Phần mở đầu
Trước xu thế toàn cầu hoá và hội nhấp kinh tế quốc tế, nước ta phải tiến hành đổi mới và mở cửa nền kinh tế thì mới có thể tránh tụt hậu xa hơn về kinh tế. Trong quá trình đó chúng ta cần phải có một lực lượng nào đó để dẫn dắt nền kinh tế đi theo đúng hướng và đạt được những mục tiêu mà Đảng và Nhà nước ta đã đặt ra, giúp chúng ta hoà nhập mà không hoà tan trong bối cảnh nền kinh tế thế giới hiện nay. Lực lượng đó chính là đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế, họ có một vai trò rất quan
29 trang |
Chia sẻ: huyen82 | Lượt xem: 1358 | Lượt tải: 0
Tóm tắt tài liệu Đào tạo cán bộ quản lý kinh tế, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
trọng trong quá trình phát triển kinh tế của đất nước. Nhưng hiện nay ở nước ta vẫn chưa xây dựng được một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế giỏi về trình độ và năng lực chuyên môn và đủ về số lượng, muốn khắc phục được tình trạng đó chúng ta phải có sự tác động vào công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế. Do đó làm thế nào nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế là một vấn đề rất cấp thiết hiện nay.
Đề án môn học của em: “Nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nước ta hiện nay” với mục đích tìm hiểu về công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nước ta hiện nay. Trên cơ sở đó em xin phép đưa ra một số giải pháp góp phần nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nước ta hiện nay.
Để làm rõ được các vấn đề trong việc đào tạo và bồi dưỡng, em đã sử dụng rất nhiều các tài liệu như sách, giáo trình, thành quả nghiên cứu của các thầy trong trường. Bên cạnh đó em còn thu thập thông tin từ các nguồn khác như báo, tạp chí...
Đề án này bao gồm một số nội dung sau:
Chương I: Những vấn đề lý luận cơ bản về chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Chương II: Thực trạng công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nước ta hiện nay.
Chương III : Một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Cuối cùng em xin chân thành cảm ơn PGS.TS Mai Văn Bưu đã giúp đỡ em rất nhiều trong việc nghiên cứu và hoàn thiên đề tài này.
Chương I
Những lý luận cơ bản về chất lượng
Công tác đào tạo và bồi dưỡng
cán bộ quản lý kinh tế
Khái niệm và vai trò của cán bộ quản lý kinh tế.
Khái niệm về cán bộ quản lý kinh tế.
ở mỗi quốc gia khác nhau thì việc xây dựng đội ngũ cán bộ công chức là hoàn toàn khác nhau. ở nước ta, theo pháp lệnh cán bộ công chức được ban hành ngày 9/3/1998 thì cán bộ công chức là những người có Quốc tịch Việt Nam, trong biên chế, làm việc theo chế độ ngạch bậc, được hưởng lương từ ngân sách Nhà nước theo luật định. Các tiêu chí để xác định cán bộ công chức ở Việt Nam hiện nay (4-tr128)
:
Là công dân Việt Nam.
Được tuyển dụng, bổ nhiệm hoặc bầu cử vào làm việc trong biên chế chính thức của bộ máy Nhà nước, tổ chức chính trị-xã hội.
Được xếp vào một ngạch trong hệ thống ngạch bậc của công chức do Nhà nước qui định.
Được hưởng lương từ ngân sách nhà nước.
Đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế là một bộ phận của cán bộ, công chức. Từ sau đại hội Đảng toàn quốc làn thứ VI(1986), nước ta đang chuyển dần từ nền kinh tế kế hoạch hoá sang nền kinh tế thị trường. Trong nền kinh tế thị trường vai trò của bộ phận này ngày càng quan trọng, nó đòi hỏi chúng ta phải xây dựng được đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế thích hợp với nó. Theo cách hiểu ngày nay, cán bộ quản lý kinh tế là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong đội ngũ cán bộ, công chức nói chung. Họ là những người làm việc trong lĩnh vực quản lý kinh tế, trong các cơ quan quản lý Nhà nước về kinh tế, tham gia hoạch định chính sách kinh tế và thực hiện việc quản lý của Nhà nước đối với các hoạt động kinh tế trên phạm vi toàn quốc hoặc trong từng vùng hay lĩnh vực cụ thể.
