3.4 PHƯƠNG PHÁP THIẾT KẾ ĐỒ GÁ TRONG QTCN HÀN LẮP THÙNG XE
3.4.1 Quy tắc định vị trong đồ gá (quy tắc n-2-1 cho các tấm
kim loại dễ biến dạng
3.4.2 Các thành phần của đồ gá (locators)
3.4.3 Các dạng mối hàn trong lắp ráp
3.4.4 Phương pháp thiết kế và định vị và kẹp chặt các tấm
trong qúa trình lắp ráp
3.4.5 Qúa trình thiết kế đồ gá
3.4.6 Một số công nghệ mới ứng dụng trong lĩnh vực hàn lắp
thùng xe (sử dụng robot & đồ
28 trang |
Chia sẻ: Tài Huệ | Ngày: 19/02/2024 | Lượt xem: 137 | Lượt tải: 0
Tóm tắt tài liệu Bài giảng Công nghệ ô tô - Chương 3: Thiết kế QTCN hàn thùng xe (Phần 3), để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút DOWNLOAD ở trên
gaù tuøy ñoäng)
Sô ñoà ñònh vò 6 baäc töï do trong khoâng gian & Sô ñoà
nguyeân taéc ñònh vò 3-2-1
(baèng caùc choát ñònh vò – Ps: pins; keàm keïp – Cs: clamp;
ñieåm chuaån ño – Ms: measurement).
Sô ñoà nguyeân taéc thieát keá ñoà gaù döïa theo nguyeân taéc
ñònh vò 3-2-1
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.1 Quy taéc ñònh vò trong ñoà gaù (quy taéc n-2-1 cho caùc taám
kim loaïi deã bieán daïng
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.1 Quy taéc ñònh vò trong ñoà gaù (quy taéc n-2-1 cho caùc taám
kim loaïi deã bieán daïng
Sô ñoà ñònh vò taám moûng theo nguyeân taéc ñònh vò 3-2-1.
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.1 Quy taéc ñònh vò trong ñoà gaù (quy taéc n-2-1 cho caùc taám
kim loaïi deã bieán daïng
Söï khaùc nhau veà soá löôïng vaø vò trí ñaët locators
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.2 Caùc thaønh phaàn cuûa ñoà gaù
Khoái ñònh vò (blocks)
Cô caáu keïp chaët
Choát ñònh vò
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.2 Caùc thaønh phaàn cuûa ñoà gaù
3.4.2.1 Vaät lieäu laøm ñoà gaù
Vaät lieäu cheá taïo ñoà gaù coù aûnh höôûng lôùn ñeán quaù trình
haøn ñoàng thôøi do yeâu caàu tieát kieäm trong saûn xuaát neân caàn ñaùp
öùng nhöõng yeâu caàu sau:
Daãn ñieän, daãn nhieät keùm
Coù khaû naêng chòu nhieät vaø oån ñònh cô hoïc cao
Moâ taû doøng ñieän reû khi duøng ñoà gaù nhoâm & plastics
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.2 Caùc thaønh phaàn cuûa ñoà gaù
3.4.2.2 Phaân loaïi caùc locators duøng trong ñoà gaù
Caùc nhaø cheá taïo ñoà gaù ngaøy nay chia caùc locators
thaønh caùc daïng sau:
Caùc kieåu locators
Choát coù vai
ª Choát ñònh vò 2 höôùng (2-
way pins): khoáng cheá 1 baäc
töï do trong maët phaúng thöù
ªChoát ñònh vò 4 höôùng (4-
way pins): khoáng cheá 2 baäc
töï do trong maët phaúng thöù
ªChoát coù vai (Cross-section
of grip locator) : khoáng cheá 3
baäc töï do
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.2 Caùc thaønh phaàn cuûa ñoà gaù
3.4.2.2 Phaân loaïi caùc locators duøng trong ñoà gaù
Caùc nhaø cheá taïo ñoà gaù ngaøy nay chia caùc locators
thaønh caùc daïng sau:
Caùc kieåu locators
Choát coù vai
ªCaùc Nc locators vôùi keàm
keïp (NC locator with clamp):
khoáng cheá 1 baäc töï do thöôøng
duøng trong maët phaúng ñaàu
tieân.
