủ thời gian và số ki-lô-mét lái xe an toàn quy
định cho từng hạng giấy phép lái xe; người có nhu cầu được đào tạo nâng hạng
giấy phép lái xe lên hạng D, E tối thiểu phải có trình độ văn hóa trung học cơ sở.
16
h) Việc đào tạo lái xe ô tô chở người từ 10 chỗ ngồi trở lên và lái xe kéo rơ
moóc chỉ được thực hiện bằng hình thức đào tạo nâng hạng với các điều kiện quy
định tại khoản 4 và khoản 5 Điều này.
i) Việc sát hạch để cấp giấy phép lái xe ô tô phải thực hiện tại các trung tâm
sát hạch lái xe. Các trung tâm sát hạch lái xe phải được xây dựng theo quy hoạch,
có đủ cơ sở vật chất - kỹ thuật đáp ứng yêu cầu sát hạch lái xe theo quy định.
k) Người sát hạch lái xe phải có thẻ sát hạch viên theo quy định và phải chịu
trách nhiệm về kết quả sát hạch của mình.
l) Người đã qua đào tạo và đạt kết quả kỳ sát hạch được cấp giấy phép lái xe
đúng hạng đã trúng tuyển.
Trường hợp giấy phép lái xe có thời hạn, trước khi hết thời hạn sử dụng
người lái xe phải khám sức khỏe và làm các thủ tục theo quy định để được đổi
giấy phép lái xe.
m) Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định điều kiện, tiêu chuẩn và cấp
giấy phép cho cơ sở đào tạo; quy định hình thức, nội dung, chương trình đào tạo;
sát hạch và cấp, đổi, thu hồi giấy phép lái xe; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Bộ
trưởng Bộ Công an quy định về cơ sở đào tạo, tổ chức đào tạo, sát hạch và cấp,
đổi, thu hồi giấy phép lái xe cho lực lượng quân đội, công an làm nhiệm vụ quốc
phòng, an ninh.
2.5. Điều kiện của người điều khiển xe máy chuyên dùng tham gia giao thông
a) Người điều khiển xe máy chuyên dùng tham gia giao thông phải đủ độ tuổi,
sức khỏe phù hợp với ngành nghề lao động và có chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức
pháp luật về giao thông đường bộ, bằng hoặc chứng chỉ điều khiển xe máy chuyên
dùng do cơ sở đào tạo người điều khiển xe máy chuyên dùng cấp.
b) Người điều khiển xe máy chuyên dùng khi tham gia giao thông phải mang
theo các giấy tờ sau đây:
- Đăng ký xe;
- Chứng chỉ bồi dưỡng kiến thức pháp luật về giao thông đường bộ, bằng
hoặc chứng chỉ điều khiển xe máy chuyên dùng;
- Giấy chứng nhận kiểm định an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với
xe máy chuyên dùng quy định tại Điều 57 của Luật này.
3. BIỂN BÁO HIỆU ĐƯỜNG BỘ
a) Biển báo hiệu đường bộ gồm năm nhóm, quy định như sau:
- Biển báo cấm để biểu thị các điều cấm;
- Biển báo nguy hiểm để cảnh báo các tình huống nguy hiểm có thể xảy ra;
- Biển hiệu lệnh để báo các hiệu lệnh phải thi hành;
- Biển chỉ dẫn để chỉ dẫn hướng đi hoặc các điều cần biết;
17
- Biển phụ để thuyết minh bổ sung các loại biển báo cấm, biển báo nguy
hiểm, biển hiệu lệnh và biển chỉ dẫn.
b) Vạch kẻ đường là vạch chỉ sự phân chia làn đường, vị trí hoặc hướng đi,
vị trí dừng lại.
c) Cọc tiêu hoặc tường bảo vệ được đặt ở mép các đoạn đường nguy hiểm
để hướng dẫn cho người tham gia giao thông biết phạm vi an toàn của nền đường
và hướng đi của đường.
g) Rào chắn được đặt ở nơi đường bị thắt hẹp, đầu cầu, đầu cống, đầu đoạn
đường cấm, đường cụt không cho xe, người qua lại hoặc đặt ở những nơi cần điều
khiển, kiểm soát sự đi lại.
h) Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải quy định cụ thể về báo hiệu đường bộ.
i) Chấp hành báo hiệu đường bộ
- Người tham gia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh và chỉ dẫn của hệ
thống báo hiệu đường bộ.
- Khi có người điều khiển giao thông thì người tham gia giao thông phải
chấp hành hiệu lệnh của người điều khiển giao thông.
- Tại nơi có biển báo hiệu cố định lại có báo hiệu tạm thời thì người tham
gia giao thông phải chấp hành hiệu lệnh của báo hiệu tạm thời.
- Tại nơi có vạch kẻ đường dành cho người đi bộ, người điều khiển phương
tiện phải quan sát, giảm tốc độ và nhường đường cho người đi bộ, xe lăn của
người khuyết tật qua đường.
Những nơi không có vạch kẻ đường cho người đi bộ, người điều khiển
phương tiện phải quan sát, nếu thấy người đi bộ, xe lăn của người khuyết tật đang
qua đường thì phải giảm tốc độ, nhường đường cho người đi bộ, xe lăn của người
khuyết tật qua đường bảo đảm an toàn.
18
CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1. Phân tích điều kiện tham gia giao thông của xe cơ giới.
Câu 2. Trình bày quy định cấp, thu hồi đăng ký và biển số xe cơ giới.
Câu 3. Trình bày điều kiện tham gia giao thông của xe thô sơ, xe máy chuyên dùng.
Câu 4. Trình bày về quy định cấp giấy phép lái xe.
Câu 5. Trình bày quy định độ tuổi, sức khỏe của người lái xe.
Câu 6. Trình bày điều kiện để đào tạo, sát hạch và cấp giấy phép lái xe.
Câu 7. Trình bày điều kiện của người điều khiển xe máy chuyên dùng tham gia giao
thông.
Câu 8. Trình bày quy định về biển báo hiệu đường bộ.