Cán bộ, công chức nói chung và cán bộ quản lý kinh tế nó riêng cần phải được đào tạo và bồi dưỡng một cách thường xuyên, liên tục. Đối với mỗi loại cán bộ, công chức lại có một nội dung đào tạo khác nhau, theo đó sẽ có nội dung về chất lượng đào tạo khác nhau. Đối với cán bộ quản lý kinh tế thì chất lượng đào tạo dao gồm hai nội dung chính, đó là trình độ, năng lực chuyên môn và phẩm chất đạo đức chính trị.
Trình độ và năng lực chuyên môn của người cán bộ quản lý kinh tế sẽ giúp cho họ có kiến thức để giải quyết công việc, phối hợp hoạt động của các nhân viên cấp dưới; đó là sự hiểu biết chung về xu hướng phát triển của xã hội và thời đại. Trình độ hiểu biết sẽ mở mang tầm nhận thức hướng về hiện đại hoá, hướng ra thế giới, hướng tới tương lai cho các cán bộ quản lý kinh tế. Đó còn là năg lực phân tiách vấn đề; khái quát các vấn đề kinh tế, chính trị, xã hội để có những giải pháp cho mọi vấn đề của đất nước được đặt ra. Người cán bộ quản lý kinh tế cũng cần phải thành thạo nghiệp vụ, chuyên môn, kỹ thuật và có kinh nghiệm công tác vững vàng. Một người cán bộ quản lý kinh tế giỏi còn phải có năg lực quản lý bao gồm năng lực thực tế về phân tích tình huống, năng lực quyết sách và giải quyết các vấn đề, năng lực tổ chức và chỉ huy, năng lực kí kết và phối hợp hoạt động.Trình độ và năng lực chuyên môn của cán bộ quản lý kinh tế được đánh giá chủ yếu qua các chỉ tiêu về bậc học, học vị của họ, ngạch, bậc công chức và họ được đào tạo dưới hình thức nào...Ngoài ra còn có thể được đánh giá thông qua các chỉ tiêu khác như thâm niên công tác, vị trí công tác mà người đó đã từng nắm giữ, khả năng thành thạo công việc, cách giao việc và sử dụng nhân viên trong quá trình thực hiện quản lý.
Phẩm chất đạo đức chính trị nói lên khả năng làm việc với con người và uy tín của người cán bộ quản lý kinh tế trong tổ chức, nó giúp người cán bộ quản lý kinh tế dễ dàng hơn trong việc hướng tới mục tiêu của tổ chức. Đó là ý thức chính trị, trình độ chính trị, ý thức tuân thủ luật pháp và các quy tắc điều lệ trong tổ chức của người cán bộ quản lý kinh tế. Cùng với những tư tưởng, quan điểm chính trị trên là đạo đức của bản thân những người cán bộ quản lý kinh tế: trung thực, cần mẫn, nhân hậu, có tinh thần trách nhiệm cao...Tất cả những điều đó sẽ tạo ra uy tín cho người cán bộ quản lý kinh tế.
Vai trò của cán bộ quản lý kinh tế.
Mọi cán bộ, công chức trong bộ máy nhà nước ù ở vị trí nào đi chăng nữa thì cũng đều có những vai trò nhất định đối với sự thành công hay thất bại của công cuộc xây dựng và phát triển kinh tế đất nước vì đây là nguồn lực giúp khai thông và sử dụng các nguồn lực khác nhau của đất nước. Trong đó nổi lên vai trò của các cán bộ quản lý kinh tế, đặc biệt là trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đã trở thành mộtlực lượng quan trọng trong hệ thống các cơ quan quản lý Nhà nước về kinh tế cũng như trong toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Vai trò của họ là:
Thứ nhất, các cán bộ quản lý kinh tế đặc biệt là các cán bộ cấp cao và các chuyên gia là những người tham gia vào quá trình hoạch định đường lối, chiến lược, định hướng, chính sách phát triển kinh tế; xây dựng nên cơ chế và thể chế quản lý kinh tế của đất nước. Các cán bộ quản lý kinh tế cùng với Nhà nước thiết lập những khuôn khổ chung cho thị trường hoạt động như hệ thống pháp luật, các chính sách kinh tế...để góp phần khắc phục các khuyết tật của thị trường và giúp cho thị trường hoạt động có hiệu quả hơn. Họ còn giúp Nhà nước xây đúng đắn dựng đường lối, chiến lược phát triển kinh tế trong từng giai đoạn, từng ngành, từng lĩnh vực và từng địa phương, do đó đảm bảo công bằng xã hội và phát triển toàn diện nền kinh tế. Hơn thế nữa, họ còn là những người quyết định tổ chức bộ máy quản lý Nhà nước về kinh tế và lựa chọn cán bộ để thực hiện có hiệu quả những nhiệm vụ quản lý và tạo ra môi trường kinh doanh thuận lợi trong thời kỳ đổi mới, đẩy mạnh công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Thứ hai, các cán bộ quản lý kinh tế là những người biến chủ trương, đường lối, chiến lược, chính sách, kế hoạch và các dự án phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước thành hiện thực. Họ sử dụng quyền lực Nhà nước để thực hiện nhiệm vụ quản lý và điều hành các hoạt động của nền kinh tế theo nguyên tắc tập trung dân chủ trong quá trình phát triển kinh tế đất nước và quản lý kinh tế ở phạm vi cả nước hay từng ngành, từng lĩnh vực, từng địa phương cụ thể. Dựa trên cơ sở các chủ trương, đường lôi, chiến lược...phát triển kinh tế mà Nhà nước đưa ra, các cán bộ quản lý kinh tế thực hiện việc phối hợp các quá trình quản lý kinh tế để điều chỉnh kịp thời những mất cân đối, nhãng mâu thuẫn phát sinh giúp cho toàn bộ nền kinh tế vận hành đúng hướng và đạt được những mục tiêu đặt ra.