ªCaùc Nc locators khoâng coù
keàm (NC locator without
clamp): töông töï - khoáng cheá
1 baäc töï do thöôøng duøng trong
maët phaúng ñaàu tieân.
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.3 Caùc daïng caùc moái haøn trong laép raùp
Meùp gôø, ñaàu phaúng noái nhau (lap-to-butt joints). Vaø caùc moái
gheùp haøn treân moät boä phaän cuûa thaân xe thöïc teá.
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.3 Caùc daïng caùc moái haøn trong laép raùp
Moái haøn ñieåm trong laép raùp thuøng xe bao goàm 3 daïng:
ª Hai taám ñaët choàng noái nhau (lap-to-lap joints)
ª Hai phaàn meùp gôø noái nhau (butt-to-butt joints)
Sai soá sinh ra ñoái vôùi daïng moái gheùp butt-to-lap joints phuï thuoâc
nhieàu vaøo sai soá hình hoïc, kích thöôùc meùp gôø khi taám coù meùp gôø
daøy hôn taám phaúng. Vaø ngöôïc laïi khi taám phaúng coù kích thöôùc daøy
hôn thì sai soá phuï thuoäc nhieàu vaøo sai soá cuûa duïng cuï laép gheùp.
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.3 Caùc daïng caùc moái haøn trong laép raùp
Söï sai soá trong quaù trình laép raùp phuï thuoäc nhieàu yeáu toá
khaùc nhau: sai soá hình daïng hình hoïc, vaät lieäu, duïng cuï ñoà gaù vaø
caùc daïng moái gheùp haøn
ª Sai soá sinh ra ñoái vôùi daïng moái gheùp lap-to-lap joints phuï
thuoäc nhieàu nhaát vaøo yeáu toá sai soá cuûa duïng cuï laép gheùp (maùy
haøn vaø ñoà gaù).
ª Sai soá sinh ra ñoái vôùi daïng moái gheùp butt-to-butt joints phuï thuoäc
nhieàu nhaát vaøo yeáu toá sai soá hình hoïc, kích thöôùc caùc meùp gôø.
3.4.4.1 Yeâu caàu veà vieäc ñònh vò vaø keïp chaët trong laép raùp
Ñònh vò vaø keïp chaët trong thieát keá ñoà gaù laép raùp ñoái vôùi vaät theå
cöùng tuaân theo nguyeân taéc 3-2-1. Vieäc öùng duïng nguyeân taéc ñònh vò
N-2-1 chæ duøng cho vaät theå coù ñoä cöùng vöõng thaáp (daïng taám) trong
moät maët phaúng toïa ñoä naøo ñoù, ñeå laøm cho tình traïng cuûa taám trôû neân
cöùng ta phaûi boå sung theâm N soá NC locators, caùc maët phaúng toaï ñoä
coøn laïi cuûa vaät theå thì vaãn theo nguyeân taéc 2-1 neáu noù ôû tình traïng
cöùng.
Ñònh vò NC locators taïi ñaâu thì keïp chaët ngay taïi ñieåm ñoù.
Thöôøng phaûi keïp chaët ngay meùp ngoaøi cuûa maûng nhoû hôn.
Beà maët ngoaøi choïn laøm beà maët ñònh vò – ñaët leân caùc locators, keïp
chaët phía beà maët trong.
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.4 Phöông phaùp thieát keá ñònh vò vaø keïp chaët caùc taám trong
quùa trình haøn laép
Ñaët löïc keïp vaø ñònh vò ôû caùc vò trí coù ñoä cöùng vöõng cao
3.4.4.1 Yeâu caàu veà vieäc ñònh vò vaø keïp chaët trong laép raùp
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.4 Phöông phaùp thieát keá ñònh vò vaø keïp chaët caùc taám trong
quùa trình haøn laép
Keïp hai beân ñaàu ñöôøng caàn haøn ñeå giaûm khe hôû
Khoaûng caùch giöõa caùc vò trí keïp tuøy thuoäc vaøo kim loaïi, chieàu daøy
vaø tính cöùng vöõng cuûa chi tieát, chaát löôïng yeâu caàu laép raùp vaø
phöông phaùp haøn.