19
MĐ 25.02. CÔNG TÁC KIỂM TRA XE A... – so với số “2” lực kéo nhỏ hơn nhưng tốc
độ lớn hơn. Để chuyển từ số “2” sang số “3”, người lái xe đẩy cần số về số “0”,
sau đó đẩy vào số “3” (Hình 25.55.3).
51
- Từ số “3” sang số “4”: số “4” – so với số “3” lực kéo nhỏ hơn nhưng tốc
độ lớn hơn. Để chuyển từ số “3” sang số “4”, người lái xe đẩy cần số về số “0”,
sau đó đẩy vào số “4” (Hình 25.55.4).
- Từ số “4” sang số “5”: số “5” – so với số “4” lực kéo nhỏ hơn nhưng tốc
độ lớn hơn. Để chuyển từ số “4” sang số “5”, người lái kéo cần số về số “0”, sau
đó đẩy nhẹ sang cửa số 5 và đẩy vào số “5” (Hình 25.55.5).
- Vào số lùi: Số lùi dùng khi lùi xe. Để vào số lùi, từ vị trí số “0” người lái
xe kéo cần số về phía cửa số lùi, sau đó đẩy vào số lùi (Hình 25.55.6).
Hình 25. 55. Điều khiển cần số hộp số cơ khí
Một số xe ô tô có ly hợp số tự động.
Trên loại xe này không có bàn đạp ly hợp. Hệ thống số tròn hoặc tự động
sẽ tự thực hiện các thao tác đóng, ngắt ly hợp và thao tác chuyển số. Chỉ khi tiến,
lùi, leo dốc, dừng xe mới cần thao tác chuyển số của người lái xe.
Hình 25. 56. Cần số của hộp só tự động
Theo hướng mũi tên xanh trên nắp hộp số không cần ấn nút cũng thao tác được.
52
P: Đỗ xe hoặc khởi động động cơ; R: Số lùi;
N: Số “0” (khi khởi động động cơ có thể về số “0”, nhưng khởi động ở vị trí P là
tốt nhất);
D: Số tiến dùng để chạy bình thường;
2: Dùng khi phanh động cơ hoặc khi vượt dốc cao;
L: Dùng khi cần phanh động cơ với hiệu quả cao hoặc khi vượt dốc cao hơn.
Chú ý :
- Khi gài số D để tiến (hoặc số R để lùi), phải giữ chặt chân phanh và kiểm
tra lại xem có bị nhầm số không rồi mới được cho xe lăn bánh.
- Khi dừng xe mà cài số P hoặc số N cần đạp phanh chân nếu không xe vẫn
cứ tiến (hiện tượng xe tự chuyển động), trường hợp cần thiết phải kéo phanh tay
cho an toàn.
- Nếu xuống dốc dài phải cài số 2 hoặc số L.
- Khi đỗ xe phải cài số P và kéo phanh tay
53
CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1. Trình bày các bộ phận và chức năng chủ yếu trong buồng lái xe ô tô.
Câu 2. Trình bày phương pháp điều chỉnh và cách đặt tay trên vô lăng lái.
Câu 3. Trình bày phương pháp điều chỉnh ghế khi lái xe ô tô.
Câu 4. Trình bày phương pháp thắt dây đai an toàn và điều chỉnh gương trước khi
lái xe ô tô.
Câu 5. Trình bày phương pháp điều khiển vô lăng lái.
Câu 6. Trình bày phương pháp điều khiển tay số khi lái xe ô tô.
54
55
MĐ 25.04. THAO TÁC ĐIỀU KHIỂN CHÂN LY HỢP, CHÂN GA, CHÂN
PHANH VÀ PHANH TAY
* Giới thiệu
Khi lái xe ô tô thì việc thao tác chân, tay cho phù hợp với chức năng của ly hợp,
chân ga, chân phanh và phanh tay vô cùng quan trọng. Nó giúp cho người lái xe an
toàn khi tham gia giao thông. Ở bài học này chúng ta sẽ tìm hiểu về vấn đề này.
* Mục tiêu
- Nêu được bố trí các bộ phận điều khiển bằng chân khi lái xe
- Thực hiện được kết hợp các thao tác khi khởi hành, chuyển số và dừng xe khi
xe không nổ máy
- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
* Nội dung
1. THAO TÁC ĐIỀU KHIỂN CHÂN LY HỢP
Hình 25. 57. Phương pháp đạp bàn đạp ly hợp
1.1. Phương pháp đạp ly hợp
- Khi đạp ly hợp sự truyền động lực từ động cơ đến hệ thống truyền bị ngắt.
Đạp bàn đạp ly hợp được dùng khi xuất phát, chuyển số, khi phanh.
- Khi đạp ly hợp phải dứt khoát, hai tay nắm vành vô lăng, mắt nhìn thẳng
phía trước, dùng mũi bàn chân trái đạp mạnh xuống sàn xe, gót chân không dính
vào sàn xe.
Chú ý: Quá trình đạp ly hợp thường được chia làm 3 giai đoạn: giai đoạn
đạp hết hành trình tự do, giai đoạn đạp hết một nửa hành trình và giai đoạn đạp
hết hành trình.
1.2. Phương pháp nhả bàn đạp ly hợp
Khi nhả ly hợp để nối truyền động từ động cơ đến hệ thống truyền lực;
tránh để động cơ chết máy, hay bị rung giật cần phải thực hiện theo trình tự sau:
+ Khoảng 2/3 hành trình đầu nhả nhanh cho đĩa ma sát của ly hợp tiếp với
bánh đà.
56
+ Khoảng 1/3 hành trình sau nhả từ từ để tăng dần mô men quay truyền từ
động cơ đến hệ thống truyền lực.
Chú ý: Khi nhả hết bàn đạp ly hợp phải đặt chân xuống sàn xe, không nên
thường xuyên đặt chân lên bàn đạp để tránh hiện tượng trượt ly hợp
Hình 25. 58. Phương pháp nhả bàn đạp ly hợp
2. THAO TÁC ĐIỀU KHIỂN CHÂN GA
Khi điều khiển ga, đặt 2/3 bàn chân phải lên bàn sàn buồng lái làm điểm
tựa, dùng lực mũi bàn chân điều đạp ga, gót chân tỳ lên khiển bàn đạp ga.