Thứ ba, các cán bộ quản lý kinh tế là người có thể thu thập được nhưngc nguyện vọng chính đáng và hợp lý của nhân dân, là cầu nối giũa Nhà nước với nhân dân và các tổ chức kinh tế. Công việc của họ gắn liền với cuộc sống của nhân dân, đôi khi họ phải làm việc trực tiếp với nhân dân để tìm hiểu mức sống của nhân dân và cả nguyện vọng của họ đối với Nhà nước. Trên cơ sở đó Nhà nước cùng các cán bộ quản lý kinh tế tìm ra các giải pháp, chính sách thích hợp để phát triển kinh tế và cải thiện đời sống nhân dân.
Thứ tư, các cán bộ quản lý kinh tế giúp Nhà nước có thể sử dụng và khai thác có hiệu quả nhất các nguồn lực và cơ hội quốc gia. Trong quá trình vạch ra chủ trương, đường lối phát triển kinh tế trong cả ngắn hạn và dài hạn, họ có khả năng đưa ra các phương án tối ưu nhằm sử dụng có hiệu quả nhất các nguồn lực xã hội như tài nguyên thiên nhiên, nguồn lao động...Trong quá trình thực hiện công việc quản lý Nhà nước đối với nền kinh tế, các cán bộ quản lý kinh tế chính là những người phát hiện ra những cơ hội và thách thức của đất nước trong tình hình mới. Trên cơ sở đó, họ cùng Nhà nước tìm ra những việclà cụ thể nhằm hạn chế những nguy cơ thách thức và nắm bắt những cơ hội để phát triển đất nước.
Chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Khái niệm chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
ở bất kỳ một quốc gia nào giáo dục-đào tạo luôn là con đường cơ bản để có một nguồn nhân lực đáp ứng được các yêu cầu của sự phát triển kinh tế xã hội. Giáo dục và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế cũng vậy, nó không chỉ bao gồm sự nghiệp giáo dục đào tạo nói chung vì đào tạo ở đây không chỉ đơn thuần đào tạo về chuyên môn mà còn giáo dục về chính trị, đạo đức, ý thức trách nhiệm, tác phong công tác, vai trò và vị trí của người cán bộ quản lý kinh tế trong bộ máy nhà nước.
Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế phản ánh cùng một mục đích là trang bị kiến thức cho họ. Nhưng đào tạo là quá trình truyền thụ kiến thức mới để người cán bộ quản lý kinh tế có một trình độ cao hơn. Còn bồi dưỡng là quá trình hoạt động làm tăng thêm những kiến thức đòi hỏi với những người mà họ đang giữ một chức vụ nhất định. Tóm lại, đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế là các hoạt động nhằm nâng cao năng lực cho cán bộ quản lý kinh tế trong việc đóng góp vào hoạt động của các cơ quan quản lý Nhà nước.
Trong công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế thì việc làm sao để đào tạo và bồi dưỡng có chất lượng cao lại là một vấn đề nan giải. Chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế thể hiện ở trình độ, khả năng thực hiện các công việc tương ứng với thời gian và bằng cấp mà các cán bộ quản lý kinh tế nhận được.