Caùc moái haøn daøi phaûi keïp ôû giöõa vaø keïp ra ngoaøi meùp
Caùc keát caáu haøn coù ñoä cöùng vöõng thay ñoåi thì ban ñaàu phaûi keïp ôû
phaàn coù ñoä cöùng vöõng lôùn nhaát. Keïp doïc theo ñöôøng haøn tröôùc khi
tieán haønh haøn.
Caùc chi tieát vaø keát caáu haøn khoâng lôùn, hình daùng ñôn giaûn phaûi
ñònh vò vöõng chaéc treân ñoà gaù laép haøn. Tieán haønh haøn lieân tieáp caùc
ñieåm töø giöõa ra tôùi meùp vaø töø caùc ñieåm coù ñoä cöùng vöõng cao ñeán caùc
vò trí keùm cöùng vöõng hoaëc haøn ñoàng thôøi caùc ñieåm baèng phöông phaùp
haøn nhieàu ñieåm.
Caùc loã ñöôïc daäp khaù chính xaùc treân thaân xe neân ñöôïc duøng roäng
raõi trong vieäc ñònh vò baèng choát (4-way pins hay 2-way pins) vaø löu yù
phaûi ñaët phöông cuûa choát vuoâng goùc vôùi maët phaúng chöùa loã caàn ñònh
vò.
3.4.4.1 Yeâu caàu veà vieäc ñònh vò vaø keïp chaët trong laép raùp
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.4 Phöông phaùp thieát keá ñònh vò vaø keïp chaët caùc taám trong
quùa trình haøn laép
Ñònh vò daïng moái gheùp lap-to-lap joints
+ Tuaân theo sô ñoà ñònh vò 3-
2-1 hoaøn haûo vôùi: 3 locators
khoáng cheá 3 baäc töï do, choát
taïi T
a
2 khoáng cheá 2 baäc töï
do vaø choát taïi T
a
1 khoáng cheá
1 baäc töï do.
+ Do choát T
a
1 khoâng khoáng
cheá taám tröôït theo höôùng X
neân cho pheùp moái gheùp lap-
to-lap joints thöïc hieän theo
yeâu caàu – söï tröôït töông ñoái
giöõa 2 taám.
+ Vò trí ñieåm ñònh vò locators
ñaët ôû gaàn vò trí haøn ñeå baûo
ñaûm ñoä cöùng vöõng.
Ñònh vò daïng moái gheùp lap-to-lap joints
3.4.4.2 Nhaän xeùt sô ñoà gaù ñaët trong vieäc laép gheùp
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
Ñònh vò daïng moái gheùp butt-to-lap joints
Xeùt quaù trình laép raùp saûn phaåm ñieån hình goàm 2 traïm
Sô ñoà phaân caáp vaø saûn phaåm laép raùp ñieån hình
3.4.4.2 Nhaän xeùt sô ñoà gaù ñaët trong vieäc laép gheùp
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
Ñònh vò daïng moái gheùp butt-to-lap joints
+ Ñaây laø moái gheùp butt-to-lap joints neân
coù caùc ñaëc ñieåm ñònh vò ñaëc tröng.
+ Taám a phaúng vaø ñöôïc ñònh vò nhö moái
gheùp lap-to-lap joints ôû hình 15 vôùi T
a
1 laø
4-way pin vaø T
a
4 laø 2-way pin vaø 3 NC
locators.
+ Taïi hai locator T
a
3 vaø T
a
2 caùc locators
naøy coù trang bò keàm keïp chaët hai phaàn laép
raùp vôùi nhau neân treân hình theå hieän vieäc
khoáng cheá 2 höôùng cuûa moãi locator
+ Taám b: trong maët phaúng XOZ ñaõ bò
khoáng cheá 2 baäc töï do taïi moái gheùp, maët
phaúng XOY bò khoáng cheá 3 baäc töï do bôûi 3
locator , cuoái cuøng trong maët phaúng YOZ
phaûi khoáng cheá 1 baäc töï do neân choát T
b
3
baét buoäc phaûi laø choát 2-way pin
Sô ñoà ñònh vò laép raùp taïi traïm 1
3.4.4.2 Nhaän xeùt sô ñoà gaù ñaët trong vieäc laép gheùp
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
Ñònh vò daïng moái gheùp butt-to-butt joints (Xeùt ñònh vò taïi traïm 2 -
khi hai phaàn a&b ñaõ ñöôïc laép raùp hoaøn chænh.)