Hình 25. 59. Điều khiển bàn đạp ga
2.1. Điều khiển ga khi khởi động động cơ
Để khởi động động cơ cần tăng ga. Người lái xe dùng mũi bàn chân ấn bàn
đạp ga xuống dưới cho đến khi động cơ hoạt động (nổ). Sau đó giảm ga để động
cơ chạy ở chế độ không tải bằng cách từ từ nhấc mũi bàn chân, lò xo hồi vị sẽ đẩy
bàn đạp ga về vị trí ban đầu.
2.2. Điều khiển ga để xe ô tô khởi hành:
Ô tô đang đỗ có sức ỳ rất lớn, để khởi hành được phải tăng ga để tăng sức kéo.
Nếu tải trọng của xe ô tô hoặc sức cản của mặt đường càng lớn thì ga phải
càng nhiều để động cơ không bị chết.
2.3. Điều khiển ga để thay đổi tốc độ chuyển động của xe ô tô:
- Điều khiển ga để tăng tốc độ chuyển động: Đạp ga từ từ để tốc độ của xe
ô tô tăng dần (Hình 25.60).
57
Hình 25. 60.Điều khiển chân ga để tăng tốc độ xe
- Điều khiển ga để giảm tốc độ chuyển động: Nhà ga từ từ, để tốc độ của xe ô tô
giảm dần (hình 13.61).
Hình 25. 61. Điều khiển ga để tăng tốc độ
- Điều khiển ga để duy trì tốc độ chuyển động: Nhìn đồng hồ tốc độ, điều chỉnh
bàn đạp ga để xe ô tô chạy với tốc độ đều. Nếu giữ nguyên bàn đạp ga, xe ô tô sẽ
chạy lúc nhanh, lúc chậm tùy theo sức cản chuyển động của mặt đường (Hình
25.62)
Hình 25. 62. Điều khiển ga để duy trì tốc độ chuyển động đều
2.4. Điều khiển ga để giảm số
Khi chuyển từ số cao về số thấp, cần tăng ga (vù ga) để đảm bảo đồng tốc
khi gài số, tránh hiện tượng kêu, kẹt hoặc sứt mẻ răng của bánh răng trong hộp
số.
58
Hình 25. 63. Điều khiển ga để giảm số
3. THAO TÁC ĐIỀU KHIỂN CHÂN PHANH
3.1. Đạp bàn đạp phanh
Muốn đạp phanh phải chuyển chân phải từ bàn đạp ga sang bàn đạp phanh.
Khi đạp phanh gấp, dùng mũi bàn chân đạp mạnh vào bàn đạp phanh, gót chân
không để dính xuống sàn xe (Hình 25.64).
Dẫn động phanh ô tô thường có 2 loại chủ yếu: phanh dầu và phanh khí nén.
- Đối với dẫn động phanh khí nén: Từ từ đạp bàn đạp phanh cho đến khi
tốc độ xe ô tô giảm theo ý muốn.
- Đối với dẫn động phanh dầu: Cần đạp phanh hai lần, lần thứ nhất đạp 2/3
hành trình bàn đạp và nhả ra ngay, lần thứ hai đạp hết hành trình bàn đạp.
3.2. Nhả bàn đạp phanh
Sau khi phanh, phải nhanh chóng nhấc chân khỏi bàn đạp phanh chuyển về
bàn đạp ga.
3.3. Điều khiển phanh tay
Phanh tay sử dụng chủ yếu khi dừng, đỗ xe.
Khi có nhu cầu sử dụng phanh tay, dùng lực tay phải kéo cần điều khiển
phanh tay hết hành trình về phía sau.
Hình 25. 64. Đạp bàn đạp phanh
59
Khi không có nhu cầu sử dụng phải nhả phanh tay, dùng lực tay phải bóp
khóa hãm đẩy tay nhanh về phía trước hết hành trình. Nếu khóa hãm bị kẹt cứng
phải kéo phanh tay về phía sau một chút đồng thời bóp khóa hãm.
Hình 25. 65. Điều khiển phanh tay
4. THAO TÁC KHỞI HÀNH
Một trong những vấn đề cơ bản trong kỹ thuật lái xe là khởi hành và dừng
xe. Để khởi hành và dừng xe đúng kỹ thuật cần biết phối hợp nhịp nhàng giữa bàn
đạp ga và bàn đạp ly hợp. Nếu sự phối hợp không tốt thì động cơ dễ bị chế hoặc
bị rung giật.
Khi khởi hành (động cơ đang nổ) cần thực hiện các thao tác theo trình tự sau:
- Kiểm tra an toàn xung quanh xe ô tô.
- Đạp ly hợp hết hành trình.
Hình 25. 66. Đạp hết hành trình bàn đạp ly hợp
- Vào số “1”: vào số chính xác.
- Nhả phanh tay: khi đèn tắt là phanh tay đã nhả hết.
60
Hình 25. 67. Nhả phanh tay
- Kiểm tra lại độ an toàn xung quanh xe, báo hiệu bằng còi, đèn trước khi
xuất phát;
- Tăng ga ở mức đủ để xuất phát;
Hình 25. 68. Tăng ga để xuất phát
- Nhả từ từ đến 1/2 hành trình bàn đạp ly hợp (nhả nửa ly hợp) và giữ trong
khoảng 3 giây, sau đó vừa tăng ga vừa nhả hết ly hợp để cho xe ô tô chạy.
Hình 25. 69. Vừa tăng ga vừa nhả ly hợp
5. THAO TÁC TĂNG, GIẢM SỐ
Khi xe ô tô chuyển động đến đoạn đường tốt, ít có chướng ngại vật thì có thể
tăng số để tăng dần tốc độ chuyển động cho phù hợp với sức cản của mặt đường.
61
5.1. Phương pháp tăng số được thực hiện như sau:
- Đạp bàn đạp ga: đạp mạnh để tăng tốc (lấy đà);
Hình 25. 70. Đạp bàn đạp ga để tăng tốc
- Đạp bàn đạp ly hợp, đồng thời nhả hết bàn đạp ga: nhấc hẳn chân khỏi
bàn đạp ga;
Hình 25. 71. Đạp bàn đạp ly hợp và nhả bàn đạp ga
- Tăng số: Vào các số yêu cầu thao tác nhẹ nhàng;
Hình 25. 72. Tăng số
- Từ từ nhả bàn đạp ly hợp, đồng thời tăng ga.