Vai trò chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế có vai trò rất quan trọng trong sự nghiệp phát triển kinh tế của mọi quốc gia:
Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế nhằm phục vụ cho sự nghiệp đổi mới của đất nước vì đây là một bộ phận đặc biệt quan trọng trong lực lượng cán bộ công chức. Mọi đường lối, chủ trương, chính sách... phát triển kinh tế của Đảng và Nhà nước đều được các cơ quan quản lý Nhà nước về kinh tế thực hiện với lực lượng cơ bản là đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế. Trước đây nước ta đã tồn tại khá lâu theo cơ chế quản lý tập trung, quan liêu, bao cấp; nhưng ngày nay cơ chế đó không còn phù hợp nữa nên việc chuyển đổi cơ chế quản lý kinh tế là một yêu cầu cấp thiết có tính sống còn nhằm tạo ra bước phát triểm mới cho đất nước. Trước sự đổi mới như vậy, nếu chúng ta có một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế được đào tạo và bồi dưỡng có chất lượng cao thì sẽ không bị lúng túng khi vận hành cơ chế kinh tế mới, sẽ giải quyết được rất nhiều vấn đề nảy sinh khi chuyển sang cơ chế kinh tế mới.
Trước xu hướng toàn cầu hoá, khu vực hoá và hội nhập kinh tế thì chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế cao sẽ tạo ra một đội ngũ cán bộ cán bộ quản lý kinh tế giỏi. Họ sẽ giúp đất nước nắm bắt được các cơ hội do toàn cầu hoá, khu vực hoá và hội nhập kinh tế mang tới một cách nhanh chóng; đồng thời cúng giúp hạn chế được những rủi ro thách thức. Trong quá trình hội nhập kinh tế, mọi quốc gia đều phải mở cửa nền kinh tế, đa dạng hoá, đa phương hoá các quan hệ kinh tế đối ngoại trên nguyên tắc giữ vững độc lập chủ quyền, bình đẳng, cùng có lợi, thu hút các nguồn lực bên ngoài để phát huy lợi thế và nguồn lực bên trong. Không chỉ thế, khi tiến hành hợp tác kinh tế quốc tế, do mới tiếp cận với nền kinh tế thế giới trong một thời gian chưa phải là dài nên chúng ta không thể hiểu hết “luật chơi” của nền kinh tế thị trường cũng như các thông lệ quốc tế khi tham gia hợp tác với nước ngoài, vì vậy chúng ta sẽ mắc phải không ít những va vấp, hạn chế và sẽ phải chịu không ít những thua thiệt nếu như chúng ta không có một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế giỏi, chất lượng cao. Điều đó nói lên rằng việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế có vai trò rất quan trọng trong bối cảnh toàn cầu hoá, khu vực hoá và hội nhập kinh tế của nước ta hiện nay.
Ngày nay, các cuộc cách mạng khoa học và công nghệ đang diễn ra hết sức mạnh mẽ, vì vậy sự phát triển của tất cả các nước trên thế giới nói chung và của nước ta nói riêng tất yếu phải gắn công nghiệp hoá với hiện đại hoá, phải gắn liền với tiến bộ của khoa học-công nghệ và trình độ tổ chức quản lý ngày càng cao. Để tiếp thu được những thành tựu của tiến bộ khoa học-công nghệ và trình độ tổ chức quản lý cao đó thì chúng ta phải có một đội ngũ cán bộ khoa học và quản lý kinh tế có chất lượng cao để cung cấp cho Đảng và Nhà nước những cơ sở khoa học cho các quyết định, các chủ trương, chính sách, chiến lược, kế hoach, dự án... để phát triển kinh tế đất nước. Lực lượng này phải biết tiếp thu một cách thông minh những tri thức của nhân loại, đồng thời tiếp thu những lợi thế của các nước đi sau, biết giữ gìn bản sắc văn hoá dân tộc, giữ vững định hướng xã hội chủ nghĩa trong phát triển với xu hướng phát triển ngày nay của thế giới.
Trong thời kỳ này, trên thị trường không chỉ diễn ra sự cạnh tranh khốc liệt về các hàng hoá vật chất và dịch vụ được sản xuất ra giữa các doanh nghiệp sản xuất kinh doanh, mà trên thị trường lao động cũng diễn ra sự xạnh tranh về các cán bộ quản lý kinh tế. Sự cạnh tranh đó diễn ra ở cả bên cung (là những người được đào tạo và có ý muốn trở thành người cán bộ quản lý kinh tế) và bên cầu (là các cơ quan có nhu cầu tuyển cán bộ quản lý kinh tế). Giữa những người có nhu cầu, nguyện vọng làm cán bộ quản lý kinh tế thì họ cạnh tranh nhau để có được những chỗ làm việc thích hợp với khả năng của mình, những chỗ làm việc tốt để họ có thể làm việc với hiệu quả cao nhất. Còn các cơ quan thực hiện việc quản lý nhà nước về kinh tế thì cạnh tranh với nhau để tuyển được các cán bộ quản lý kinh tế giỏi, có đủ phẩm chất và năng lực về làm việc cho mình. Vì vậy việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế sẽ giúp cho các cơ quan tuyển được những cán bộ quản lý kinh tế như mong muốn phục vụ cho sự nghiệp phát triển kinh tế đất nước.