Sô ñoà ñònh vò taïi traïm 2 - phaàn a&b ñaõ ñöôïc
laép raùp hoaøn chænh.
Sô ñoà ñònh vò vaãn phaûi tuaân theo quy taéc 3-2-1
Keát luaän
-Vieäc thieát keá ñònh vò ñoà gaù neân chia nhoû ra caùc phaàn ñeå thieát keáø ñôn giaûn hoaù
-Phaûi nghieân cöùu kyõ 3 loaïi moái gheùp tìm ra phöông aùn ñònh vò vaø keïp chaët toái öu
-Quy taéc ñònh vò 3-2-1 chæ aùp duïng cho taám ñôn giaûn, neáu taám quaù phöùc taïp vaø lôùn ta neân
duøng phöông phaùp N-2-1 baèng caùch boå sung caùc NC locators vaøo.
3.4.4.2 Nhaän xeùt sô ñoà gaù ñaët trong vieäc laép gheùp
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.4.5 Caùc quùa trình thieát keá ñoà gaù
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
Phaân tích kyõ caùc thaønh phaàn cuûa
BIW töø lôùn ñeán nhoû
ª Kích thöôùc hình hoïc
ª Kieåu moái gheùp haøn
ª Daïng keát caáu
ª Vò trí loã
Trình töï thöïc hieän
ª Nghieân cöùu kyõ thöù töï laép raùp caùc maûng
ª Nghieân cöùu caùc ñieåm phaûi haøn ñeå boá trí löïc keïp
ª Phöông aùn boá trí choát ñònh vò
Tieán haønh taïo nhoùm phaân caáp HGs
ª Nhoùm phaân caáp thuøng xe
ª Nhoùm phaân caáp ñoà gaù
ª Nhoùm phaân caáp cho quaù trình laép raùp
ª Nhoùm phaân caáp trong quaù trình kieåm tra
Cheá taïo ñoà gaù döïa treân phaân tích caùc nhoùm phaân caáp vaø thieát laäp
baûn veõ moâ phoûng
Laép raùp ñoà gaù leân saøn phaân xöôûng vaø duøng maùy ño kinh vó ñoä ñeå
thaåm ñònh
Thieát keá vaø cheá taïo ñoà gaù kieåm tra.
Tính sai soá gaù ñaët cuûa ñoà gaù
3.4.5 Caùc quùa trình thieát keá ñoà gaù
3.4 PHÖÔNG PHAÙP THIEÁT KEÁ ÑOÀ GAÙ TRONG QTCN HAØN LAÉP THUØNG XE
3.5 LAÄP QUY TRÌNH COÂNG NGHEÄ HAØN LAÉP THUØNG XE
3.5.1 Phaân tích caùc ñaëc ñieåm cuûa daây chuyeàn laép raùp thuøng xe
Saûn löôïng yeâu caàu (xe/ngaøy)
Soá ca laøm vieäc trong ngaøy
Soá giôø laøm vieäc trong ca
Ñaëc ñieåm keát caáu caùc daïng thuøng xe ñöôïc laép raùp.
Soá löôïng, chuûng loaïi chi tieát laép raùp.