Hình 25. 73. Nhả bàn đạp ly hợp và tăng ga
62
Chú ý:
- Từ số 1 sang số 2: nhả ly hợp chậm;
- Từ số 2 sang số 3: nhả ly hợp hơi nhanh;
- Từ số 3 sang số 4: nhả ly hợp nhanh;
- Từ số 4 sang số 5: nhả ly hợp nhanh;
- Cần tăng số theo thứ tự từ thấp đến cao.
5.2. Giảm số
Hình 25. 74. Tăng số theo thứ tự số
Khi xe ô tô chuyển động đến đoạn đường xấu, đèo dốc (có sức cản chuyển
động lớn) thì phải giảm số để tăng lực kéo cho xe ô tô. Phương pháp giảm số được
thực hiện như sau:
- Nhả bàn đạp ga, đạp bàn đạp ly hợp: đạp hết hành trình bàn đạp ly hợp,
nhả hết ga.
Hình 25. 75. Nhả bàn đạp ga, đạp bàn đạp ly hợp
- Đưa cần số về số 0;
Tăng ga và về số: Chuyển số dứt khoát;
Từ từ nhả bàn đạp ly hợp và từ từ tăng ga.
Hình 25. 76. Nhả bàn đạp ly hợp và tăng ga
63
6. THAO TÁC DỪNG XE
Khi ô tô đang chạy trên đường, muốn dừng hẳn cần giảm tốc độ bằng cách
đạp phanh và giảm số. Trình tự dừng xe thực hiện như sau:
- Kiểm tra an toàn xung quanh;
- Ra tín hiệu dừng xe: bật xi nhan phải;
Hình 25. 77. Bật xi nhan phải
- Kiểm tra lại an toàn, đặc biệt là phía sau;
Hình 25. 78. Kiểm tra an toàn lại lần nữa
- Nhả bàn đạp ga
Hình 25. 79. Nhả bàn đạp ga
- Đạp phanh và tìm chỗ đỗ xe thích hợp;
64
Hình 25. 80. Đạp phanh tìm chỗ đỗ
- Đạp ly hợp ghìm bàn đạp phanh: khi xe ô tô gần đến chỗ đỗ, cần đạp ly
hợp cho động cơ khỏi tắt, sau đó đạp phanh để cố định xe vào chỗ đỗ;
Hình 25. 81. Đạp ly hợp ghìm bàn đạp phanh
- Kéo chặt tay phanh;
Hình 25. 82. Kéo chặt phanh tay
65
- Cài số: đỗ ở đường bằng và dốc lên thì cài số “1”; đỗ ở đường bằng và
dốc xuống thì cài số lùi;
- Điều chỉnh vô lăng lái cho bánh xe trước hướng vào phía trong;
- Tắt động cơ;
- Nhả ly hợp;
Hình 25. 83. Tắt máy Hình 25. 84. Nhả bàn đạp ly hợp
- Nhả bàn đạp phanh;
- Rút chìa khóa, xuống xe và khóa cửa. Khi cần thiết thì chèn bánh xe.
Hình 25. 85. Nhả bàn đạp phanh Hình 25. 86 Khóa cửa xe
66
CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1. Trình bày phương pháp đạp nhả ly hợp.
Câu 2. Trình bày phương pháp điều khiển chân ga
Câu 3. Trình bày phương pháp điều khiển phanh chân.
Câu 4. Trình bày phương pháp điều khiển phanh tay.
Câu 5. Trình bày thao tác khi khởi hành.
Câu 6. Trình bày phương pháp tăng giảm số
Câu 7. Trình bày thao tác khi dừng xe
67
MĐ 25.05. THỰC HÀNH LÁI LÁI XE ĐI THẲNG
* Giới thiệu
Để đảm bảo an toàn trong quá trình xe hoạt động trên đường, ngoài các yếu
tố như tình trạng kỹ thuật xe, chất lượng đường sá, thời tiết, đòi hỏi người lái xe
phải có phương pháp lái xe đi chính xác trên các loại đường. Để đáp ứng được
yêu cầu trên, đòi hỏi người lái xe phải biết phương pháp căn đường để xác định
được vị trí và đường đi của xe. Ở bài học này chúng ta sẽ tìm hiểu về phương
pháp căn đường để lái xe đi thẳng.
* Mục tiêu
- Nêu được phương pháp lái xe đi thẳng
- Thực hiện được việc lái xe đi thẳng khi không nổ máy và có nổ máy
- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
* Nội dung
1. PHƯƠNG PHÁP CĂN ĐƯỜNG KHI LÁI XE ĐI THẲNG
Để đảm bảo an toàn trong quá trình xe hoạt động trên đường, ngoài các yếu
tố như tình trạng kỹ thuật xe, chất lượng đường sá, thời tiết, đòi hỏi người lái xe
phải có phương pháp lái xe đi chính xác trên các loại đường. Để đáp ứng được
yêu cầu trên, đòi hỏi người lái xe phải biết phương pháp căn đường để xác định
được vị trí và đường đi của xe. Căn đường là phương pháp xác định vị trí và đường
đi của xe trên đường.
1.1. Cơ sở để căn đường.
* Xác định mặt đường: Làm cơ sở để xác định tim đường.
- Đường đã trải nhựa hoặc bê tông: Mặt đường được xác định là toàn bộ phần
được trải nhựa hoặc bê tông tính theo chiều rộng của đường.
- Đường cấp phối: Mặt đường được xác định là toàn bộ cấp phối tính theo
chiều rộng của đường.
* Xác định tim đường: Làm cơ sở để căn đường.
- Mặt đường đã có sẵn vạch kẻ: Trục tim đường đưcợ xác định là vạch kẻ
đường là những vạch dọc đứt quãng ở giữa mặt đường.
- Mặt đường chưa có vạch kẻ: Trục tim đường là đường tưởng tượng do
người lái xe tưởng tượng chia đôi mặt đường làm hai phần bằng nhau.