Nâng cao chất lượngđào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
.Yêu cầu nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế là một việc làm rất cấp bách hiện nay không chỉ riêng đối với nước ta mà đối với tất cả các quốc gia trên thế giới. Chính vì thế mà việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế không thể được tiến hành một cách cẩu thả, việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng đó phải đáp ứng được một số yêu cầu sau:
Nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế phải đồng nghĩa với việc xây dựng được một đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đủ về số lượng, có chất lượng cao, có bản lĩnh chính trị vững vàng, có kiến thức và năng lực quản lý, có khả năng tiếp thu được những kiến thức quản lý kinh tế mới của thế giới và biết cách ứng dụng một cách sáng tạo vào hoàn cảnh cụ thể của nước mình. Đội ngũ này phải có khả năng đáp ứng được các yêu cầu của nền kinh tế nước ta đang trong quá trình chuyển sang mô hình kinh tế mới kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa; đáp ứng được yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá của nước ta nhằm đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp phát triển trong tương lai; có khả nưng phản ứng nhanh trước những ảnh hưởng của toàn cầu hoá kinh tế quốc tế.
Nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cũng có nghĩa là phải nâng cao hiệu quả hoạt động thực tiễn của các cán bộ quản lý kinh tế, đặc biệt là các cán bộ quản lý kinh tế cấp cao. Nó phải phục vụ trực tiếp cho chiến lược phát triển kinh tế của đất nước trong dài hạn và cả trong ngắn hạn. Đảm bảo sự chuyển tiếp và kế thừa vững vàng giữa các lớp cán bộ quản lý kinh tế, tạo nguồn cho cán bộ quản lý kinh tế trong tương lai, nhằm đảm bảo cho sự phát triển kinh tế đất nước trong thời gian tới.
.Các nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Có rất nhiều nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế hiện nay, trong đó có một số nhân tố cơ bản sau:
Thứ nhất, nội dung đào tạo là nhân tố quan trọng quyết định chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế. Nội dung đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế bao gồm việc cung cấp những kiến thức cơ bản về kinh tế, quản lý kinh tế, về khoa học tổ chức và quản lý... mà người cán bộ quản lý kinh tế chưa có hoặc chưa cập nhật. Việc đào tạo và bồi dưỡng còn rèn luyện kỹ năng thực hiện công việc cho họ, đây là một nội dung đào tạo thiết thực và thông dụng nhất nhằm bổ sung những thiếu hụt cho cán bộ quản lý kinh tế. Đồng thời trong quá trình đào tạo và bồi dưỡng cũng phải tiến hành rao đổi kinh nghiệm trong công việc chuyên môn, trong công tác lãnh đạo quản lý, cho học viên học hỏitiếp cận những kinh nghiệm, phương pháp quản lý hiện đại của nước ngoài. Như vậy nội dung đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế giúp các cán bộ quản lý kinh tế có những cơ hội để suy nghĩ tự do, để giải quyết vấn đề theo những phương pháp mới mà không lo ngại sự đánh giá của cấp trên hay đồng nghiệp.
Thứ hai, phương pháp đào tạo có thể là đào tạo tại chỗ hoặc đào tạo bên ngoài. Đào tạo tại chỗ là đào tạo ngay tại vị trí đang làm việc hoặc sẽ làm việc, những người học thực hiện công việc dưới sự hướng dẫn của những cán bộ có kinh nghiệm, những người quản lý hoặc giảng viên (4-tr172)
; nó giúp cho các cán bộ quản lý kinh tế cần đào tạo có thể tiếp cận ngay với thực tế vì nội dung đào tạo liên quan ngay đến công việc cụ thể. Còn đào tạo ở ngoài là phương pháp đào tạo theo chương trình ở trong và ngoài cơ quan, nó không gắn với việc thực hành công việc nhưng đảm bao tính hệ thống, khoa học, có bài bản, theo kế hoạch đào tạo.