Yeâu caàu kyõ thuaät
Ñeå thieát keá moät quy trình coâng ngheä hieäu quaû ñaûm baûo veà maët kyõ
thuaät cuõng nhö kinh teá ta caàn phaân tích caùc ñaëc ñieåm:
3.5 LAÄP QUY TRÌNH COÂNG NGHEÄ HAØN LAÉP THUØNG XE
3.5.1 Phaân tích caùc ñaëc ñieåm cuûa daây chuyeàn laép raùp thuøng xe
Töø söï phaân tích nhöõng ñaëc ñieåm treân ta tìm ñöôïc:
Thôøi löôïng laép raùp thaønh moät saûn phaåm
Soá löôïng caùc traïm laép raùp cuûa daây chuyeàn
Soá löôïng nguyeân coâng thöïc hieän taïi moãi traïm
Trình töï thöïc hieän caùc nguyeân coâng
Khoái löôïng coâng vieäc phaûi thöïc hieän taïi moãi nguyeân
coâng
Thoáng keâ trang thieát bò daây chuyeàn
Boá trí sô ñoà quy trình toång quaùt vaøo maët baèng xöôûng
3.6 PHÖÔNG PHAÙP TÍNH TOAÙN, THIEÁT KEÁ VAØ BOÁ TRÍ CAÙC TRANG THIEÁT
TRONG PHAÂN XÖÔÛNG HAØN THUØNG XE
3.6.1 Thoâng soá kyõ thuaät yeâu caàu
Vaät lieäu khung voû caàn haøn
Ñoä daøy maûng caàn haøn (1,3 – 2,0 mm)
Ñieän aùp 3 pha xoay chieàu 380V, taàn soá 50 Hz
Phöông phaùp laøm maùt - nöôùc
Phöông phaùp taïo löïc haøn – ñieän; khí neùn
Saûn löôïng yeâu caàu
3.6 PHÖÔNG PHAÙP TÍNH TOAÙN, THIEÁT KEÁ VAØ BOÁ TRÍ CAÙC TRANG THIEÁT
TRONG PHAÂN XÖÔÛNG HAØN THUØNG XE
3.6.2 Tính toaùn cheá ñoä haøn
3.6 PHÖÔNG PHAÙP TÍNH TOAÙN, THIEÁT KEÁ VAØ BOÁ TRÍ CAÙC TRANG THIEÁT
TRONG PHAÂN XÖÔÛNG HAØN THUØNG XE
3.6.2 Tính toaùn cheá ñoä haøn
3.6 PHÖÔNG PHAÙP TÍNH TOAÙN, THIEÁT KEÁ VAØ BOÁ TRÍ CAÙC TRANG THIEÁT
TRONG PHAÂN XÖÔÛNG HAØN THUØNG XE
3.6.2 Tính toaùn cheá ñoä haøn
3.6 PHÖÔNG PHAÙP TÍNH TOAÙN, THIEÁT KEÁ VAØ BOÁ TRÍ CAÙC TRANG THIEÁT
TRONG PHAÂN XÖÔÛNG HAØN THUØNG XE
3.6.2 Tính toaùn cheá ñoä haøn
3.6 PHÖÔNG PHAÙP TÍNH TOAÙN, THIEÁT KEÁ VAØ BOÁ TRÍ CAÙC TRANG THIEÁT
TRONG PHAÂN XÖÔÛNG HAØN THUØNG XE
3.6.3 Heä thoáng thieát bò phuï trôï
Tuøy thuoäc thoâng soá kyõ thuaät yeâu caàu ñoái vôùi caùc heä thoáng
thieát bò phuï trôï cuûa suùng haøn ñöôïc choïn ta tieán haønh tính toaùn
caùc heä thoáng thieát bò phuï trôï. Heä thoáng thieát keá phaûi ñaûm baûo
toaøn boä daây chuyeàn hoaït ñoäng bình thöôøng ôû cheá ñoä coâng suaát
toái ña.
- Heä thoáng nöôùc laøm maùt suùng haøn thoâng thöôøng phaûi ñaûm
baûo aùp löïc nöôùc 5kg/cm
2
- Heä thoáng khí neùn cung caáp taïo löïc haøn, thieát bò keïp chaët.
Thoâng thöôøng aùp löïc khí neùn phaûi ñaûm baûo aùp suaát 4kg/cm
2
- Heä thoáng ñieän coâng suaát.
Các file đính kèm theo tài liệu này:
bai_giang_cong_nghe_o_to_chuong_3_thiet_ke_qtcn_han_thung_xe.pdf