1.2. Phương pháp chung:
Cách căn đường chủ yêú là căn cứ vào khoảng cách từ vị trí của người ngồi
lái tới một điểm chuẩn trên mặt đường, điểm chuẩn ấy là điểm thuộc đường thẳng
đi qua tim đường.
Trong quá trình xe chuyển động, điểm ấy luôn di chuyển phụ thuộc vào tốc độ và
hướng chuyển động của xe.
68
1.3. Cách xác định vị trí của xe đi trên đường.
- Xe đi ở phần đường bên phải: Điểm căn là vị trí của người lái chiếu xuống
mặt đường, lệch sang bên phải tim đường là xe đang đi sang phần đường bên phải,
nếu vị trí người lái càng cách xa trục tim đường về bên phải thì xe càng đi sang
phần đường bên phải nhiều hơn.
- Xe đi giữa đường: Điểm căn là vị trí của người lái lệch sang bên trái tim
đường và cách bên trái tim đường 35- 45 cm. Nếu người lái thấy vị trí ngồi ngay
sát với tim đường là xe đang đi ở đúng giữa đường.
- Xe đi sang phần đường bên trái: Điểm căn là vị trí của người lái lệch hẳn
sang bên trái tim đường và cách tim đường > 45 cm. Nếu người lái càng cách xa
trục đường về phía bên trái thì xe càng đi sang phần đường bên trái nhiều hơn.
1.4. Cách xác định hướng chuyển động của xe trên đường.
- Xe đi song song với hướng đường: Quỹ đạo vị trí của người lái chiếu xuống
đường tạo thành một đường thẳng song song với hướng đường. Khi đó người lái
chỉ việc giữ tay lái ổn định trong độ rơ cho phép, xe sẽ đi song song với hướng
đường
- Xe đi lệch ra khỏi hướng đường: Quỹ đạo vị trí của người lái chiếu xuống
đường hợp thành với trục tim đường một góc. Khi đó xe có chiều hướng đi ra lề
đường. Người lái xe phải điều chỉnh lại hướng chuyển động của xe bằng cách
chỉnh tay lái cho chuyển động của xe song song với hướng đường, điều chỉnh
xong phải trả lại tay lái để xe chuyển động ổn định theo hướng vừa điều chỉnh.
2. THỰC HÀNH LÁI XE ĐI THẲNG KHI KHÔNG NỔ MÁY
2.1. Giới thiệu kết cấu chung của xe
Xe ô tô cấu thành gồm các phần:
- Phần động cơ: là biến các hoạt động cơ học thành cơ năng, để cung cấp cơ năng
cho các bộ phận cần thiết ở trên xe, như quay bánh xe, quay máy phát điện, máy ép
hơi, bơm nước, bơm dầu...
- Phần gầm: nhận và truyền cơ năng của động cơ, xuống bánh xe đẩy cho xe tiến
hoặc lùi.
- Phần điện: biến cơ năng thành điện năng, của máy phát và biến hóa năng thành
điện năng của bình điện, để ccung cấp điện cho các thiết bị.
- Các thiết bị phụ trợ khác: hệ thống nâng hạ thủy lực, hệ thống tời kéo, hệ thống
điều hòa.....
Các phần được liên kết với nhau tạo thành hình dáng của xe.
2.2. Hướng dẫn sử dụng các thiết bị bên ngoài và bên trong buồng lái
* Các thiết bị được bố trí bên ngoài của xe:
69
- Xe ô tô được trang bị 02 biển số được lắp ở phía trước và phía sau;
- Phía trước xe được bố trí đèn chiếu sáng dùng 02 nấc chiếu xa và chiếu gần, có
đèn chiếu sáng màu vàng để sử dụng khi đi sương mù và trời mưa;
- Có đèn báo hiệu xin đường;
- Có đèn báo hiệu kích thước;
- Có đèn soi biển số; đèn phanh;
- Phía trước hai bên buồng lái trang bị 02 gương phản chiếu phía sau;
- Phía trước kính chắn gió có gạt mưa được điều khiển bằng hơi hoặc bằng điện;
- Các lốp xe được cấu tạo thích hợp với xe;
- Hình dáng xe được thiết kế hài hòa và được bắt nối chắc chắn.
2.3. Hướng dẫn sử dụng các thiết bị bên trong buồng lái:
* Vô lăng lái:
Để người lái xe điều khiển xe đi đúng hướng, khi điều khiển, người lái xe phải
nắm hai tay chắc chắn vào vô lăng lái và linh hoạt khi điều khiển.
* Núm còi:
Được bố trí ở tâm vô lăng để người lái xe dễ dàng sử dụng, khi sử dụng người
lái xe ấn ngón tay vào núm còi dứt khoát, để còi phát ra âm thanh gọn theo tín hiệu 02
ngắn 01 dài(tít, tít, ti..t...)
* Khóa điện:
- Bố trí nơi thuận tiện trong buồng lái để người lái xe dễ sử dụng.
- Khi sử dụng người lái xe quay chìa khóa thuận chiều kim đồng hồ, nấc thứ
nhất đóng mạch điện hệ thống đánh lửa động cơ xăng, mạch điện cho đồng hồ có điều
khiển bằng điện, quay nấc thứ hai là đóng mạch điệnkhởi động động cơ.
* Công tắc đèn:
Dùng để bật hoặc tắt các loại đèn.
* Phanh tay:
Dùng để giữ cho xe đứng yên ở độ dốc nhất định hoặc hỗ trợ cho phanh chân
khi cần thiết.
* Cần số:
Khi điều khiển cần số phải nắm núm cần số chắc chắn trong lòng bàn tay
* Công tắc gạt mưa:
- Công tắc thường có 04 nấc để sử dụng trong nhiều điều kiện môi trường khác
nhau.
* Các loại khóa và công tắc khác;
* Bàn đạp ly hợp:
Khi đạp là cắt động lực của động cơ và hộp số , nên khi đạp phải dùng mũi
bàn chân trái đạp phải đảm bảo nhanh và dứt khoát
Khi nhả bàn đạp ly hợp phải nhả từ từ để nối động lực từ động cơ đến hệ thống truyền
lực.