Thứ ba, hình thức đào tạo cũng có những ảnh hưởng lớn tới chất lượng đào tạo và bồi dưỡng. Có nhiều hình thức đào tạo như:
Việc thuyên chuyển cán bộ quản lý kinh tế qua nhiều công việc khác nhau sẽ giúp mở rộng kiến thức của những cán bộ quản lý kinh tế, đồng thời họ có thể hiểu những chức năng khác nhau của các cơ quan.
Bố trí họ vào làm công việc trợ lý, qua đó mở rộng tầm nhìn của những người được đào tạo vì học có cơ hội để gần gũi với những người quản lý có kinh nghiệm.
Cũng có thể đề bạt tạm thời cán bộ quản lý kinh tế vào giữ một chức vụ nhất định trong các cơ quan quản lý kinh tế, nhờ vậy mà họ tích luỹ thêm được nhiều kinh nghiệm trong hoạt động quản lý thực tiễn.
Đưa họ tham dự vào các uỷ ban và hội đồng làm cho họ có cơ hội tiếp xúc với những người có kinh nghiệm, làm quen với những vấn đề có liên quan tới cơ quan. Qua đó họ học hỏi thêm về những quan hệ giữa các bộ phận khác nhau trong cơ quan và các vần đề nảy sinh do mối quan hệ đó.
Các cơ quan có nhu cầu đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế kết hợp với các cơ sở đào tạo và bồi dưỡng tổ chức các khoá học chính thức, các chương trình đào tạo dài hạn và ngắn hạn và cử cán bộ quản lý kinh tế của mình đến học tập nghiên cứu tại các lớp học đó.
Thứ tư, nếu các nguồn lực cho đào tạo và bồi dưỡng được đáp ứng đầy đủ và hiện đại: cơ sở vật chất, đội ngũ giáo viên, kinh phí đào tạo...thì chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế cũng sẽ được nâng lên đáng kể.
Thứ năm, công tác quản lý đào tạo và bồi dưỡng cần được tiến hành nghiêm túc, toàn diện và trên mọi mặt. Hệ thống và công tác quản lý đào tạo nếu được thực hiện tốt sẽ xây dựng được đội ngũ cán bộ chất lượng cao, chống lãng phí được các nguồn lực.
Đánh giá chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Đánh giá chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế tức là đánh giá kết quả của chương trình đào tạo. Để việc đánh giá được chính xác chúng ta phải tiến hành đánh giá cả chương trình khoá học và đánh giá hệ thống đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Khi tiến hành đánh giá chương trình, khoá học phải xác định xem chương trình, khoá học và các hoạt động đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế đã đáp ứng được các nhu cầu mà các cơ quan hay tổ chức cử cán bộ quản lý kinh tế đi học đặt ra hay chưa; xem xét các quy trình, công đoạn tiến hành đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế có hợp lý không; người cán bộ quản lý kinh tế được cử đi học tiếp thu được những cái gì sau khoá học; đánh giá sự tác động của chương trình, khoá học đối với các đơn vị hoặc nhóm cán bộ. Để xem xét được những vấn đề đó thì cần phải phân định rõ nhiệm vụ của từng cơ quan chức năng tiến hành việc đánh giá: các cơ quan quản lý và theo dõi chương trình, khoá học; các cơ sở đào tạo và bồi dưỡng; các cơ quan có nhu cầu sử dụng cán bộ quản lý kinh tế và cử cán bộ đi học. Sự phối hợp trong công tác đánh giá của ba cơ quan này sẽ giúp chúng ta đánh giá được chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế một cách chính xác, khách quan và toàn diện. Các cơ quan đó tiến hành việc đánh giá thông qua những phản ứng của những học viên về nội dung, hình thức, phương pháp giảng dạy, tính chính xác và hữu ích của chương trình đào tạo và bồi dưỡng đó. Bên cạnh đó, cũng phải đánh giá thông qua kết quả học tập của mỗi học viên khi tham gia khoá học, so sánh kết quả đầu vào và đầu ra của các học viên để thấy rõ hơn nữa chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế. Ngoài việc đánh giá bản thân quá trình đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế, các cơ quan thực hiện việc đánh giá cũng phải tiến hành đánh giá chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế thông qua năng lực cá nhân của cán bộ quản lý kinh tế trong công việc chuyên môn, nghiệp vụ sau khi được đào tạo và khả năng lực thực hiện nhiệm vụ của các cơ quan, đơn vị có cán bộ đi đào tạo và bồi dưỡng.
Cùng với việc đánh giá quá trình đào tạo và bồi dưỡng, chúng ta còn phải tiến hành đánh giá hệ thống đào tạo và bồi dưỡng theo các nội dung như hệ thống các văn bản điều chỉnh các mối quan hệ trong lĩnh vực đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế, hệ thống cơ cấu tổ chức bộ máy thực hiện việc quản lý công tác đào tạo và bồi dưỡng, đội ngũ làm công tác đào tạo( đội ngũ giảng viên, các chuyên gia...), đánh giá các cơ sở đào tạo, công tác lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế của các cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế. Đồng thời cũng phải theo dõi và giám sát việc huy động, quản lý và sử dụng các nguồn lực được đầu tư cho công tác đào tạo và bồi dưỡng.
Việc đánh giá chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế là một quá trình thường xuyên, liên tục, vừa mang tính khoa hoc, vừa phản ánh đúng thực tế chất lượng của việc đào tạo và bồi dưỡng. Nó có thể được coi là một quá trình kĩ thuật nhằm phân tích thông tin và tính toán hai mặt chi phí và lợi ích của việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế, để từ đó có những điều chỉnh hợp lý giúp cho việc đào tạo và bồi dưỡng đạt được những mục tiêu và yêu cầu đặt ra nhằm nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nước ta hiện nay.
Chương II
Thực trạng công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế ở nước ta hiện nay
Thực trạng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế.
Trước như cầu toàn cầu hoá ngày càng mạnh mẽ buộc nước ta phải có những biện pháp đổi mới nền kinh tế quốc dân. Trong quá trình đổi mới, cùng với việc phải điều chỉnh các chính sách kinh tế, cải cách bộ máy quản lý nhà nước về kinh tế...thì vấn đề đào tạo và bồi dưỡng để phát triển đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế có vị trí hết sức quan trọng. Nó là một trong những điều kiện đảm bảo sự thắng lợi của việc phát triển kinh tế đất nước.Đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế có năng lực, phẩm chất đạo đức tốt đáp ứng được những yêu cầu thực tiễn là một nhiệm vụ được xem là không thể tách rời với quá trình phát triển kinh tế của nước ta hiện nay.
Mặc dù còn gặp nhiều khó khăn nhưng trong suốt thời gian qua với sự quan tâm và đầu tư hỗ trợ của Đảng và Nhà nước thì công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế đã đạt được nhiều thành tựu đáng chú ý. Đó là đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế đã được rèn luyện, thử thách và tích luỹ được nhiều kinh nghiệm quý báu, trưởng thành về cả số lượng và chất lượng. Đến nay các kiến thức, kinh nghiệm, trình độ và năng lực thực tiễn của người cán bộ quản lý kinh tế đã được nâng cao hơn trước rất nhiều; tỷ lệ cán bộ quản lý kinh tế có trình độ chuyên môn đại học và trên đại học đã tăng lên rõ rệt. ở trung ương, số cán bộ quản lý kinh tế có trình độ chuyên môn sơ cấp chiếm 6.08%, trung cấp là 10.06%, đại học là 73.39% và trên đại học là 7.79%. Còn ở các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương thì số cán bộ quản lý kinh tế có trình độ sơ cấp là 11.18%, trung cấp là 18.52%, đại học là 67.6% và trên đại học là 2.7%. Số cán bộ quản lý ở trong các bộ ngành Kinh tế tổng hợp( Văn phòng Chính Phủ, các bộ: Tài Chính, Thương Mại, Công Nghiệp, Nông Nghiệp và Phát Triển Nông Thôn, Kế hoạch và đầu tư, Lao động-thương binh và Xã hội, Ngân hàng Nhà nước, Tổng cục Thống kê...) có tới 55% được đào tạo quản lý kinh tế. ở các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương có 53% số cán bộ quản lý được đào tạo quản lý kinh tế (2-tr )
. Điều đó cho ta thấy về số lượng tỷ lệ cán bộ quản lý được đào tạo về quản lý kinh tế trong đội ngũ cán bộ, công chức nói chung là khá cao, về chất lượng cũng đã phần nào đáp ứng nhu cầu nâng cao năng lực hoạt động cho đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế hiện nay.