70
* Phanh chân:
Khi phanh dùng mũi bàn chân phải đạp, đảm bảo lực đạp lớn, nhanh và dứt
khoát.
* Bàn đạp ga:
Khi điều khiển bàn đạp ga, đặt 2/3 bàn chân phải lên bàn đạp ga, gót chân
tuỳ lên sàn buồng lái làm điểm tựa, dùng lực mũi bàn chân điều khiển bàn đạp ga.
2.4. Thao tác lên xuống xe và tư thế ngồi lái:
* Lên xe:
Hình 25. 87. Thao tác lên xe ô tô
- Kiểm tra an toàn: Trước khi lên xe ô tô, người lái xe cần quan sát tình
trạng giao thông xung quanh, nếu thấy không có trở ngại, đặc biệt là phía sau thì
mới mở cửa xe ở mức vừa đủ để người mình vào;
- Lên xe: Khi lên xe, nắm tay vào thành cửa, đưa chân phải vào trước, xoay
người ngồi vào ghế lái rồi đưa chân trái vào. Đặt bàn chân phải dưới bàn đạp ga
và chân trái dưới bàn đạp côn;
- Đóng cửa: Từ từ khép cửa lại, đến khi khe hở còn nhỏ thì đóng mạnh cho
cửa thật khít;
- Cài chốt khóa cửa: Đóng chốt cửa để đề phòng tai nạn.
* Xuống xe:
Hình 25. 88. Thao tác khi xuống xe ô tô
- Kiểm tra an toàn: Trước khi xuống xe ô tô cần thực hiện các động tác đỗ
xe an toàn như tắt động cơ, kéo phanh tay,rồi quan sát tình hình giao thông
xung quanh xe ô tô;
- Mở cửa xe ô tô: Mở chốt khóa cửa, mở hé cánh cửa, dừng lại một lát để
báo tín hiệu xuống xe cho các phương tiện khác biết, quan sát lại tình hình giao
thông phía sau rồi mở cửa ở mức cần thiết để ra khỏi xe ô tô;
71
- Xuống xe ô tô: Tay trái giữ nguyên vị trí cửa đã mở, đưa chân trái xuống
trước và mau chóng xoay người ra khỏi xe ô tô;
- Đóng cửa: Từ từ khép cửa, khi còn khoảng cách 10cm thì đóng mạnh cho
cửa khít hẳn;
- Khóa cửa: Cần rèn thói quen khóa cửa để đề phòng trường hợp chìa khóa
vẫn cắm trong ổ mà cửa đã đóng.
* Tư thế ngồi lái và phương pháp lấy, trả lái
Hình 25. 89. Tư thế ngồi lái và phương pháp lấy, trả lái
Chân đạp hết hành trình các bàn đạp ly hợp phanh và ga mà đầu gối vẫn hơi
chùng 2/3 lưng tựa nhẹ đệm lái
Có tư thế ngồi thoải mái, ổn định, hai tay cầm vô lăng, mắt nhìn thẳng phía
trước, hai chân mở tự nhiên. Sử dụng quần áo phù hợp không ảnh hưởng đến các thao
tác lái xe.
Hình 25. 90. Cách cầm vô lăng đúng kỹ thuật
Để dễ điều khiển hướng chuyển động của xe ô tô, người lái xe cần cầm vô
lăng lái đúng kỹ thuật.
72
Nếu coi vô lăng lái như một chiếc đồng hồ thì tay trái nắm vào vị trí từ (9-
10) giờ, tay phải nắm vào vị trí từ (2- 4) giờ, bốn ngón tay ôm vào vành vô lăng
lái, ngón tay cái đặt dọc theo vàng vô lăng lái.
Yêu cầu : Vai và tay thả lỏng tự nhiên, đây là tư thế thuận lợi để lái xe lâu
không mệt mỏi và dễ thực hiện các thao tác khác.
Khi muốn cho xe ô tô chuyển sang hướng nào thì phải quay vô lăng lái sang
hướng đó (cả tiến lẫn lùi). Mức độ quay vô lăng lái phụ thuộc vào mức yêu cầu
chuyển hướng.
Khi xe ô tô đã chuyển hướng xong, phải trả lái kịp thời để ổn định hướng
chuyển động mới.
Muốn quay vô lăng lái về phía bên phải thì tay phải kéo, tay trái đẩy theo
chiều kim đồng hồ (Hình 25.91.1). Khi tay phải đã chạm vào sườn, nếu muốn lấy
lái tiếp thì vuốt tay phải xuống dưới (Hình 25.91.2); đồng thời rời vô lăng lái để
nắm vào vị trí (9-11) giờ (Hình 25.91.3). Tay trái tiếp tục đẩy cành vô lăng lái
xuống dưới (Vị trí 5-6 giờ) (Hình 25.91.4); đồng thời rời tay trái nắm vào vị trí
(9-10) giờ (Hình 25.91.5).
Muốn quay vô lăng lái về bên trái thì tay trái kéo, tay phải đẩy ngược chiều
kim đồng hồ. Khi tay trái đã chạm sườn, nếu muốn lấy lái tiếp thì vuốt tay trái
xuống dưới (Vị trí 6-7 giờ), đồng thời rời vô lăng lái để nắm vào vị trí (1-3)
giờ. Tay phải tiếp tục đẩy vành vô lăng lái xuống dưới vị trí (6-7 giờ), rời tay phải
nắm vào vị trí (1-3) giờ.
Khi vào vòng gấp cần lấy nhiều lái thì các động tác lại lặp lại như trên
Hình 25. 91. Phương pháp điều khiển vô lăng lái
2.5. Quy trình khởi hành và dừng xe
* Khi khởi hành:
- Giới thiệu vị trí của một số loại số xe ô tô
73
Hình 25. 92. Vị trí số của một số loại xe ô tô
Người lái xe phải thuộc vị trí cửa số của xe oto băng phương pháp tự luyện ghi
nhớ. một trong những vấn đề cơ bản trong kỹ thuật lái xe là khởi hành và dừng xe.