Bên cạnh những thành quả đã đạt được, công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế vẫn còn rất nhiều bất cập. Chất lượng đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế chưa được phủ đều trên tất cả các khối. Số cán bộ quản lý kinh tế có trình độ tập trung chủ yếu ở các cơ quan trung ương, sau đó đến tỉnh và huyện, càng xuống cấp dưới thì trình độ của các cán bộ quản lý kinh tế càng giảm xuống. Thậm chí ở các vùng sâu, vùng xa vẫn còn tình trạng cán bộ quản lý kinh tế bị mù chữ. Có một bộ phận không nhỏ cán bộ ở các cơ quan thực hiện quản lý Nhà nước về kinh tế không được đào tạo và bồi dưỡng những kiến thức cơ bản về quản lý kinh tế hoặc nếu có được đào tạo thì chỉ trong một thời gian rất ngắn. Hiện tại, tỷ lệ cán bộ quản lý kinh tế được đào tạo trong thời kỳ kinh tế tập trung bao cấp còn rất cao, có khoảng 65% tốt nghiệp trước năm 1989. Số cán bộ được đào tạo và số cần được đào tạo lại chiếm tỷ lệ ngang bằng nhau( khoảng 50%) (23-tr6)
. Các hình thức đào tạo và bồi dưỡng chưa được tiến hành một cách khoa học và thống nhất. Công tác đào tạo và bồi dưỡng chưa gắn chặt với việc sử dụng cán bộ quản lý kinh tế, nó còn phụ thuộc nhiều vàp sự quan tâm của các lãnh đạo cao cấp. Nơi nào được quan tâm nhiều thì vấn đề đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế và việc phân bổ sử dụng cán bộ sau đào tạo khá hợp lý, còn nơi nào thiếu sự quan tâm thì việc đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế bị thả nổi. Điều đó dẫn đến tình trạng người cần học thì không được học và không có chỗ để học; người không cần học lai được cử đi học đã gây ra sự lãng phí không nhỏ. Thêm vào đó, việc xây dựng thái độ, hành vi, tư tưởng chính trị...cho các cán bộ quản lý kinh tế cũng ít được chú trọng. Chính vì vậy mà chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế nói chung còn thấp, chất lượng của đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế chưa thực sự được nâng cao. Điều đó đã góp phần dẫn đến tình trạng trì trệ trong nền kinh tế đất nước, để cho những hiện tượng quan liêu, tham nhũng, cửa quyền tồn tại va phát triển trong hệ thống các cơ quan Nhà nước.
Nguyên nhân của thực trạng trên.
Từ phía các cơ quan sử dụng cán bộ quản lý kinh tế.
Việc xây dựng chiến lược đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế tuy đã đựơc Đảng, Nhà nước và các cơ quan có nhu cầu đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế quan tâm tới nhưng vẫn chưa đúng mức nên vẫn chưa xây dựng được chiến lược đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế một cách hợp lý. Chưa có sự kiểm soát, đánh giá một cách đầy đủ, toàn diện về công tác đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế và về đội ngũ cán bộ quản lý kinh tế nên chưa có sơ sở tốt để lập kế hoạch đào rạo va bồi dưỡng. Công tác lập chiến lược đào tạo và bồi dưỡng chưa gắn với thực trạng đối tượng cán bộ và yêu cầu đối với từng cán bộ, do đó trong chiến lược chưa có sự quan tâm đồng bộ tới tất cả các ngành, các vùng, các lĩnh vực phát triển kinh tế; vẫn tập trung chủ yếu vào việc đào tạo cán bộ quản lý kinh tế cho các vùng đã đủ, thậm chí thừa cán bộ quản lý kinh tế, chất lượng khá cao; còn các vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn là các vùng rất thiếu cán bộ quản lý kinh tế thì các cán bộ quản lý kinh tế ở đó lại không được đầu tư đào tạo và bồi dưỡng. Chiến lược đào tạo và bồi dưỡng chưa đảm bảo được sự chuyển tiếp liên tục và vững vàng giữa các thế hệ cán bộ quản lý kinh tế.
Nhận thức các cơ quan sử dụng cán bộ cán bộ quản lý kinh tế và của bản thân các cán bộ đó về vai trò của việc nâng cao chất lượng đào tạo và bồi dưỡng cán bộ quản lý kinh tế đã có nhiều chuyển biến tích cực nhưng vẫn chưa có sự thống nhất. Các cơ quan nhiều khi cử cán bộ đi đào tạo là chỉ lấy lệ nhằm nâng tỷ lệ cán bộ của mình đã qua đào tạo lên để chạy theo thành tích, không có sự kiểm ta, giám sát, quản lý đối với các cán bộ quản lý kinh tế được cử đi học nên việc đào tạo và bồi dưỡng gần như được ._.
Các file đính kèm theo tài liệu này:
V0539.doc