Để khởi hành và dừng xe đúng kỹ thuật cần biết phối hợp nhịp nhàng giữa bàn
đạp ga và bàn đạp ly hợp. Nếu sự phối hợp không tốt thì động cơ dễ bị chế hoặc
bị rung giật.
Khi khởi hành (động cơ đang nổ) cần thực hiện các thao tác theo trình tự sau:
- Kiểm tra an toàn xung quanh xe ô tô;
- Đạp ly hợp hết hành trình;
- Vào số “1”: vào số chính xác
- Nhả phanh tay: khi đèn tắt là phanh tay đã nhả hết;
- Kiểm tra lại độ an toàn xung quanh xe, báo hiệu bằng còi, đèn trước khi
xuất phát;
- Tăng ga ở mức đủ để xuất phát;
- Nhả từ từ đến 1/2 hành trình bàn đạp ly hợp (nhả nửa ly hợp) và giữ trong
khoảng 3 giây, sau đó vừa tăng ga vừa nhả hết ly hợp để cho xe ô tô chạy.
2.6. Phương pháp dừng xe:
Khi ô tô đang chạy trên đường, muốn dừng hẳn cần giảm tốc độ bằng cách
đạp phanh và giảm số. Trình tự dừng xe thực hiện như sau:
- Kiểm tra an toàn xung quanh;
- Ra tín hiệu dừng xe: bật xi nhan phải;
- Kiểm tra lại an toàn, đặc biệt là phía sau;
- Nhả bàn đạp ga;
- Đạp phanh và tìm chỗ đỗ xe thích hợp;
- Đạp ly hợp ghìm bàn đạp phanh: khi xe ô tô gần đến chỗ đỗ, cần đạp ly hợp
cho động cơ khỏi tắt, sau đó đạp phanh để cố định xe vào chỗ đỗ;
- Kéo chặt tay phanh;
- Cài số: đỗ ở đường bằng và dốc lên thì cài số “1”; đỗ ở đường bằng và
dốc xuống thì cài số lùi;
74
- Điều chỉnh vô lăng lái cho bánh xe trước hướng vào phía trong;
- Tắt động cơ;
- Nhả ly hợp;
- Nhả bàn đạp phanh;
- Rút chìa khóa, xuống xe và khóa cửa. Khi cần thiết thì chèn bánh xe.
2.7. Quy trình đổi số:
* Thao tác tăng số:
Khi xe ô tô chuyển động đến đoạn đường tốt, ít có chướng ngại vật thì có thể
tăng số để tăng dần tốc độ chuyển động cho phù hợp với sức cản của mặt đường.
Phương pháp tăng số được thực hiện như sau:
- Đạp bàn đạp ga: đạp mạnh để tăng tốc (lấy đà);
Hình 25. 93. Đạp bàn đạp ga để tăng tốc
- Đạp bàn đạp ly hợp, đồng thời nhả hết bàn đạp ga: nhấc hẳn chân khỏi
bàn đạp ga;
Hình 25. 94. Đạp bàn đạp ly hợp và nhả bàn đạp ga
- Tăng số: Vào các số yêu cầu thao tác nhẹ nhàng;
Hình 25. 95. Thao tác vào số
- Từ từ nhả bàn đạp ly hợp, đồng thời tăng ga.
75
Chú ý:
Hình 25. 96. Nhả bàn đạp ly hợp và tăng ga
- Từ số 1 sang số 2: nhả ly hợp chậm;
- Từ số 2 sang số 3: nhả ly hợp hơi nhanh;
- Từ số 3 sang số 4: nhả ly hợp nhanh;
- Từ số 4 sang số 5: nhả ly hợp nhanh;
- Cần tăng số theo thứ tự từ thấp đến cao.
* Giảm số:
Hình 25. 97. Tăng số theo thứ tự số
Khi xe ô tô chuyển động đến đoạn đường xấu, đèo dốc (có sức cản chuyển
động lớn) thì phải giảm số để tăng lực kéo cho xe ô tô. Phương pháp giảm số được
thực hiện như sau:
- Nhả bàn đạp ga, đạp bàn đạp ly hợp: đạp hết hành trình bàn đạp ly hợp,
nhả hết ga.
Hình 25. 98. Nhả bàn đạp ga, đạp bàn đạp ly hợp
- Đưa cần số về số 0;
76
- Tăng ga và về số: Chuyển số dứt khoát;
- Từ từ nhả bàn đạp ly hợp và từ từ tăng ga.
Chú ý:
Hình 25. 99. Nhả bàn đạp ly hợp và tăng ga
- Cần giảm số theo thứ tự từ số cao đến số thấp;
- Thời điểm giảm số phù hợp là khi thấy động cơ hoạt động yếu đi (do tốc
độ và số không phù hợp).
3. THỰC HÀNH LÁI XE ĐI THẲNG KHI CÓ NỔ MÁY
3.1. Thực hành quy trình khởi động động cơ
* Công việc kiểm tra trước khi khởi động. Trước khi đưa xe ô tô ra khỏi chỗ đỗ,
người lái xe phải kiểm tra đầy đủ các nội dung sau:
- Các nội dung kiểm tra trước khi khởi động động cơ;
- Áp suất hơi lốp, độ mòn hoa lớp và độ bền của lốp;
- Sự rò rỉ của dầu, nước hoặc các loại chất lỏng khác;
- Sự hoạt động của các cửa kính, gương chiếu hậu và các loại đèn chiếu sáng;
- Độ an toàn của khu vực phía trước, phía sau, hai bên thành và dưới gầm
xe (không có chướng ngại vật hoặc người đi bộ,)
* Khởi động động cơ:
Trình tự khởi động động cơ được thực hiện như sau:
- Kéo chặt phanh tay để giữ ô tô đứng yên;
- Đạp hết hành trình bàn đạp ly hợp
- Đưa cần số về vị trí số 0 (số mo);
- Đạp phanh để kiểm tra sự làm việc của hệ thống phanh;
- Đạp và giữ bàn đạp ga ở 1/3 hành trình đối với động cơ xăng và hết hành
trình đối với động cơ Diesel
- Vặn chìa khóa điện đến vị trí khởi động (START), khi động cơ đã nổ
(nghe bằng tai hoặc động cơ nổ thì đèn khởi động tắt) lập tức buông tay chìa khóa
sẽ tự trở về vị trí cấp điện (ON).
77
Chú ý:
- Mỗi lần khởi động không được quá 5 giây, sau ba lần khởi động mà động
cơ không nổ thì phải dừng lại để kiểm tra hệ thống nhiên liệu và hệ thống đánh
lửa sau đó mới tiếp tục khởi động.
- Nếu vừa xoay chìa khóa khởi động vừa đạp ga nhiều lần thì động cơ càng
khó nổ.
- Nếu động cơ đã nổ mà tiếp tục xoay chìa khóa thì dễ hỏng máy khởi động.
Cách khởi động động cơ Diesel:
- Xoay chìa khóa đến vị trí cấp điện “ON”: đèn dư nhiệt bật sáng;
- Đợi khi đèn dư nhiệt tắt, xoay chìa khóa sang nấc khởi động “START”
3.2. Kết hợp nghe tiếng máy khi đổi số
- Tăng số.
- Giảm số.
- Những sai hỏng thường gặp.
78
CÂU HỎI ÔN TẬP
Câu 1. Trình bày phương pháp căn đường khi xe đi thẳng.
Câu 2. Trình bày phương pháp xác định vị trí và hướng chuyển động của xe trên
đường.
Câu 3. Trình bày kết cấu chung của xe ô tô, phân tích nhiệm vụ của các thiết bị bên
ngoài và bên trong buồng lái
Câu 4. Trình bày thao tác lên xuống xe và tư thế ngồi lái.
Câu 5. Trình bày phương pháp khởi hành xe ô tô.
Câu 6. Trình bày phương pháp dừng xe ô tô.
Câu 7. Trình bày quy trình đổi số.
Câu 8. Trình bày quy trình khởi động động cơ ô tô.
79
MĐ 25.06. THỰC HÀNH LÁI LÁI XE RẼ VÀ QUAY ĐẦU
* Giới thiệu:
Để đảm bảo an toàn trong quá trình xe hoạt động trên đường, ngoài các yếu
tố như tình trạng kỹ thuật xe, chất lượng đường sá, thời tiết, đòi hỏi người lái xe
phải có phương pháp lái xe đi chính xác trên các loại đường. Để đáp ứng được
yêu cầu trên, đòi hỏi người lái xe phải biết phương pháp căn đường để xác định
được vị trí và đường đi của xe. Căn đường là phương pháp xác định vị trí và đường
đi của xe trên đường.
* Mục tiêu
- Nêu được phương pháp lái xe rẽ và quay đầu
- Thực hiện được việc lái xe rẽ và quay đầu khi không nổ máy và có nổ máy
- Rèn luyện tính kỷ luật, cẩn thận, tỉ mỉ của học viên.
Nội dung
1. PHƯƠNG PHÁP CĂN ĐƯỜNG KHI RẼ VÀ QUAY ĐẦU
Để đảm bảo an toàn trong quá trình xe hoạt động trên đường, ngoài các yếu
tố như tình trạng kỹ thuật xe, chất lượng đường sá, thời tiết, đòi hỏi người lái xe
phải có phương pháp lái xe đi chính xác trên các loại đường. Để đáp ứng được
yêu cầu trên, đòi hỏi người lái xe phải biết phương pháp căn đường để xác định
được vị trí và đường đi của xe. Căn đường là phương pháp xác định vị trí và đường
đi của xe trên đường.
1.1. Cơ sở để căn đường
* Xác định mặt đường: Làm cơ sở để xác định tim đường.
- Đường đã trải nhựa hoặc bê tông: Mặt đường được xác định là toàn bộ
phần được trải nhựa hoặc bê tông tính theo chiều rộng của đường.
- Đường cấp phối: Mặt đường được xác định là toàn bộ cấp phối tính theo
chiều rộng của đường.
* Xác định tim đường: Làm cơ sở để căn đường.
- Mặt đường đã có sẵn vạch kẻ: Trục tim đường đưcợ xác định là vạch kẻ
đường là những vạch dọc đứt quãng ở giữa mặt đường.
- Mặt đường chưa có vạch kẻ: Trục tim đường là đường tưởng tượng do
người lái xe tưởng tượng chia đôi mặt đường làm hai phần bằng nhau.
1.2. Phương pháp chung
Cách căn đường chủ yêú là căn cứ vào khoảng cách từ vị trí của người ngồi
lái tới một điểm chuẩn trên mặt đường, điểm chuẩn ấy là điểm thuộc đường thẳng
đi qua tim đường. Trong quá trình xe chuyển động, điểm ấy luôn di chuyển phụ
thuộc vào tốc độ và hướng chuyển động của xe.
80
1.3. Cách xác định vị trí của xe đi trên đường
- Xe đi ở phần đường bên phải: Điểm căn là vị trí của người lái chiếu xuống
mặt đường, lệch sang bên phải tim đường là xe đang đi sang phần đường bên phải,
nếu vị trí người lái càng cách xa trục tim đường về bên phải thì xe càng đi sang
phần đường bên phải nhiều hơn.
- Xe đi giữa đường: Điểm căn là vị trí của người lái lệch sang bên trái tim
đường và cách bên trái tim đường 35- 45 cm. Nếu người lái thấy vị trí ngồi ngay
sát với tim đường là xe đang đi ở đúng giữa đường.
- Xe đi sang phần đường bên trái: Điểm căn là vị trí của người lái lệch hẳn
sang bên trái tim đường và cách tim đường > 45 cm. Nếu người lái càng cách xa
trục đường về phía bên trái thì xe càng đi sang phần đường bên trái nhiều hơn.
1.4. Cách xác định hướng chuyển động của xe trên đường.
- Xe đi song song với hướng đường: Quỹ đạo vị trí của người lái chiếu
xuống đường tạo thành một đường thẳng song song với hướng đường. Khi đó
người lái chỉ việc giữ tay lái ổn định trong độ rơ cho p
Các file đính kèm theo tài liệu này:
giao_trinh_ky_thuat_lai_xe_o_to.pdf